[LS Lê Đình Hồ là tác giả cuốn “Từ Điển Luật Pháp Anh Việt-Việt Anh” dày 1,920 trang vừa được xuất bản. Qúy độc giả có thể mua sách qua internet bằng cách lên Website Google (google.com) đánh máy chữ “ho ledinh”, rồi theo sự hướng dẫn của các websites.]
Trong vụ R v. Blinkhorn (1994) 32 NSWLR 706. Trong vụ đó, bị cáo đã thú nhận với cảnh sát rằng cô ta đã biết Haines từ lâu, cô ta cũng biết rằng Haines là người tù vượt ngục, và rằng cô ta đã gặp Haines 3 lần sau khi Haines vượt ngục. Có một lần cô ta đã mua vài miếng gà chiên Kentucky và cả 2 cùng ăn. Cô ta không biết rằng mua đồ cho Haines ăn là phạm tội “cưu mang tù vượt ngục.”
Vào lúc xử án, vị thẩm phán tọa xử đã hướng dẫn bồi thẩm đoàn về nghĩa của động từ “cưu mang – cấp dưỡng” (maintain) như sau:
“Nghĩa của từ cấp dưỡng là một cái gì đó mà quý vị đã nuôi dưỡng tôi và hoàn toàn đúng như vậy. Cưu mang có nghĩa là cung cấp khả năng sinh tồn, phương tiện sinh sống, bao gồm việc cung cấp thực phẩm. Khái niệm này bao gồm sự cung cấp phương tiện sinh tồn, sinh sống hoặc nuôi dưỡng, và gồm việc cung cấp thực phẩm. Vì thế những gì công tố viện cần phải chứng minh là trong những ngày gặp người tù vượt ngục bị cáo đã cố ý cung cấp thực phẩm cho người vượt ngục trong lúc biết được rằng đương sự là người vượt ngục. Nếu công tố viện chứng minh được các vấn đề đó, thì phán quyết phải là phán quyết có tội. Nếu công tố viện không thể chứng minh được các vấn đề đó, thì bị cáo sẽ được trắng án.”
Sau hơn 2 tiếng suy nghĩ về phán quyết và sau khi bồi thẩm đoàn ăn trưa. Vị thẩm phán tọa xử đã hỏi bồi thẩm đoàn có cần ông ta giúp gì không. Một bồi thẩm viên đã cho biết về sự quan tâm của cô ta đối với khía cạnh nhân đạo của vấn đề, và sự định nghĩa hạn hẹp về động từ cấp dưỡng mà ông chánh án đã đưa ra.
Vị thẩm phán đã chỉ thị cho bồi thẩm đoàn rằng họ bị buộc phải áp dụng những lời hướng dẫn pháp lý mà ông ta đã đưa ra liên hệ đến bằng chứng và họ không được quyền quan tâm đến khía cạnh nhân đạo. Bồi thẩm đoàn đã họp trở lại và đã đưa ra phán quyết có tội 5 phút sau đó.
Bị cáo bèn kháng án vì cho rằng vị thẩm phán tọa xử đã sai lầm khi đưa ra lời hướng dẫn cho bồi thẩm đoàn rằng chỉ cần cung cấp bất cứ thực phẩm gì cho một người khi biết rằng đương sự là người vượt ngục thì sẽ cấu thành tội trạng theo sự quy định của đạo luật, và rằng vị thẩm phán tọa xử đã sai lầm khi không chịu hướng dẫn bồi thẩm đoàn rằng công tố viện phải thiết lập rằng việc cưu mang được thực hiện với ý định ngăn cản hoặc can dự vào việc bắt và giam giữ người vượt ngục trở lại.
Tòa kháng án đã cho rằng động từ “cưu mang” theo nội dung điều 36 có nghĩa rất nghiêm ngặt, cho thấy rằng ít nhất là phải có một mức độ thường xuyên nào đó trong việc cung cấp sự trợ giúp cho người tù vượt ngục.
Theo nội dung đó thì động từ “cưu mang” có nghĩa là sự cung cấp những thứ cần thiết cho đời sống để trợ giúp cho người vượt ngục tiếp tục sinh tồn mà không bị bắt giam trở lại. Việc có lần bị cáo đã mua gà chiên Kentucky và cùng ăn với người tù vượt ngục, thì sự cung cấp thực phẩm đặc biệt đó trong lần đó không tương đương với sự cấp dưỡng. Cuối cùng Tòa đã chấp nhận sự kháng án và tha bổng bị cáo.
Dựa vào pháp luật cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn ông có thể thấy được rằng việc ông nhận bị cáo vào làm việc, cũng như việc ông cho phép bị cáo lưu ngụ tại nơi làm việc để giúp cho bị cáo khỏi phải mất thì giờ di chuyển là những việc làm hoàn toàn vô tình và không hề hay biết bị cáo là người phạm tội và vượt thoát khỏi sự giam giữ của cảnh sát. Chúng tôi nghĩ rằng tòa sẽ phải tha bổng cho ông vì không một ai lại đem giao cơ sở thương mãi của mình cho một người để họ quản lý khi biết rằng người đó là một người tù vượt ngục và đang bị cảnh sát truy nã, như tòa đã quyết định trong vụ R v. Kawicki (1995) 82 A Crim R 191 [trích dẫn ở trên].
Nếu ông còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp.
Hỏi (ông Trần Minh T): Tôi điều hành một tiệm giặt ủi. Trước đây tôi mướn 2 người làm full-time và 3 người làm part-time. 3 người làm part-time này, mỗi người làm trên dưới 10 tiếng một tuần.
Những người làm part-time thường bỏ việc khi họ kiếm được việc làm full-time. Vì thế, mỗi lần có người bỏ việc là tôi lại phải kiếm một người khác để điền thế vào chỗ trống đó.
Cách đây chừng 3 tháng, khi một người làm full-time nghỉ việc, tôi đã đăng báo để tìm kiếm 1 người có kinh nghiệm để thay thế. Chừng một tuần lễ sau, tôi đã kiếm ra được một người có khả năng, và đã đồng ý làm cho tiệm của tôi 7 ngày 1 tuần.
Anh ta rất chăm chỉ vì thế tôi đã giao công việc điều hành cửa tiệm cho anh ta.
Đằng sau tiệm có một phòng nhỏ còn để trống. vì thấy anh ta phải vất vã đi sớm về khuya, nên tôi ngỏ ý muốn cho anh ta xử dụng căn phòng nhỏ đó để ở hầu giúp cho anh ta khỏi phải mất thì giờ di chuyển. Từ ngày dọn về ở căn phòng này, anh ta đã dành nhiều thời giờ để làm thêm một số công việc khác cho cửa tiệm.
Cách đây chừng 4 tuần lễ, cảnh sát đã ập vào cửa tiệm giữa đêm khuya để bắt anh ta, và sáng hôm sau tôi đến cửa tiệm thì bị mời về đồn cảnh sát để thẩm vấn.
Sau khi thẩm vấn, tôi bị cáo buộc về tội “harbouring escapee.”
Sau đó tôi mới biết là người làm cho cửa tiệm của tôi đã bị bắt và bị cáo buộc về tội buôn bán bạch phiến và đã trốn khỏi đồn cảnh sát cách đây mấy tháng về trước.
Tôi đã bị đưa ra tòa nhưng tôi đã không chịu nhận tội. Hiện tôi đang được tại ngoại để chờ ngày xét xử.
Khi mướn anh này vào làm trong cửa tiệm, tôi hoàn toàn không biết rằng anh này đã trốn thoát khỏi đồn cảnh sát trước đây.
Xin LS cho biết là theo tình tiết vừa nêu, liệu tôi có thể bị tòa kết buộc về tội trạng nêu trên hay không" Nếu bị thì hình phạt sẽ như thế nào"
*
Trả lời: Điều 310G Đạo Luật Hình Sự 1900 quy định rằng: “Bất cứ người nào cố ý chứa chấp, nuôi dưỡng, hoặc thâu dụng một người tù vượt ngục sẽ bị tội chứa chấp người vượt ngục. Hình phạt tối đa: 3 năm tù ở” (Any person who knowingly harbours, maintains or employs an escaped inmate is guilty of an offence [harbouring escapee]. Maximum penalty: imprisonment for 3 years).
Trong vụ R v. Kawicki (1995) 82 A Crim R 191. Trong vụ đó, một tù nhân sau khi trốn thoát khỏi nhà tù, đã đến gặp bị cáo và bị cáo đã cho tù nhân này mượn $500. Bị cáo đã chuyển giấy tờ đăng bộ xe của tù nhân sang cho bị cáo để bảo đảm việc trả số tiền $500 này.
Hành động chuyển nhượng giấy tờ đang bộ xe sang cho bị cáo đã bị công tố viện xem như là hành động “cưu mang” (maintaining) người tù vượt ngục.
Theo công tố viện, thì hành động này là “ý định phạm tội” (mens rea = guilty mind), vì hành động này được thực hiện với ý định là để giúp cho người tù vượt ngục sống trà trộn vào cộng đồng.
Bằng chứng đã được trưng dẫn để suy đoán rằng vào lúc cho mượn tiền bị cáo đã biết được rằng đó là người tù vượt ngục. Bằng chứng đó gồm bản chuyển ngữ từ việc nghe lén cuộc điện đàm giữa bị cáo và người bạn. Bị cáo đã bị tòa kết buộc về tội “cưu mang tù vượt ngục” (maintaining an escaped prisoner). Bị cáo bèn kháng án.
Tòa kháng án cho rằng “việc kết tội là không đáng tin cậy và không thỏa đáng” (the conviction was unsafe and unsatisfactory). Vì một người bình thường sẽ không chuyển nhượng giấy tờ đăng bộ xe của một người sang cho mình nếu biết rằng người đó là người tù vượt ngục và đang bị cảnh sát truy nã. Cuối cùng tòa đã tha bổng bị cáo.
Trong vụ R v. Blinkhorn (1994) 32 NSWLR 706. Trong vụ đó, bị cáo đã thú nhận với cảnh sát rằng cô ta đã biết Haines từ lâu, cô ta cũng biết rằng Haines là người tù vượt ngục, và rằng cô ta đã gặp Haines 3 lần sau khi Haines vượt ngục. Có một lần cô ta đã mua vài miếng gà chiên Kentucky và cả 2 cùng ăn. Cô ta không biết rằng mua đồ cho Haines ăn là phạm tội “cưu mang tù vượt ngục.”
Vào lúc xử án, vị thẩm phán tọa xử đã hướng dẫn bồi thẩm đoàn về nghĩa của động từ “cưu mang – cấp dưỡng” (maintain) như sau:
“Nghĩa của từ cấp dưỡng là một cái gì đó mà quý vị đã nuôi dưỡng tôi và hoàn toàn đúng như vậy. Cưu mang có nghĩa là cung cấp khả năng sinh tồn, phương tiện sinh sống, bao gồm việc cung cấp thực phẩm. Khái niệm này bao gồm sự cung cấp phương tiện sinh tồn, sinh sống hoặc nuôi dưỡng, và gồm việc cung cấp thực phẩm. Vì thế những gì công tố viện cần phải chứng minh là trong những ngày gặp người tù vượt ngục bị cáo đã cố ý cung cấp thực phẩm cho người vượt ngục trong lúc biết được rằng đương sự là người vượt ngục. Nếu công tố viện chứng minh được các vấn đề đó, thì phán quyết phải là phán quyết có tội. Nếu công tố viện không thể chứng minh được các vấn đề đó, thì bị cáo sẽ được trắng án.”
Sau hơn 2 tiếng suy nghĩ về phán quyết và sau khi bồi thẩm đoàn ăn trưa. Vị thẩm phán tọa xử đã hỏi bồi thẩm đoàn có cần ông ta giúp gì không. Một bồi thẩm viên đã cho biết về sự quan tâm của cô ta đối với khía cạnh nhân đạo của vấn đề, và sự định nghĩa hạn hẹp về động từ cấp dưỡng mà ông chánh án đã đưa ra.
Vị thẩm phán đã chỉ thị cho bồi thẩm đoàn rằng họ bị buộc phải áp dụng những lời hướng dẫn pháp lý mà ông ta đã đưa ra liên hệ đến bằng chứng và họ không được quyền quan tâm đến khía cạnh nhân đạo. Bồi thẩm đoàn đã họp trở lại và đã đưa ra phán quyết có tội 5 phút sau đó.
Bị cáo bèn kháng án vì cho rằng vị thẩm phán tọa xử đã sai lầm khi đưa ra lời hướng dẫn cho bồi thẩm đoàn rằng chỉ cần cung cấp bất cứ thực phẩm gì cho một người khi biết rằng đương sự là người vượt ngục thì sẽ cấu thành tội trạng theo sự quy định của đạo luật, và rằng vị thẩm phán tọa xử đã sai lầm khi không chịu hướng dẫn bồi thẩm đoàn rằng công tố viện phải thiết lập rằng việc cưu mang được thực hiện với ý định ngăn cản hoặc can dự vào việc bắt và giam giữ người vượt ngục trở lại.
Tòa kháng án đã cho rằng động từ “cưu mang” theo nội dung điều 36 có nghĩa rất nghiêm ngặt, cho thấy rằng ít nhất là phải có một mức độ thường xuyên nào đó trong việc cung cấp sự trợ giúp cho người tù vượt ngục.
Theo nội dung đó thì động từ “cưu mang” có nghĩa là sự cung cấp những thứ cần thiết cho đời sống để trợ giúp cho người vượt ngục tiếp tục sinh tồn mà không bị bắt giam trở lại. Việc có lần bị cáo đã mua gà chiên Kentucky và cùng ăn với người tù vượt ngục, thì sự cung cấp thực phẩm đặc biệt đó trong lần đó không tương đương với sự cấp dưỡng. Cuối cùng Tòa đã chấp nhận sự kháng án và tha bổng bị cáo.
Dựa vào pháp luật cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn ông có thể thấy được rằng việc ông nhận bị cáo vào làm việc, cũng như việc ông cho phép bị cáo lưu ngụ tại nơi làm việc để giúp cho bị cáo khỏi phải mất thì giờ di chuyển là những việc làm hoàn toàn vô tình và không hề hay biết bị cáo là người phạm tội và vượt thoát khỏi sự giam giữ của cảnh sát. Chúng tôi nghĩ rằng tòa sẽ phải tha bổng cho ông vì không một ai lại đem giao cơ sở thương mãi của mình cho một người để họ quản lý khi biết rằng người đó là một người tù vượt ngục và đang bị cảnh sát truy nã, như tòa đã quyết định trong vụ R v. Kawicki (1995) 82 A Crim R 191 [trích dẫn ở trên].
Nếu ông còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình