<"xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />
Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh
Cuộc tranh luận hiệp II Obama-McCain tối thứ ba đã diễn ra rất đẹp, làm hài lòng hàng chục triệu người theo dõi từ đầu đến cuối, tránh được cảnh hạ cấp bêu xấu, xuyên tạc cá nhân mà người ta đã lo ngại từ trước. Cả hai đấu thủ đã tỏ ra xứng đáng với tư cách làm người khi ra tranh cử. Đặc biệt trong hiệp đấu này có sự hiện diện của nhóm tổ dân phố, đặt câu hỏi trực tiếp với hai đấu thủ. Đề tài chính của cuộc tranh luận là kinh tế, kèm theo vấn đề thuế khóa. Sáng thứ tư, các poll thăm dò dự luận cho thấy Obama đã vuợt trên McCain 6 điểm trong số những người dân đã ghi danh bỏ phiếu. Đồng thời cuộc khủng hoảng tài chính đã sâu đậm thêm, tạo thành những làn sóng chấn động cả thế giới. Sự xuống dốc của thị trường chứng khoán Mỹ như một bệnh dịch đã lây lan đến các nền kinh tế Âu-Á châu, khiến Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ đã phải khẩn cấp hợp tác với các ngân hàng trung ương của các nước cùng quyết định hạ lãi xuất để cứu nguy cơ vỡ nợ.
Tám năm cầm quyền của Tổng Thống Bush đã tạo ra tình trạng này. Một cuốn phim sắp được chiếu cho dân Mỹ xem có tựa đề một chữ "W.", còn Oliver Stone là một đạo diễn nổi tiếng của Hollywood. Báo The Times đưa phim W. lên web sáng thứ ba tuần này, tôi xem mới biết chữ W. đó là ai. 43 năm trước có hai người ghi danh học Đại học Yale. Một người đã bỏ học sau một năm để tình nguyện đi chiến đấu ở Việt Nam, và nhờ kinh nghiệm đó ông ta đã tạo ra cuốn phim "Platoon". Tên ông ta là Oliver Stone. Còn người thứ hai đã lẩn trốn cuộc chiến tranh này, và bây giờ ông ta đã trở thành vị Tổng Thống thứ 43 của Mỹ. Tên ông ta là George W. Bush. Cuốn phim sắp chiếu là loại phim chuyện do tài tử đóng, nhưng nó làm nổi bật cái gọi là biopic (từ mới có nghĩa là phim ảnh về cuộc đời một người), tức là nói về ông George W.Bush. Cuốn phim đã được thực hiện cấp tốc, quay xong có 46 ngày, phim chỉ dài vào khoảng 1/3 các loại phim thường lệ, và chỉ có 2 tháng gọi là thời kỳ hậu sản xuất.
Hãy nói qua về hai nguời. Stone là người hiền hòa đức độ của nhà Phật và Bush là người theo đạo Chúa hệ phái Tin lành có chủ trương tranh đấu bằng vũ lực. Tuy nhiên hai người có điểm giống nhau ở tuổi vị thành niên, đó là cái mà ta gọi là khoái lạc chủ nghĩa. Bush có bệnh nghiền (la-de) từ thuở thiếu thời, nhưng đến năm 40 tuổi ông đã bỏ tật uống ruợu. Dù vậy ông vẫn không quên lúc thiếu thời ông đã bị cha ông trừng phạt nghiêm khắc. Stone lúc mới có 16 tuổi, cha ông bợm nhậu nghiền "uýt-ki" đã cho gọi một cô gái điếm để con trai hưởng lạc. Lúc lớn lên Stone đã trả đũa bằng cách lén cho một liều LSD (thuốc chữa bệnh tâm thần) vào ly ruợu của cha. Còn Bush lúc lên làm Tổng Thống đã nói chuyện "người lớn với người lớn" với cựu TT George H.W.Bush, bằng cách ra lệnh tấn công đánh chiếm Iraq, điều mà cha ông đã không chịu làm 12 năm trước đây. Ngoài vấn đề người bố, W. và Stone còn giống nhau ở một điểm: cả hai đều biết nói dối để mưu cầu sự tiến thân cho sự nghiệp của mình. TT Bush về vụ Saddam Hussein có vũ khí giết người hàng loạt, còn Stone trong cuốn phim cố TT John F. Kennedy bị ám sát.
Cho đến nay Stone đã thực hiện 3 cuốn phim về Tổng Thống Mỹ. Thứ nhất là cuốn J.F.Kennedy, thứ hai về Richard Nixon và thứ ba về đương kim TT George W. Bush. Cuốn phim mới nhất "W." sẽ được trình chiếu vào ngày 23-10-08 tại Đại hội Điện ảnh ở London (Anh), và sẽ được phổ biến ngày 7-11-08, tức 3 ngày sau ngày bầu cử Mỹ. Nhưng ngoài cuốn phim W. đã hoàn thành, cuối tuần qua trong cuộc nói chuyện với ký giả Chris Ayers của The Times, Stone đã có vài nhận xét riêng về cuộc bầu cử sắp tới. Theo bài báo của Ayers, Stone đã nhiều lần nhắc lại rằng "nếu ông Bush đã từng tham chiến trên bộ trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam năm xưa, ông sẽ không bao giờ ra lệnh cho quân Mỹ tiến vào đất Iraq." Stone cũng nói thêm rằng: "Nếu Bush là Tổng Thống trong thời kỳ có cuộc khủng hoảng với Liên Sô về vụ phi đạn Cuba (năm 1963), chiến tranh hạt nhân đã xẩy rồi. Chắc chắn thế. Và tất cả đã bị tiêu hết. Chúng ta chẳng còn ở đây để nói chuyện như hôm nay. Vậy tôi hỏi ông Bush với John McCain, ông muốn tạo ra cái gì""
Stone nói tiếp: "Xét cho cùng ứng cử viên đảng (Cộng Hòa) McCain là người vẫn ủng hộ việc hạ bệ Saddam Hussein và cũng là người đã nằm trong nhà tù "Hanoi Hilton", trại giam tù binh của Cộng sản Việt Nam. Tôi nghĩ John McCain là một câu chuyện rất đặc biệt. Ông ấy đã từng nói không hề được nhìn thấy kết quả những quả bom mà ông ta từ trên phi cơ thả xuống. Còn tôi, tôi đã nhìn thấy những tàn hại mà chúng ta đã gây ra. Tôi đã nhìn thấy những xác người dân, những sự thối rã, mùi thịt người. Tôi đã thấy những nạn nhân của bom napalm, những người dân bị cụt chân cụt tay vì những miểng văng ra từ cuộc chiến. Tôi đã nhìn thấy những sự khủng khiếp. McCain đã là một tù binh nên ông bị một chứng gọi là sự vây hãm tâm thần, thiếu sự suy xét minh mẫn, không nhìn thấy một hình ảnh quân bình của luật nhân và quả". Liệu một người như vậy có đủ khả năng làm Tổng Thống Mỹ với tham vọng lãnh đạo cả thế giới hay chăng"
Trở lại tình hình tranh cử ở Mỹ trong ngày thứ tư 8-10, tức là chỉ còn 4 tuần nữa đến ngày 4-11. Theo poll thăm dò của NBC-Wall Street Journal, Obama được sự ủng hộ của 49% những người đã ghi danh đi bầu, tức hơn McCain 6 điểm. Hai tuần trước, cũng theo poll này, Obama chỉ hơn có 2 điểm. Theo poll của CNN-Opinion Research Corp.survey, Obama được 53 điểm, McCain được 45 điểm, tức vượt trên McCain 8 điểm, so với 4 điểm theo poll hồi tháng 9. Theo poll Gallup, hàng ngày theo dõi dự luận trong suốt 10 ngày qua, Obama đã vuợt trên McCain 8 điểm. Theo poll của CBS News ghi nhận trong những ngày từ 3 đến 5-10, tức trước ngày tranh luận hiệp II, Obama chỉ hơn McCain có 4 điểm.
Tuy nhiên kết quả cuộc tranh cử Tổng Thống không phải được quyết định theo số phiếu bầu của mỗi cử tri, mà được quyết định theo số phiếu của cử tri đoàn mỗi tiểu bang. Có những tiểu bang có số phiếu cử tri đoàn nhiều, có những tiểu bang ít. Theo luật bầu cử Mỹ, ứng cử viên Tổng Thống phải hội đủ 270 phiếu trong cả nước mới được tuyên bố là đắc cử Tổng Thống. Bản tin của CNN dự liệu cho đến nay phân tích mỗi tiểu bang sẽ bầu hay có khuynh hướng sẽ bầu cho ai, Obama đã có đủ phiếu cử tri đoàn. Nhưng đây chỉ là những phân tích và dự liệu chưa thể gọi là xác quyết. Còn phải chờ đến cuộc tranh luận hiệp III là đợt chót trước ngày bầu cử. Và cũng không nên quên tháng 10 có thể còn nhiều biến chuyển đột xuất rất bất ngờ.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình