Cali Trở Thành Đỏ"
Vi Anh
Cali lâu nay là thành trì Xanh của Đảng Dân Chủ có thể sẽ trở thành Đỏ của Đảng Cộng Hòa. Mới nói điều này ắt không khỏi có người mỉm cười cho là nói giỡn. Nhưng chuyện tưởng như đùa có thể sẽ thành sự thật không bao lâu nữa – có thể trong kỳ bầu cử năm 2010 lắm. Đây không phải là nhận định “duy ý chí” mà dựa vào phân tích khoa học về nghịch lý mà thuận tình này.
Cali theo lý là một tiểu bang thành trì của Đảng Dân Chủ. Ứng cử viên tổng thống Dân Chủ nào không thắng ở Cali thì khó thắng ở toàn quốc. Thành trì Dân Chủ này là của những lão tướng Dân Chủ như TNS Dân Chủ Barbara Boxer sẽ tái ứng cử, Dân biểu Dân Chủ Chủ Tịch Hạ viện Liên bang Nancy Pelosi sẽ tái ứng cử và Jerry Brown cũng Dân Chủ sẽ tái ứng cử kỳ bầu cử 2010 này.
Rất đúng ở thượng tầng kiến trúc chánh trị của Cali. Nhưng phải xem lại hạ tầng cơ sở là những người dân thầm lặng trong đó có đảng viên Đảng Dân Chủ ở Cali. Trong nhiều thập niên qua, Đảng Dân Chủ lớn lên một cách an nhàn – quá thoải mái nữa ở Cali. Nhưng Đảng cũng như con người khi không có sự chống đối, không có thách thức thì sẽ thiếu vận động, họat động, mất sáng kiến, xa rời quần chúng, làm chánh trị salon thượng thừa hơn đi thăm dân cho biết sự tình. Như con người an nhàn, sung túc thích ngồi salon xem TV, uống Coca, ăn chíp dễ trở nên béo phì.
Và khi chuyện đó xảy ra cho chánh đảng, cho những thành phần thượng tầng của Đảng, quần chúng thì cử tri sau cùng sẽ có phản ứng. Nổi dậy kể cả để một bên lý tưởng của mình. Cứ nhìn TB Massachusetts còn xanh hơn California nữa, thế mà người dân đã giao cái ghế thượng nghị sĩ lâu đời của một gia đình Dân Chủ nòi, có người làm tổng thống Dân Chủ nổi danh và nghị sĩ Dân Chủ tới chết cho một người của Đảng Cộng Hòa.
Không phải chỉ riêng TB Massachusetts đột ngột trở thành bảo thủ. Cơ cấu chánh trị Mỹ chỉ có hai Đảng lớn. Người dân chỉ có cách trút nỗi bất bình của mình đối với đảng cầm quyền bằng cách bỏ thăm cho đảng khác. Lá phiếu phản kháng là một hiện tượng mạnh trong nền chánh trị Mỹ. Ê chề với TT Bush Cộng Hòa và sự bất lực của đảng Cộng Hòa ở Tòa Bạch Ốc thì người dân đưa TT Obama vào phủ tổng thống. Và 1 năm sau, chán TT Obama, người ta đưa TNS Scoot vào Thượng Viện để Dảng Dân Chủ mất cái thế siêu đa số kiểm soát tuyệt đối Quốc hội.
Và đó cũng là thói quen thường thấy trong tác phong đầu phiếu của người dân Mỹ, không để cho một Đảng kiểm sóat Quốc Hội lẫn Hành Pháp.
Hai nhân vật Dân Chủ, TNS Boxer và DB Pelosi đã hết nhiệm kỳ và phải tái ứng cử. Chưởng Lý của TB Cali Brown muốn ra ứng cử Thống Đốc Cali lại, dẫn đầu trong công chúng nói chung. Những nhân vật Dân Chủ này hoạt động mạnh để tranh thủ lá phiếu của người Da Trắng. Ngưới gốc Latin, Á châu, và Phi Châu là những người bị ảnh hưởng nặng nhứt của cuộc suy thoái kinh tế, nhà bị xiết, bị nghỉ việc nhiều nhứt ở Cali. Lâu nay lợi thế bầu cử của Dân Chủ ở Cali là cử tri gốc thiểu số. Nhưng khối cử tri gốc thiểu số thường là thành phần bị thiệt thòi nhứt trong suy thoái kinh tế. Hoặc họ không đi bầu trong cuộc bầu cử nửa nhiệm kỳ tổng thống năm 2010 này; hoặc họ dùng lá phiếu nổi dậy do trút bất bình đối với đảng Dân Chủ cầm quyền.
Ai mà coi Dân Chủ sẽ đương nhiên bầu cho Dân Chủ là một phiêu lưu chánh trị có thể sai lầm lớn. Họ có thể không đi bầu hay đi bầu cho Đảng Cộng Hòa vì bất mãn với chánh quyền Dân Chủ. Mà quí vị Dân Chủ tái ứng cử là người lãnh đủ. Gần đây thăm dò cho thấy uy tín của Quốc Hội sắp ra đi không được lòng dân mấy.
Đã có những tiền lệ gần đây về lá phiếu nổi loạn trong các cuộc bầu cử ở Cali rồi. Đó là số phiếu truất phế Thống Đốc Gray Davis năm 2003. Và năm tới lá phiếu đó có thể tái diễn qua việc đa số cử tri chống lại những đề nghị mà Sacramento đưa ra giải quyết cơn khủng hoảng ngân sách, liên bang thiên về phá thai, bớt nhiều phúc lợi cho người già nghèo và bịnh có Medicare và Medical.
Còn chỉ có mấy tháng là đến ngày bầu cử dân biểu, nghị sĩ liên bang, thời gian quá ít để chuyển hướng làn gió bất lợi này cho Đảng Dân Chủ ở Cali. Những nhà làm chánh sách và ứng cử viên Dân Chủ hoặc Cộng Hòa chắc phải có kế hoạch biến thành cái lợi cho mình và hại cho đối phương.
Người tại chức sắp phải tái cử sẽ phải có sự thay đổi thái độ và hành động, chứ không thể như trước tới giờ làm chánh trị salon trên thượng tầng chánh trị Mỹ. Phải làm một cái gì đó cụ thể, thiết thực để hóa giải cái bức rức của cử tri hầu ngăn chận cái bất bình, bất mãn, bực tức, mất kiên nhẫn biến thành động lực nổi loạn qua lá phiếu, mà trở về thái độ trung với Đảng. Nhưng chánh trị Mỹ là “cực kỳ thực dụng”, người Mỹ “cực kỳ” thực tế, ý muốn có đổi thay tốt đẹp hơn thường mạnh hơn lòng trung thành với đảng.
Nói đến Cali trên báo tiếng Việt mà không nói Little Saigon, thủ đô tinh thần của người Mỹ gốc Việt với một dân số gốc Việt rất đông, e thiếu sót. Cuộc chạy đua vào Hạ Viện Liên bang và Tiều bang, ứng cử viên đã tuyên bố và ghi tên ứng cử rồi. Có người đã gây qũy rồi. Các đòan thể chánh trị gốc Việt, quần chúng thầm lặng đang xem giò xem cẳng những người muốn đại diện mình. Là một sắc dân nói chung thích sống nội tâm, ít có người bày tỏ ý kiến bênh hay chống. Nhưng quan sát rất kỹ lới nói và hành động, dĩ vãng, nguồn gốc gia đình và sinh hoạt cộng đồng, và dính líu chánh trị của ứng cử viên. Lập trường chống Cộng đối với người Mỹ gốc Việt quan trọng hơn tính đảng Dân Chủ, Cộng Hòa vì căn cước của người Mỹ gốc Việt là tỵ nạn CS. Không nói không có nghĩa là không làm, các cá nhân trong gia đinh, đoàn thể và cộng đồng nhắc nhở nhau ghi danh bầu cử, nhứt là nhắc lớp trẻ mới tới tuổi đi bầu và lớp trẻ quá bận học hành và làm việc.
Sống 35 năm ở Mỹ bây giờ ai cũng biết thế mạnh của cộng đồng gốc Việt là tổng số cử tri ghi danh và tỷ lệ đi bầu cao.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình