Bảng A: Thụy, Bồ, Tiệp, Thổ Thế Tương Khắc; Công, Thủ, Tiến, Thoái Thuật Dụng Binh.
Chuyện Thể Thao kỳ này, chúng tôi xin được cùng quý thính giả tìm hiểu tiếp tục về chi tiết các đội bóng ở 4 bảng đấu của Giải Vô Địch Túc Cầu Châu Âu EURO 2008. Trước hết là Bảng A, tuần trước đã trình bầy về Thổ Nhĩ Kỳ, tuần này xin tìm hiểu về Thuỵ Sĩ, Bồ Đào Nha và Tiệp Khắc.
1. Thụy Sĩ: So với các quốc gia trong vùng, Thụy Sĩ vốn là 1 đội bóng thuộc đẳng cấp tương đối khá với thành tích tham gia EURO trong quá khứ chỉ mới 2 lần ở các giải 1996, 2004 và đều bị loại ngay vòng 1. Hiện nay, Thụy Sĩ đứng ở vị trí thứ 44 trong bảng xếp hạng của FIFA và tuy vị thứ này không biểu hiện được 1 cách chính xác thực lực của các đội bóng nhưng nó cũng cho thấy được phần nào những nét căn bản để từ đó chúng ta có thể lượng giá về tiến quân của Thụy Sĩ trong kỳ đại hội túc cầu này mà chính họ cũng có lợi thế là tranh hùng ngay trên sân nhà.
Qua chiến thuật cắm cọc 1 tiền đạo duy nhất trên tuyến tiền phương, đội hình 4-2-3-1 của Thụy Sĩ được huấn luyện viên Kobi Kuhn khởi dụng như là chìa khóa chính yếu nhắm đối phó với các đối thủ cùng bảng chuyên về lối chơi tấn công dũng mãnh như Cộng Hòa Tiệp và Bồ Đào Nha. Từ đó cũng cho thấy, mối quan ngại khá to lớn của nước chủ nhà trước 2 cường địch này và qua đó sự tương quan giữa họ cùng Thổ Nhĩ Kỳ chỉ còn là hình thức chiến đấu theo quy ước “tận lực chọi thẳng” không cần đến phương cách dụng binh tính toán chiến thuật.
Với thành phần cầu thủ hiện này đa số đều từng trải qua kinh nghiệm chiến trường World Cup 2006, tức toàn những tuyển thủ có chiều cao đáng kể ở mức trung bình là 1,80m. Đây chính là vũ khí lợi hại nhất của Thụy Sĩ được chứng minh qua thành tích bất phân thắng bại cùng đội tuyển Pháp qua những trận dự tuyển vòng loại giải World Cup 2006 và ngay cả trận đấu chính thức tại vòng 1 của World Cup 2006, Thụy Sĩ đã cầm chân Pháp hạ Togo cùng Đại Hàn đứng Nhất bảng G và cùng Pháp tiến vào vòng 2. Do đó, hàng phòng ngự của Thụy Sĩ cũng được xem như những lá chắn có tầm cao xung khắc cùng các đường bóng bổng đánh đầu hoặc đá phạt trực tiếp của đối phương. Hơn nữa, ông Kuhn cũng đã trải qua 7 năm hướng dẫn cho đội tuyển nhà nên nắm rất vững ưu khuyết điểm từng cầu thủ qua chiến thuật “kiên thủ tốc công, tận dụng cơ hội” nhuần nhuyễn và khá hiệu quả trước các đối thủ hùng mạnh.
Trọng trách ghi điểm của đội hình Thụy Sĩ hiện nay vẫn được giao phó cho tiền đạo kiêm thủ quân Alexander Flei vốn nổi tiếng là chân làm bàn có khứu giác nhạy bén với những cú sút hiểm hóc đầy kình lực từ các cự ly xa và lượng di động chuyển đổi vị thế trên sân rất phong phú. Kèm theo đó là tuyến tiền vệ gồm Tranquillo Barnetta, Hakan Yakin, Valon Behrami, Gokahn Inler, Gelson Fernandes, là một trục phối hợp những đường chuyền bổng chính xác thường châm ngòi cho những pha quyết định chiến trường trong lợi thế tranh bóng trên không. Và dĩ nhiên ở hàng thủ gồm những hậu vệ chuyên bọc lót và thuần thục thế phản công thần tốc như Ludovic Magnin, Philippe Senderos, Johan Djourou và Philippe Degen sẽ cùng thủ thành Diego Benaglio tạo nên những dàn chắn gây trở ngại cho đối phương không ít.
Nhìn một cách tổng quát, tuy Thụy Sĩ không có được chiến lực đến độ uy hiếp trầm trọng khiến đối phương phải e dè, nhưng họ có những ưu thế mang nội lực ngấm ngầm ẩn chứa độ lợi hại khó lường và nhất là ưu thế chiều cao sẽ giúp họ không ít trong cả 2 thế trận công thủ ở một cục diện có phần tương khắc nhau về chiến thuật dụng binh của các đội tại bảng A này.
Thử thách đầu tiên của đội chủ nhà Thụy Sĩ chính là trận ra quân đầu tiên chạm trán cùng cao thủ Cộng Hòa Tiệp vào ngày 7.6.2008 trên sân Basel. Và tuy không được đánh giá cao như Cộng Hòa Tiệp hoặc Bồ Đào Nha nhưng Thụy Sĩ vẫn có nhiều cơ hội gây sóng gió theo định luật bất biến của túc cầu: "khi quả bóng chưa lăn trên sân thì chưa biết chuyện gì sẽ xảy ra”. Kèm theo lợi thế sân nhà và chiều cao áp đảo, nếu Thụy Sĩ cầm chân hoặc khai thác cơ hội chiến thắng được đối phương trong trận đầu tiên thì nó sẽ trở thành một yếu tố tâm lý nâng cao sĩ khí rất to lớn và từ đó xác xuất tiến vào vòng 2 của họ coi như đã đạt thành 1/3 cơ hội.
2. Cộng Hòa Tiệp: Trong làng bóng châu Âu hiện nay, Cộng Hòa Tiệp là một đội bóng danh tiếng lẫy lừng vì tập hợp được nhiều ngôi sao nổi bật trên sắp các sân cỏ chuyên nghiệp với lối chơi sở trường về chiến thuật “Counter Attack” tức phản công chớp nhoáng từ tình huống gài bẫy cho đối phương dâng lên bằng những đường bóng tận dụng tốc độ cầu thủ, và tuy không được xếp hạng vào trong danh sách “Ngũ Cường” trong khu vực gồm “Ý, Pháp, Đức, Hòa Lan, Anh” nhưng Cộng Hòa Tiệp cũng là một thế lực hùng mạnh đủ sức tranh hùng và có thực lực uy hiếp đáng kể cho tất cả các đối thủ tham chiến giải EURO 2008 lần này.
Vốn từng đoạt cúp vô địch EURO ở giải 1976 và từ đó nổi danh trên khắp chiến trường thế giới nhưng Cộng Hòa Tiệp cũng đã phải trải qua một giai đoạn dài im hơi lặng tiếng không xuất hiện thường xuyên hoặc tạo được tiếng vang đáng kể tại các giải World Cup trong quá khứ nhất là trong suốt thập niên 1990 do nhu cầu ổn định tình trạng chính trị và kinh tế quốc nội sau khi phong trào Dân Chủ bùng nổ tại Đông Âu trong bối cảnh sụp đổ toàn diện của Liên Bang Xô Viết. Sau đó, Cộng Hòa Tiệp cũng đã trở lại chiến trường của EURO liên tiếp từ giải năm 1996, 2000, 2004 và lần này họ đã vượt qua kình địch lợi hại là Đức Quốc khi đứng nhất nhóm D của dự tuyển vòng loại.
Thành phần cầu thủ hiện nay hầu như là những khuôn mặt đã từng có kinh nghiệm ở giải EURO 2004 như cặp bài trùng Milan Baros và Jan Koller vốn là 2 mũi nhọn lợi hại nhất ở tuyến tiền đạo có khả năng tung lưới đối phương bằng kỹ thuật cá nhân điêu luyện. Và nhất là sau tiền vệ trứ danh Pavel Nedved giải nghệ thì vai trò trụ cột vận chuyển đội hình được giao phó cho “Sát Thủ Thư Sinh" Tomas Rosicky, một khẩu đại bác di động khắp phương vị trước khu cấm đối phương với những cú sút ngàn cân được rà tọa độ với tầm chính xác rất cao. Rosicky cũng mang trọng trách thủ quân phối hợp cùng các hảo thủ như: Daniel Pudil, Tomas Galasek và Jan Polak hình thành một trục tiếp ứng linh hoạt bởi những đường bóng đan kết khi nhậm lẹ tinh tế, khi thần tốc biến hóa rất ngoạn mục đa dạng và thể hiện rõ nét trường phái túc cầu của đội bóng Đông Âu nghiêng về hẳn về chiến pháp “ưu tiên tấn công, dồn quân phòng thủ” qua đặc điểm sở trường nắm bắt cơ hội phản công nhanh nhẹn.
Kế đến, sự gắn bó lâu dài giữa đội tuyển quốc gia cùng huấn luyện viên Karel Bruckner khi ông bắt đầu tựu nhiệm từ tháng 1 năm 2002, cũng là một yếu tố then chốt của chiến thuật 4-4-2 mà ông thường khởi dụng cho đội hình của Cộng Hòa Tiệp qua hầu hết các trận chiến dự tuyển vòng loại vừa qua đã ấn định phương vị nơi hàng phòng ngự gồm các tuyển thủ tràn đầy thể lực và kinh nghiệm chiến trường ở những pha truy chân bám bóng đối phương dẻo dai gồm Marek Jankulovski, David Rozehnal, Radoslav Kovac, Tomas Ufalusi cùng với “thủ thần” Cech, một khuôn mặt nổi bật trong danh sách những thủ môn xuất sắc châu Âu sẽ là một tuyến phòng thủ vững chắc. Tuy nhiên, cũng chính vì đặc tính chú trọng về thế công nên hàng hậu vệ của Cộng Hòa Tiệp thường có khuynh hướng dâng cao cũng như để lộ những khuyết điểm trong các tình huống bất ngờ bị đối phương khai thác đưa đến những bàn thua đáng tiếc, và có lẽ đây cũng chính là khuyết điểm duy nhất của họ.
Sự hiện diện của Cộng Hòa Tiệp cùng Bồ Đào Nha trong bảng A này cũng đã cho thấy thế tương khắc giữa 2 đối thủ cùng chuyên công nhưng khác nhau về hình thức tổ chức khi Cộng Hòa Tiệp chuyên về lối chơi biến hóa đội hình và khai thác biên độ qua những đường bóng chọc dài xuống 2 hành lang cuối sân, còn Bồ Đào Nha thì chuộng lối đan bóng ngắn và tập trung những hoạt động dành sân lấn bóng trước khu vực chính diện 16,50m. Đồng thời, cả Cộng Hòa Tiệp lẫn Bồ Đào Nha đều được giới bình luận lượng giá cao về thế tiến quân của họ nơi vòng 2.
Còn lại sự tương quan lực lượng cùng Thụy Sĩ và Thổ Nhĩ Kỳ tuy cũng không là mối quan tâm đáng ngại cho lắm vì trên thực tế chiến lực của 2 đối thủ này không đủ sức áp đảo một Cộng Hòa Tiệp đang trong thời kỳ sung mãn nội lực nhất là có nhiều tuyển thủ kinh nghiệm chiến trường phong phú, nhưng xưa nay Cộng Hòa tiệp luôn ở tư thế chọi thẳng trước bất kỳ đội bóng nào nên thuật dụng binh của họ sẽ không mang tính cách tính toán theo cục diện tương tranh. Do đó, 3 trận chiến của họ nơi bảng A sẽ là những pha tranh chân quyết liệt và chắc chắn sẽ cống hiến cho khán giả nhiều đường bóng hấp dẫn qua nghệ thuật biểu diễn lả lướt của những chàng cầu thủ “Vô Ảnh Cước” luôn chiếm được nhiều cảm tình của giới ái mộ. Hy vọng rằng Cộng Hòa Tiệp sẽ tái lập thành tích vô địch như cách đây 32 năm trước!
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình