Clinton và Obama đang đặt ra một số vấn đề lớn khiến dân chúng Mỹ và hai chánh đảng Mỹ phải có sự chọn lựa và chánh quyền đương nhiệm của TT Bush phải có biện pháp để tránh một cú sốc của dân da đen nếu có gì xảy ra cho Obama.
Đó là dân chúng Mỹ phải chọn phụ nữ hay người da màu làm tổng thống Mỹ. Một tiền lệ chánh trị đầu tiên trong lịch sử Mỹ từ khi lập quốc đến giờ. Một tiền lệ xã hội học, đảo ngược khối thiểu số thành đa số vì phụ nữ và da màu cũng là khối thiểu số trên phương diện giới tính và sắc tộc.
Hai chánh đảng phải suy tính liên kết hay gài độ để có lợi nhứt cho đảng mình trên con đường tranh đua vào Nhà Trắng. Bên đảng Dân Chủ, nếu Clinton thắng Obama, thì McCain của Đảng Cộng Hòa ít hy vọng tiếp tục giữ lại được chánh quyền. Trái lại nếu Obama thắng Hillary Clinton thì cử tri người Mỹ Da Trắng sẽ có thể dồn về phía McCain. Có thể lắm -- các chiến lược gia tranh cử của Đảng Cộng Hòa phải bí mật bọc hậu, tạo điều kiện cho Obama thắng Clinton. Nếu đảng Cộng Hòa âm thầm tiếp hơi cho Obama thắng, bằng cách này hay cách khác, thì cơ may tiếp tục nắm chánh quyền của Đảng Cộng Hòa cao hơn với McCain. Dù sao người Mỹ Trắng có đảng Cộng Hòa hay Dân Chủ hay không đảng nào dễ đầu phiếu cho McCain da trắng hơn Obama da màu trong cuộc tổng tuyển cử cử tri toàn quyền chọn lựa ứng cử viên tổng thống, bất kể thuộc hay không thuộc đảng nào.
Còn Đảng Dân Chủ muốn thắng phải liên kết. Nếu Đảng Dân Chủ xếp được Clinton - Obama thành một liên danh tổng thống thì coi như ăn chắc. Một người hoặc Clinton hoặc Obama là tổng thống và người còn lại là phó tổng thống thì cơ may đảng Dân Chủ giành được chánh quyền rất cao, cao hơn Clinton hay Obama được chọn làm ứng cử viên tổng thống với một phó tổng thống khác chọn từ bên ngoài. Nhưng giả thuyết này thấy hơi mông lung vì Obama thắng như chẻ tre và các ủng hộ viên thân cận ủng hộ Ông tạo nên chiến tháng ít ai ngờ cho Ô Obama, Đảng Dân Chủ không dễ gì thuyết phục.
Vấn đề chót là vấn đề đặt ra cho chánh quyền đương nhiệm do TT Bush của Đảng Cộng Hòa đang nắm cho đến khi cuộc bầu cử chấm dứt và tân tổng thống được bàn giao và tuyên thệ nhậm chức. Đó là vấn đề chánh quyền phải đặc biệt bảo vệ an ninh cho Obama. Đã có nhiều nhà bình luận đặt vấn đề này rồi. Đã có nhà báo phỏng vấn phu nhân của TNS Obama rồi. Bà coi việc TNS Obama xông pha để thay đổi chánh trị Mỹ như Mục sư Luther King xông pha cho dân quyền bình đẳng của đất nước và nhân dân Mỹ; đó là một sự hy sinh phải làm, và làm với tất cả lòng dũng cảm và ý thức của một công dân Mỹ da màu.
Nhưng nước Mỹ là nước mà người công dân có quyền mua và giữ súng. Không ít người bịnh hoạn, thất chí, tuyệt vọng dùng súng bắn xả vào học sinh, bạn học, một năm nhiều vụ. Nước Mỹ cũng là nước có ám sát chánh trị. Một tổng thống Abrahim Lincoln khi xưa, một tổng thống Kennedy là anh, một TNS Kennedy là em đều bị ám sát chánh trị. Một Mục sư King cũng bị ám sát chánh trị. Thì trường hợp một TNS Obama có sức thu hút đặc biệt, có tinh thần cấp tiến cao, muốn thay đổi chánh trị Mỹ tận gốc, xông xáo không chút e dè vào đám đông là một trường hợp cần phải đặc biệt lưu tâm về an ninh cá nhân cho Ông. Bọn KKK tuy không còn như một tổ chức đại kỳ thị, đã bị luật pháp đặt ngoài vòng pháp luật nhưng tinh thần kỳ thị chủng tộc, sắc tộc, ai dám bảo đảm là không còn. Đó là chưa nói bọn khủng bố Hồi Giáo cực đoan nhúng tay vào để tạo khủng hoảng chánh trị sắc tộc cho nước Mỹ.
Từ đó mới thấy nhiệm vụ của chánh quyền, đặc biệt là nhiệm vụ bảo vệ các yếu nhân chánh trị rất khó và lớn trong mùa bầu cử này. Không thể bảo vệ ứng cử viên da màu Obama như một ứng cử viên thường được. Không thể lấy nguyên tắc bảo vệ Thượng Nghị sĩ áp dụng cho ứng cử viên Obama trong lúc này. Không thể lấy nguyên tắc bảo vệ bình đẳng các ứng cử viên áp dụng cho Ô Obama vì Ông là một biệt lệ đầu tiên trong lịch sử bầu cử tổng thống Mỹ. Một điều đáng tiếc xảy ra cho sinh mạng Ông sẽ tạo thành một khủng hoảng chánh trị sắc tộc trong bầu không khí sôi động chánh trị Mỹ hiện nay. Mà chánh quyền với nhiệm vụ bảo vệ an ninh là mục tiêu chánh để người dân và truyền thông đại chúng chúng trách cứ.
Cho đến bây giờ cuộc tranh cử giữa các ứng cử viên rất tương kính, văn minh. Cho đến bây giờ các phe dân chúng, đảng phái chống và binh ứng cử viên rất tự chế và lịch sự với nhau. Cho đến bây giờ đường đua giữa Clinton và Obama cũng chưa ngã ngũ rõ. Phải đợi đến ngày 4 tháng Ba, ai thắng ai có thể thấy rõ hơn khi hai tiểu bang Texas, Ohio bầu sơ bộ. Nếu cả hai Clinton, Obama không đạt túc số gọi là con số thần kỳ là 2,025, thì 795 (trừ Floria và Michigan) siêu đại biểu của Đảng Dân Chủ gồm 719 thường xuyên và 76 người sẽ được các thống đốc đề cử thêm vào số cựu dân cử từ tổng thống, phó tổng thống, cựu và đương kiêm nghị sĩ, dân biểu, thống đốc thuộc đảng Dân Chủ -- mới tính toán. Có một số (234) nhiều hơn đã tuyên bố ủng hộ Clinton và một số (154) ít hơn ủng hộ Obama. Nhưng những siêu đại biểu này toàn quyền đổi ý trong khi chung quyết ủng hộ Clinton hay Obama. Thủ tục rắc rối này có cái lợi là tạo sự đoàn kết và thế chắc ăn cho đảng Đảng Chủ.
Hiện Bà Hillary Clinton gây quỹ chậm hơn Obama. Cựu TT Clinton, chồng bà tấn công Obama mạnh trở lại sau khi nhiều lãnh tụ Đảng Dân Chủ khuyên đừng tấn công khía cạnh sắc tộc của TNS Obanma, đó là cách bắn vào chân mình. Quan trọng nhứt là Bà Tổng Quản Trị chiến dịch tranh cử của Bà Clinton từ nhiệm và Bà Clinton chỉ định người chánh văn phòng thân thiết của Bà khi Bà là Đệ nhứt Phu nhân. Bà Clinton phải vay 5 triệu Đô để bổ sung quỹ tranh cử, điều đó cho thấy Bà gây quỹ ít hơn Obama lóng này trong khi một ngày dân chúng Mỹ giúp Ông 1 triệu để tranh cử. Và TNS Obama lại vừa thắng ở TB Wiconsin và Hawai. Một số nghiệp đoàn các ngành nghề nhiều công nhân, xương sống của Đảng Dân Chủ, mới tuyên bố ủng hộ Obama. Ong kính truyền hình chiếu cố Obama và Clinton.
Nói gì thì nói, công lớn của Clinton và Obama là đánh thức công chúng Mỹ, làm sống lại tinh thần dân chủ Mỹ, đưa người dân đến phòng phiếu dù là bầu cử sơ bộ sau nhiều năm cử tri quá lơ là, ít đi bầu, cho là ai lên cũng vậy.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình