Trong thời gian trước và sau Tết, báo chí trong ngoài nước, và một vài cơ quan truyền thông quốc tế có đề cập đến tình hình vật giá tăng vọt ở Việt Nam Cộng sản. Người ta tưởng đó chỉ là hiện tượng giá cả gia tăng này chỉ có tính mùa màng, thường xảy ra trong dịp Tết. Nhưng sau Tết nhiều sự kiện cho thấy đây là một tình trạng trầm kha, lũy tiến có tăng chớ không có giảm của giá cả. Mà nạn nhân không ai khác hơn là người Việt nghèo, người nông dân, công nhân lao động lợi tức thấp chiếm đại đa số dân chúng VN hết sống nổi.
Kinh tế VNCS có tăng trưởng nhưng không phát triển. Tỷ lệ kinh tế tăng gia có, từ 8% mỗi năm. Nhưng không phát triển, không thăng tiến cần lao, đồng tiến xã hội. Hố sâu ngăn cách nghèo giàu, thành thị nông thôn ngày càng sâu rộng. Giàu là đảng viên cán bộ CS cấu kết với tư bản ngoại bang kềm giá nhân công rẻ để thu hút đầu tư và trục lợi tối đa trên mồ hôi của người lao động. Giàu nhờ ỷ quyền thế nhơn danh kinh tế, qui hoạch để trưng dụng đất đai, bồi hoàn rẻ mạt như giựt của dân. Giàu vì kềm giá gạo và hoa mầu để cạnh tranh với các nước nhưng nâng giá vật tư nông nghiệp để kiếm lời không chánh đáng mà kẻ hưởng là quốc doanh, cán bộ đảng viên CS và những người ăn theo độc quyền ngoại thương. Dân oan biểu tình đòi nhà đất bị trưng dụng làm mặt bằng nhà xưởng cho cán bộ và tài phiệt một cách bất công. Công nhân đình công đòi tăng lương và cải thiện điều kiện lao động. Hàng ngàn vụ mỗi năm. Theo quán tính CS, Đảng Nhà Nước chỉ biết cấm và càn quét phong trào chống áp bức bóc lột của nhân dân mà thôi. Giá cả tăng vọt, mức sống ở thành thị đã đến lúc hết sống nổi. Công nhân đa số xuất thân từ nông thôn trở về quê dù sao mót lúa, trồng rau, nuôi cá sống qua ngày, gân nhà vẫn dễ đấp đổi hơn. Hiện tượng này ở VNCS xảy ra nhanh hơn ở Trung Cộng.
Tăng trưởng kinh tế tỷ lệ 8% không bù đắp nổi giá cả tăng cao 22% và lạm phát phi mã. Nói theo phó thường dân Nam bộ kinh tế chẳng những trớt qướt mà còn từ chết tới bị thương nữa. Nói theo kinh tế gia của LHQ, vật giá tăng cao nhiều người Việt trở lại cảnh đói nghèo. Thực vậy, trước tình hình giá sinh hoạt ở Việt Nam đang tiếp tục tăng, đặc biệt từ giữa năm 2007, riêng nhóm thực phẩm lên hơn 22%, Ông Jonathan Pincus thuộc Văn phòng Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc UNDP tại Việt Nam đã báo động qua cuộc phỏng vấn của Đài Á châu Tự do, "Chúng tôi vô cùng quan ngại trước sự tăng giá của lương thực, thực phẩm ở Việt Nam lúc này, bởi vì như chúng ta biết, Việt Nam hiện vẫn còn là một nước nghèo, và thực phẩm chiếm phần lớn ngân sách, có lẽ đến cả nửa chi tiêu của những người nghèo. Việc này ở Việt Nam hiện giờ bắt nguồn từ việc ngày càng nhiều vốn đầu tư nước ngoài đổ vào Việt Nam, làm tăng lượng tiền lưu hành trên thị trường nội địa, và vì sự quản lý không chặt chẽ đúng mức của giới lãnh đạo về vấn đề tiền tệ. Những điều này đã khiến giá thực phẩm và các mặt hàng khác ở Việt Nam tăng lên. "Ông dẫn giải thêm, "Khi vật giá tăng, rõ ràng là sức mua của những gia đình nghèo hoặc đói túng bị giảm bớt. Điều này có thể khiến rất nhiều người bị rơi trở lại dưới mức nghèo khổ, điều mà lâu nay Việt Nam đã thành công qua các chương trình xóa đói giảm nghèo."
Còn Ông Lê đăng Doanh "chuyên gia" kinh tế của chánh phủ CS Hà nội là một trong số rất ít người dám nói mạnh, nói trên cả đài của Đài Á châu Tự do của Mỹ. Trong một tài liệu kín nhưng không biết vô tình hay cố ý đã tiết lộ ra ngoài, phổ biến rất rộng trên Internet. Ong có những ý kiến, giọng hơi ngang với các đảng viên CS. Về tăng trưởng kinh tế của VNCS, rằng "Chúng ta đang đứng trước tình hình tình là chúng ta có tốc độ tăng trưởng tương đối nhanh. Tôi xin nhấn mạnh, tăng trưởng ấy nhanh là chúng ta so với chúng ta thôi. Thằng Kazakstan tăng trưởng nhanh hơn chúng ta rất nhiều. Trong vòng 15 năm qua, thằng Kazakstan mỗi năm tăng trưởng 10%.
"Trước kia, 5 năm xuất khẩu chưa được 2 tỷ, giờ đến 1 năm xuất khẩu được 2 tỷ, giờ 1 năm xuất khẩu được 25 tỷ. Nhưng tôi cũng xin báo cáo với các đồng chí là 25 tỷ nó cũng rất bé so với các nước trong khu vực, không là cái gì cả. Những thằng như là thằng Thái Lan hay là các thằng Trung Á mỗi năm nó xuất khẩu hơn trăm tỷ, vài trăm tỷ." Ong kết luận, "Như vậy tức là không phải là mình đã tiến nhanh lắm đâu. Và với 40 tỷ GDP thì nền kinh tế Việt Nam chỉ bằng 0,36% nền kinh tế toàn cầu thôi. Chúng ta nên biết điều. Ta không nên lớn giọng dạy bảo thiên hạ, không nên xưng là làm đòn bẩy cho thế kỷ, rồi là làm xung kích cho lịch sử, vân vân và vân vân."
Nền kinh tế VNCS còn nhiều bất cập lắm, Ông Doanh chỉ rõ "Nông nghiệp đã nghèo, đất đã kém đi, nhưng mỗi một năm thêm 1 triệu miệng ăn. Lấy đâu ra mà ăn" Chênh lệch, đói nghèo là nó ở chỗ ấy. Chúng ta về quê xem, có tiến bộ khoa học kỹ thuật nào để tạo ra việc làm" Lao động là vất vả, mỗi một ngày lao động là trên 8m2 đất thì có cái gì để mà giàu có được."
Về chế độ kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, theo Ô Lê đăng Doanh đó là "Một nền kinh tế thị trường có quá nhiều độc quyền. Và như chúng ta đã thấy, nguyên ở trong năm nay, chưa bao giờ các bệnh tật, các tổng công ty độc quyền của chúng ta nó bộc lộ rầm rộ như vậy. Và tôi cũng xin nói thực, các đồng chí còn biết rõ hơn tôi, là chuyện tảng băng nổi trên mặt nước thôi, chứ còn tìm ra ở dưới thì nó còn nhiều chuyện phong phú lắm. Và với mức độ tham nhũng như thế này thì chúng ta không cạnh tranh được. Không cạnh tranh được cả về thu hút đầu tư, cả về chi phí. Bởi vì chi phí để vận chuyển một công ten nơ, để vận chuyển một quả nhãn, vận chuyển một con cá từ trong Nam ra ngoài Bắc đi đến Trung Quốc và đến các nơi quá lớn."
Và thiếu tự do thông tin nên "Trong một xã hội không có minh bạch về thông tin thì những người làm ăn lương thiện chết hết, vì sẽ bị những thằng lừa đảo cướp hết khách hàng. Người bán đồ rởm thì sẽ lãi, người bán đồ thật sẽ không thể sống được. Thế tức là nguy cơ rất lớn."
Những sự kiện trưng dẫn và nhận định trên của những người có thẩm quyền về sự tăng trưởng kinh tế VNCS với những hệ quả và hậu quả trầm kha của nó đã khá đủ để giải thích tại sao công nhân bỏ về vườn, nông dân than càng làm càng mạt, hết sống nổi.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình