Từ nay đến cuối năm, Miến Điện có khi gặp biến. Mở màn là hài kịch đảo chánh giả…
Truyền thông Tây phương vốn đang có nhiều đề tài thời sự gay cấn hay hấp dẫn, nên bỏ qua một tin rất lạ tại Đông Nam Á.
Hôm Thứ Tư 24, có tin đồn là Tướng Than Shwe, lãnh tụ Hội đồng Hòa bình và Phát triển Quốc gia của Miến Điện đã bị đảo chánh sau một buổi họp hôm 22 của các tướng lãnh. Dưới tên mới là Myanmar, xứ này bị cai trị dưới chế độ độc tài quân phiệt của các tướng. Hội đồng Hòa bình và Phát triển ấy thực chất là tập đoàn chuyên chế từ năm 1992, và viên tướng Than Shwe là tay đầu lãnh của nhóm bạo chúa kaki ấy. Theo tin đồn thì năm viên tướng trong Hội đồng đã truất phế Than Shwe, đưa người phụ tá là Tướng Maung Aye lên thay.
Ngay sau khi tin đồn được loan ra, mạng lưới Internet của chính quyền ngưng hoạt động, mọi đường liên lạc với bên ngoài bị cắt mà không thấy chính quyền Ngưỡng Quang (Yangon) loan báo gì thêm. Truyền thông Tây phương cũng chỉ loan báo ngắn gọn như vậy rồi thôi. Kỳ bí!
Hôm sau, Thứ Năm 25, Thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra cho biết là không hề có đảo chính tại Miến, nhưng ông lại chẳng nói gì thêm. Thái Lan vốn theo dõi rất sát tình hình lân bang Miến Điện vì an ninh của chính mình, nên nguồn tin từ Thủ tướng Thái tất nhiên phải có thẩm quyền, đáng chú ý. Qua Thứ Sáu 26, dư luận Á châu mới biết rằng Tướng Than Shwe bị đau và đã được đưa qua Singapore chữa bệnh từ hôm 24. Đấy là tin tức thời sự.
Sau đây mới là hài kịch.
Tướng Than Shwe - mà ta có thể dịch đại là Than Xui được chăng" - bị đau nặng, chẳng vậy mà ông phải ra nước ngoài chữa trị, Miến Điện vốn là một xứ lạc hậu, chỉ có cái cùm và khẩu súng là mới. Lạc hậu hơn thế, khi lãnh tụ bị đau, ông ta đi hỏi thầy bói! Đây là thói quen truyền thống của các bạo chúa Đông phương. Và người thầy bói đầy am hiểu mới khuyên rằng phải phòng ngừa đảo chánh khi tin tức về bệnh tình bị tiết lộ ra ngoài. Tập đoàn quân phiệt bèn loan tin là có đảo chánh và kiểm soát liên lạc trên toàn lãnh thổ, để không phe nào toan tính chuyện vọng động. Tức là chuyện đảo chánh chỉ là tin giả để tránh đảo chánh thật.
Khôi hài hơn thế, các tướng lãnh còn ra lệnh đánh cắp một lá bùa quý của Tướng Khin Nyunt, nguyên Thủ tướng bị án quản thúc tại gia từ ngày 22 tháng Bảy vì tội tham nhũng. Lá bùa được lưu gữ trong ngôi đền lớn nhất do Khin Nyunt ra lệnh thành lập khi còn tại chức. Chúng ta đang ở thế kỷ 21, nếu một tập đoàn quân phiệt bày trò đảo chánh thì cũng là sự thường, nhưng lại nghe lời thầy bói và chơi cả trò bùa chú để khỏi xúc phạm thần linh thì chẳng là hài kịch đó sao" Nghe cứ như bộ Chính trị cướp đi xác ướp hay cẩm nang của Hồ Chí Minh tại Hà Nội để giành chính nghĩa vậy!
Ly kỳ hơn thế, nhiều nguồn tin còn cho biết rằng chế độ không ra lệnh tắt mạng lưới Internet mà việc ấy có thể là thành tích của một số "tin tặc" hacker, hoặc của những người thuộc phe Khin Nyunt muốn ra tay trước để chặn đường nhân vật số hai là Tướng Maung Aye.
Khin Nyunt nổi tiếng tham ô, bị cách chức hồi tháng 10 năm ngoài, về sau cả gia đình bị bắt ra tòa. Nhưng rốt cuộc, ba cha con chỉ bị xử án treo - vài chục năm tù, nhưng vẫn chỉ là tù treo - và được quản thúc tại gia. Đấy là cách diệt trừ tham nhũng của chế độ độc tài. Như Phạm Thế Duyệt bị đề bạt qua làm Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc vậy!
Nhưng, hài kịch Miến Điện có khi lại là vở kịch có hậu.
Tướng Than Shwe nay đã 73 tuổi, bệnh tình của ông nguy ngập ra sao thì ở ngoài chưa rõ, nhưng chế độ độc tài của ông thì bị nguy ngập nặng.
Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á ASEAN rất lúng túng vì nạn độc tài ấy nên đã kín đáo thuyết phục Ngưỡng Quang hãy hoan hỉ từ chối làm Chủ tịch luân phiên của ASEAN vào năm tới. Liên hiệp Âu châu thì thường xuyên than phiền với ASEAN vì nạn độc tài của hội viên Miến Điện. Còn Hoa Kỳ, qua lời Ngoại trưởng Condi Rice, thì nôm na gọi Myanmar là "tiền đồn bạo ngược".
Bên ngoài đã vậy, bên trong, nạn tham nhũng như một thuộc tính của độc tài đã lên tới đỉnh cao với Thủ tướng Khin Nyunt và gây bất mãn nặng trong dân chúng. Nay lãnh tụ tối cao lại lâm trọng bệnh… Nếu ông ta có mệnh hệ nào, sức ép trong ngoài tất nhiên sẽ dẫn tới những đổi thay chính trị, trước tiên là đổi thay nhân sự. Nhiều tướng lãnh bên trong tất nhiên chẳng cần thầy bói cũng đoán là gió sẽ xoay chiều, nếu nhanh tay đổi cờ thì có hy vọng cầm quyền. Biết đâu lại chẳng là anh hùng dân chủ trong một cuộc cách mạng nhung"
Vì vậy, trong khi phong trào đối lập và bản thân lãnh tụ dân chủ là bà Aung San Suu Kyu vẫn bị kiềm chế và kiểm soát, tập đoàn quân phiệt e sợ sẽ bị đảo chánh ngay từ bên trong, nên mới loan tin giả.
Thói thường, ta biết rằng lộng giả tất sẽ thành chân, đánh đu với tinh mãi sẽ có ngày bị ma vật chết. Loại tin tức mơ hồ về đảo chánh thật giả vì vậy chưa chắc đã cứu nổi chế độ mà có khi còn dẫn tới cảnh quân mình bắn quân ta. Và đấy sẽ là lúc phong trào dân chủ nổi lên…
Chẳng cần hỏi thầy bói, mình cũng biết là Miến Điện sẽ sớm có biến.
Truyền thông Tây phương vốn đang có nhiều đề tài thời sự gay cấn hay hấp dẫn, nên bỏ qua một tin rất lạ tại Đông Nam Á.
Hôm Thứ Tư 24, có tin đồn là Tướng Than Shwe, lãnh tụ Hội đồng Hòa bình và Phát triển Quốc gia của Miến Điện đã bị đảo chánh sau một buổi họp hôm 22 của các tướng lãnh. Dưới tên mới là Myanmar, xứ này bị cai trị dưới chế độ độc tài quân phiệt của các tướng. Hội đồng Hòa bình và Phát triển ấy thực chất là tập đoàn chuyên chế từ năm 1992, và viên tướng Than Shwe là tay đầu lãnh của nhóm bạo chúa kaki ấy. Theo tin đồn thì năm viên tướng trong Hội đồng đã truất phế Than Shwe, đưa người phụ tá là Tướng Maung Aye lên thay.
Ngay sau khi tin đồn được loan ra, mạng lưới Internet của chính quyền ngưng hoạt động, mọi đường liên lạc với bên ngoài bị cắt mà không thấy chính quyền Ngưỡng Quang (Yangon) loan báo gì thêm. Truyền thông Tây phương cũng chỉ loan báo ngắn gọn như vậy rồi thôi. Kỳ bí!
Hôm sau, Thứ Năm 25, Thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra cho biết là không hề có đảo chính tại Miến, nhưng ông lại chẳng nói gì thêm. Thái Lan vốn theo dõi rất sát tình hình lân bang Miến Điện vì an ninh của chính mình, nên nguồn tin từ Thủ tướng Thái tất nhiên phải có thẩm quyền, đáng chú ý. Qua Thứ Sáu 26, dư luận Á châu mới biết rằng Tướng Than Shwe bị đau và đã được đưa qua Singapore chữa bệnh từ hôm 24. Đấy là tin tức thời sự.
Sau đây mới là hài kịch.
Tướng Than Shwe - mà ta có thể dịch đại là Than Xui được chăng" - bị đau nặng, chẳng vậy mà ông phải ra nước ngoài chữa trị, Miến Điện vốn là một xứ lạc hậu, chỉ có cái cùm và khẩu súng là mới. Lạc hậu hơn thế, khi lãnh tụ bị đau, ông ta đi hỏi thầy bói! Đây là thói quen truyền thống của các bạo chúa Đông phương. Và người thầy bói đầy am hiểu mới khuyên rằng phải phòng ngừa đảo chánh khi tin tức về bệnh tình bị tiết lộ ra ngoài. Tập đoàn quân phiệt bèn loan tin là có đảo chánh và kiểm soát liên lạc trên toàn lãnh thổ, để không phe nào toan tính chuyện vọng động. Tức là chuyện đảo chánh chỉ là tin giả để tránh đảo chánh thật.
Khôi hài hơn thế, các tướng lãnh còn ra lệnh đánh cắp một lá bùa quý của Tướng Khin Nyunt, nguyên Thủ tướng bị án quản thúc tại gia từ ngày 22 tháng Bảy vì tội tham nhũng. Lá bùa được lưu gữ trong ngôi đền lớn nhất do Khin Nyunt ra lệnh thành lập khi còn tại chức. Chúng ta đang ở thế kỷ 21, nếu một tập đoàn quân phiệt bày trò đảo chánh thì cũng là sự thường, nhưng lại nghe lời thầy bói và chơi cả trò bùa chú để khỏi xúc phạm thần linh thì chẳng là hài kịch đó sao" Nghe cứ như bộ Chính trị cướp đi xác ướp hay cẩm nang của Hồ Chí Minh tại Hà Nội để giành chính nghĩa vậy!
Ly kỳ hơn thế, nhiều nguồn tin còn cho biết rằng chế độ không ra lệnh tắt mạng lưới Internet mà việc ấy có thể là thành tích của một số "tin tặc" hacker, hoặc của những người thuộc phe Khin Nyunt muốn ra tay trước để chặn đường nhân vật số hai là Tướng Maung Aye.
Khin Nyunt nổi tiếng tham ô, bị cách chức hồi tháng 10 năm ngoài, về sau cả gia đình bị bắt ra tòa. Nhưng rốt cuộc, ba cha con chỉ bị xử án treo - vài chục năm tù, nhưng vẫn chỉ là tù treo - và được quản thúc tại gia. Đấy là cách diệt trừ tham nhũng của chế độ độc tài. Như Phạm Thế Duyệt bị đề bạt qua làm Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc vậy!
Nhưng, hài kịch Miến Điện có khi lại là vở kịch có hậu.
Tướng Than Shwe nay đã 73 tuổi, bệnh tình của ông nguy ngập ra sao thì ở ngoài chưa rõ, nhưng chế độ độc tài của ông thì bị nguy ngập nặng.
Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á ASEAN rất lúng túng vì nạn độc tài ấy nên đã kín đáo thuyết phục Ngưỡng Quang hãy hoan hỉ từ chối làm Chủ tịch luân phiên của ASEAN vào năm tới. Liên hiệp Âu châu thì thường xuyên than phiền với ASEAN vì nạn độc tài của hội viên Miến Điện. Còn Hoa Kỳ, qua lời Ngoại trưởng Condi Rice, thì nôm na gọi Myanmar là "tiền đồn bạo ngược".
Bên ngoài đã vậy, bên trong, nạn tham nhũng như một thuộc tính của độc tài đã lên tới đỉnh cao với Thủ tướng Khin Nyunt và gây bất mãn nặng trong dân chúng. Nay lãnh tụ tối cao lại lâm trọng bệnh… Nếu ông ta có mệnh hệ nào, sức ép trong ngoài tất nhiên sẽ dẫn tới những đổi thay chính trị, trước tiên là đổi thay nhân sự. Nhiều tướng lãnh bên trong tất nhiên chẳng cần thầy bói cũng đoán là gió sẽ xoay chiều, nếu nhanh tay đổi cờ thì có hy vọng cầm quyền. Biết đâu lại chẳng là anh hùng dân chủ trong một cuộc cách mạng nhung"
Vì vậy, trong khi phong trào đối lập và bản thân lãnh tụ dân chủ là bà Aung San Suu Kyu vẫn bị kiềm chế và kiểm soát, tập đoàn quân phiệt e sợ sẽ bị đảo chánh ngay từ bên trong, nên mới loan tin giả.
Thói thường, ta biết rằng lộng giả tất sẽ thành chân, đánh đu với tinh mãi sẽ có ngày bị ma vật chết. Loại tin tức mơ hồ về đảo chánh thật giả vì vậy chưa chắc đã cứu nổi chế độ mà có khi còn dẫn tới cảnh quân mình bắn quân ta. Và đấy sẽ là lúc phong trào dân chủ nổi lên…
Chẳng cần hỏi thầy bói, mình cũng biết là Miến Điện sẽ sớm có biến.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình