Báo Chí CS Nứt Bể
Vi Anh
Báo chí của Đảng Nhà Nước CS bị nứt bể không phải từ bên ngoài vì nực mùi tuyên truyền làm quần chúng chán ghét. Mà bị nứt bể từ bên trong vì lương tâm nhà báo trổi dậy, nhà báo xé rào kềm toả của Đảng Nhà Nước CS, cố "viết lách" sao cho đúng chân lý và sự kiện.
Chỉ trong một tuần mà có hai tin lớn về hai chế độ CS lớn còn sót lại ở Á Châu, Trung Cộng và Việt Cộng, trừng trị báo chí. Báo chí do Đảng Nhà Nước giao nhiệm vụ tuyên truyền có chệch hướng, guồng máy tuyên truyền có bể, thì Đảng Nhà Nước mới mạnh tay trừng trị, "uốn nắn, sửa sai" như vậy. Nhưng đứng trên phương diện đức nghiệp của nghề báo, báo chí có nghĩa vụ thông tin, nghị luận, đáp ứng quyền được hiểu biết của quần chúng, đó là một "chuyển hướng" tốt hướng về tự do ngôn luận, tự do báo chí.
Trước tiên là Việt Cộng. Ủy ban Bảo vệ Ký giả trụ sở tại New York, Hoa Kỳ, gọi tắt là CPJ công khai phổ biến tổng quát một bản phúc trình về tình trạng đàn áp ký giả trên khắp thế giới trong năm 2008. Trong đó có VNCS, bản phúc trình viết CS Hà nội có "Những Cuộc Tấn Công Báo giới". Một số trường hợp tiêu biểu được minh thi liệt kê. Nhà báo Nguyễn Việt Chiến của báo Thanh Niên và Nguyễn Văn Hải của báo Tuổi Trẻ bị toà án CS gán tội vì đã phanh phui vụ PMU18 liên quan các viên chức cao cấp của Bộ Giao Thông Vận Tải tham nhũng hàng triệu đô-la. Phó Tổng Biên Tập Bùi Thanh, và Tổng Thư Ký Toà soạn Hoàng Hải Vân của báo Tuổi Trẻ, rồi ông Hùynh Kim Sanh, Tổng thư ký toà soạn báo Thanh Niên -- hai tờ báo có số phát hành lớn nhứt nước-- bị CS lột chức vì cho phổ biến những bài báo chỉ trích việc truy tố các ký giả vừa nói. 5 ký giả khác bị CS rút giấy phép hoạt động bởi Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền Thông Đỗ Quý Doãn Năm gán cho tội hành động sai trái nghiêm trọng.
Hành động tấn công báo giới này, chính những nhà báo đang bị kềm kẹp trong nước cũng bất bình. Ong Trần Quang Thành, nguyên Biên tập viên Tin tức Đài Truyền hình VN và Đài Tiếng Nói VN đã lên tiếng: "Tôi thấy đây là một bản án không nên có và không đáng có, tại vì những nhà báo này nói lên đúng sự thật."
Ủy ban Bảo vệ Ký giả trong phúc trình nhận thấy nhiều ký giả ở VN bị CS trù dập vì trực tiếp hay gián tiếp đấu tranh cho dân chủ. Như ông Nguyễn Quốc Hải, có tên Thái Lan là Somsak Khunni, cộng tác viên của Đài Chân Trời Mới trụ sở tại Hoa Kỳ, bị 9 tháng tù và 3 năm quản chế với tội danh áp đặt là vi phạm an ninh quốc gia. Ong Nguyễn Văn Hải, một blogger nổi tiếng với bút danh là Điếu Cày, bị 30 tháng tù với tội danh áp đặt là trốn thuế - CPJ cho đó là hành động trả thù của Hà Nội, vì blogger Điếu Cày tường thuật về những vụ biểu tình chống TQ xâm chiếm các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của VN. Nhà báo Ben Stocking của hãng thông tấn AP của Mỹ hồi tháng 9 năm ngoái, bị công an CS đánh đập, bắt giam, tịch thu máy vì đã tường thuật vụ biểu tình của giáo dân ở Thái Hà.
CS Hà nội cũng kiểm soát nghiệt ngã Internet, ra qui định kiểm soát blog, webs. CPJ liệt kê CS Hà nội là một trong những sát thủ Internet, loại ghê gớm nhứt Á Châu.
Thứ đến là Trung Cộng. Mới đây, lo ngại những biến cố quần chúng lớn có thể xảy ra nhơn kỷ niệm 50 năm ngày TC xâm lăng Tây Tạng và 20 năm ngày TC dùng xe tăng và súng đạn đàn áp phong trào dân chủ ở Thiên An Môn, TC mạnh tay với báo chí. Reuters trích dẫn Tân Hoa Xã của TC cho biết, nhà cầm quyền TC sẽ thành lập sổ bìa đen đối với các nhà báo mà CS gán cho tội không có "đạo đức nghề nghiệp" và sẽ bị cấm hoạt động trong lĩnh vực truyền thông. Theo bà Lý Đông Đông, việc thiết lập danh sách đen các nhà báo là biện pháp bài trừ việc đưa tin sai lạc.
Nhưng chính những nhà báo trong chế độ TC không thấy như vậy. Ông Lý Đại Đồng, nguyên tổng biên tập nhật báo Thanh Niên của Trung Quốc đã bị cách chức vì đã dám chỉ trích chế độ kiểm duyệt, cho rằng nhà nước chỉ viện lẽ thông tin sai lạc chỉ để lập sổ bìa đen mà thôi vì ở TC không thiếu những tin sai lạc trên báo tuyên truyền của Đảng Nhà Nước.
Sau cùng, tóm lại guồng máy báo chí mà Đảng Nhà Nước giao nhiệm vụ làm công tác tuyên truyền đang bể. Bể trước nhứt vì sự trổi dậy của lương tâm một số nhà báo. "Báo đài" trong chế độ CS là cơ quan tuyên truyền cho Đảng. Từ con người, cơ quan đến ngân quỹ, tất cả là của Đảng Nhà Nước CS; nguyên tắc tổ chức của CS là như thế. Nhưng báo chí không phải chỉ là cơ sở vật chất,"cơm áo gạo tiền", tờ báo, toà soạn. Mà là con người, do con người làm ra, của con người làm ra, vì con người mà làm. Mà nói Con Người thì phải nói đó là một cây sậy nhưng cây sậy suy tư (roseau pensant). Có con tim, có khối óc, có lương tri, có lương tâm nghề nghiệp, có tình yêu công lý và chân lý, có tình thương đồng bào bị chế độ bóc lột, đất nước bị bán đứng; những thứ ấy tạo thành động lực tâm linh, sức mạnh tư tưởng. Để "viết lách", để tương kế tựu kế, lợi dụng chủ trương nói bằng miệng của Đảng mà không cho thực thi để đi sâu vào những vấn đề nhậy cảm như vụ tham nhũng PMU18, vụ TC xâm chiếm hai đảo Hoàng Sa và Trường Sa, cán bộ đảng viên lộng quyền cướp giựt đất của Dân oan.
Kế đến là xu thế thời đại quốc tế, kinh tế toàn cầu, dân chủ hoá Nhân Loại đang đứng về phía những nhà báo hoạt động đúng đức nghiệp. Cuộc đấu tranh cho tự do, dân chủ, nhân quyền VN, luôn đòi hỏi tụ do báo chí, tự do ngôn luận. Các tổ chức quốc tế yễm trợ tinh thần. Độc giả và quần chúng trong nước thương mến. Báo nào có những phóng sự dám nói thật thì số phát hành cao, đời sống nhà báo củ tờ báo khá hơn, làm rách cái áo tuyên truyền mà CS Hà nội đã trồng vào báo chí. Một điều đáng mừng trong tiến trình tư do, dân chủ, nhân quyền cho đất nước và nhân dân VN.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình