-Tham nhũng là cái bịnh thông thường của nhà cầm quyền độc tài. Nhưng tham nhũng Cộng sản [CS] là tham nhũng trầm trọng, triệt để, phổ quát nhứt vì độc tài CS là độc tài đảng trị, toàn diện. Tình trạng tham nhũng của CS Hà Nội đã đến mức hết thuốc chữa. Công tâm mà nói, họ đã ý thức được nguy cơ tham nhũng có thể là nguyên do làm suy tàn, sụp đổ guồng máy cai trị của họ. CS Hà Nội cũng muốn trị tham nhũng, cố gắng đưa ra một đạo luật trị tham nhũng. Nhưng giả sử luật có thành và ban hành đi nữa; cũng vô ích thôi ngoài vai trò bánh vẽ của nó. Vì thực chất, Đảng CS đang độc tài đảng trị toàn diện, nắm lưỡi guồng máy cai trị. Hầu hết đảng viên đều tham những, thì luật nào có thể trị được tham nhũng. Trị hết tham nhũng thì còn ai đâu mà cầm quyền cho đảng. Trị hết tham nhũng là tự diệt đảng, thì đảng không còn.
CS Hà Nội biết quốc nạn tham nhũng. Thủ Tướng Phan Văn Khải trong báo cáo chánh trị tại phiên họp khoáng đại Quốc hội, minh thị thú nhận. Rằng "tại các cơ quan có chức năng thực thi pháp luật, đấu tranh chống tham nhũng... lại vẫn có không ít vi phạm, như sách nhiễu nhân dân, nhận hối lộ...". Cựu Thủ Tướng Võ Văn Kiệt bên lề cuộc họp Quốc Hội ấy cũng nói "không thể tham nhũng rồi hạ cánh an toàn, cần phải xử lý nghiêm khắc các cấp lãnh đạo. Các nước có rất nhiều tiền lệ về việc sai phạm ở đâu thì bộ trưởng đó từ chức, nhưng ở Việt Nam thì việc này hầu như chưa xảy ra. Dân là tai mắt của đảng và nhà nước, nên cần phát động phong trào và tạo cơ chế để toàn dân chống tham nhũng". Nhưng tiếc thay ông chỉ là một cựu thủ tướng, như bao đảng viên cao cấp hồi hưu không còn quyền hành pháp nữa, thường hay phê bình chỉ trích phe cầm quyền. Mà có quyền hành pháp cũng không làm được như đương kiêm Thủ Tướng Khải biết mà không làm được như đã thú nhận như trên.
Còn một số "đại biểu nhân dân"-- không bị buộc phải từ nhiệm để việc thi hành chức trách dân cử khỏi bị ảnh hưởng của hành pháp như truyền thống và tinh lý của dân chủ pháp trị -- cũng than. Nhà Nước "chống tham nhũng nhưng vẫn giơ cao đánh khẽ." Tuy nhiên những người được đảng cử dân bầu này cũng sống nhờ tham nhũng nên cũng không dám có sáng kiến gì mới, không thể dùng sáng quyền lập pháp mạnh để trị tham nhũng. Nên vẫn cứ bổn cũ soạn, nhai như nhai giẻ rách, bài ca tham nhũng sống vì nước. Như yêu cầu nên mở rộng đối tượng có thẩm quyền để báo cáo hành vi tham nhũng tại cơ quan nhà nước. Cần có sự bảo vệ an toàn cho người đứng ra tố cáo những sai phạm. Thưởng xứng đáng đối với những người đã mạnh dạn dám lên tiếng phanh phui tệ nạn này. Nói hàng vạn lần rồi mà có ai làm đâu!
Toàn dân VN biết tham nhũng là đại nạn của dân chúng. Nngười dân là con mồi, người dân là nạn nhân trầm trọng của Đảng Nhà Nước CS tham nhũng. Đại nạn tham nhũng do của nhà cầm quyền CS gây ra, chớ dân có quyền hành gì đâu mà tham nhũng được. Đảng tham nhũng mà hô hào dân ra chống thì lấy gì mà chống trong khi không có tiếng nói, không có quyền nói, không có quyền tự ra ứng cử, đề cử không có quyền bầu người mình muốn, không có quyền thay đổi chế độ. Vì vậy tham nhũng của đảng độc tài toàn diện phát triển như như bịnh ung thư đang di căn, bành trướng đến mức dân chúng hết chịu nổi nữa rồi. Xã hội VN như một cái nồi áp suất đang sôi sục bất mãn, hận thù tham nhũng. Đảng Nhà Nước phải hé nấp vung, cho "Báo đài" của Đảng Nhà Nước nói một phần cảnh tham nhũng "chướng tai, gai mắt'. Đài RFA của Mỹ hơn một lần trực tiếp phỏng vấn, người dân Việt bị tham nhũng hoành hành trong nước. Tức nước bể bờ, hết sợ VC, người dân liều mạng nói cho cả thế giới biết. "Những người lãnh đạo không tôn trọng pháp luật. Nhân dân không có quyền làm chủ gì cả. Nếu không có tác động bên ngoài, quốc tế thì không có thay đổi gì. Nhà nước lừa dối dân. Người dân có hiểu biết nhưng nhưng không tự do, và có áp lực khiến người ta không dám nói lên sự thực". Và mới đây hàng trăm người từng ăn chực nằm chờ khiếu tố nhà đất, bị đuổi lên đuổi xuống như đuổi tà, ở Vườn Hoa Mai Xuân Thưởng, liều mạng gởi " kiến nghị", kêu cứu với hầu hết các cơ quan truyền thông và ba triệu đồng bào người Việt Hải ngoại.
Sau cùng, cũng có một vài nhà tranh đấu cho tự do, dân chủ, nhân quyền VN trong nước đã lên tiếng chống tham nhũng. Một số đảng viên CS ly khai có kinh nghiệm CS nên có chơi kiểu "móc lò", dựa vào khẩu hiệu "nhà nước và nhân dân cùng làm", xin lập hội yểm trợ nhà nước chống tham nhũng. CS Hà Nội diệt tịt ngòi liền. Nhưng từ trong đến ngoài nước, chưa thấy có ai hay dấu hiệu gì cụ thể kết họp qui mô hai cuộc đấu tranh vì quyền lợi tinh thần và quyền lợi vật chất lại. Thiêng liêng và cao cả thay những giá trị tinh thần như tự do tôn giáo, tự do, dân chủ, nhân quyền VN. Những giá trị đó gần gũi với người dân các nước tiền tiến Tây Phương vốn "đã phú quí" nên "sanh lễ nghĩa". Nhưng những thứ đó trừu tượng quá, xa vời quá đối với người dân VN. Đồng bào trong nước đang quá khó khăn trong mưu sinh, đang đổ mồi hôi sót con mắt vì miếng ăn, chạy vắt giò lên cổ từ phường, quận huyện tỉnh thị, bộ nha, lên đảng ủy, đảng đoàn, đia phương, trung ương vì nơi ở; từng phút từng giây nên ít có thì giờ rảnh suy nghĩ cao xa.
Thực tiễn sinh động cuộc sống trong nước hiện tại cho thấy cuộc đấu tranh chống tham nhũng sát sườn, " thiết thân" với mỗi một người dân Việt trong gọng kềm bóc lột của CS hơn. Cuộc nổi dậy lớn nhứt ở VN trong thời CS Hà Nội thống trị Miền Nam là cuộc nổi dậy của Đồng bào Thượng ở Cao Nguyên. Cuộc nổi dậy đó lớn vì có sự kết hợp chống CS Hà Nội cướp đất du canh du cư của Đồng bào Thượng và cấm theo đạo Tin Lành Tại gia. Và số đồng bào Thượng vượt biên sau cuộc nổi dậy này được Mỹ cho tỵ nạn CS ở Mỹ là con số lớn nhứt từ khi phong trào cho người vượt biên tỵ nạn CS bằng thuyền định cư ở Mỹ chấm dứt. Nỗi bất mãn, căm thù CS trưng thu, trưng dụng, trưng mua nhà đất của dân, nói vì công ích mà thực chất làm vì tư lợi của cán bộ CS có chức quyền lấy để xài hay bán lại giá cao mà không đền bù thỏa đáng - là nỗi căm thù, bất mãn, bầm gan tím ruột nhứt, thấm thía nhứt đối với người dân Việt. Nhà đất là núm ruột của người dân Việt, người dân đau nhứt. Cuộc đấu tranh loại đó người dân Việt dễ "nhảy vào, chơi tới ổ, đâm lút cán" nhứt. Nó quan trọng lắm đến nỗi Nữ Dân Biểu Loretta Sanchez của Mỹ mà còn ý thức được nên đưa ra dự luật đòi nhà đất lại cho người Mỹ gốc Việt.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình