Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh
Trong diễn từ về "Tình trạng Liên bang" trước Quốc hội tối thứ Ba, Tổng Thống Barack Obama đã kêu gọi dân Mỹ mở rộng tinh thần sáng tạo, gạt bỏ ra một bên những bất đồng có tính phe đảng để chú trọng vào một mục tiêu chung là cạnh tranh với các nước khác giữa một nền kinh tế toàn cầu đang chuyển biến mau lẹ.
Trước nạn thất nghiệp hiện thời là 9.4%, Obama nói thâm thủng ngân sách và nợ nần cần phải được giải quyết bằng một đường lối "có trách nhiệm", nhấn mạnh cần phải làm thế nào cắt giảm chi tiêu mà không làm phương hại đến tiến trình tăng trưởng kinh tế dần dần từng bước. Chỉ có về mặt quân sự là không có giảm chi. Ông nói: "Chúng ta có khả năng làm được việc đó với tư cách người dân, người Cộng Hòa hay Dân Chủ hay Độc lập".
Ông đề nghị một chương trình giảm chi trong 5 năm - không giảm về chi phí quốc phòng - có khả năng bớt được 400 tỷ đô-la. Ông cũng kêu gọi đầu tư vào việc nghiên cứu về y-sinh học, kỹ thuật thông tin và kỹ thuật năng lượng sạch. Trong pham vi này, ông nêu mục tiêu tạo ra 1 triệu xe hơi chạy bằng điện cho đến năm 2015, và tạo 80% điện lực của cả nước từ những nguồn năng lượng sạch, chẳng hạn năng lượng hạt nhân, than đá sạch, năng lượng mặt trời và năng lượng của gió. Về Y tế, ông nói sẵn sàng cải tiến luật lệ, kể cả việc loại bỏ việc làm sổ sách tốn kém cho giới tiểu thương. Ông nhấn mạnh sẵn sàng chấp nhận những ý kiến của đảng Cộng Hòa cải cách những việc chữa bệnh bất chính hay phi pháp.
Trong mấy tuần gần đây, mức dư luận tán thưởng Obama đã gia tăng, phần vì dân Mỹ có vẻ hài lòng với quyết định của ông tạo được thỏa hiệp với đảng Cộng Hòa mở rộng thêm thành phần được hưởng luật giảm thuế, phần vì muốn đẩy mạnh thêm cho đảng Dân Chủ sau khi thất bại nặng trong cuộc bầu cử Quốc hội tháng 11. Cuối tuần qua TT Obama đi thăm một xưởng máy của hãng General Electric ở Schenectady, N.Y., đang sản xuất máy quay (turbines) chạy bằng hơi nước, để xuất cảng sang Ấn Độ. Tại nơi đây, ông loan báo đã cử ông Jeff Immelt, Chủ tịch ban Chấp hành của Hãng GE, lãnh đạo một ban Tư vấn mới lập nhằm sáng tạo những ý kiến mới để duy trì sự tăng trưởng kinh tế.
Trong một dịp khác mới đây, Obama đã nhấn mạnh đến công ăn việc làm và tăng trưởng kinh tế là mục tiêu chính yếu khi ông tiếp đón Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào. Trong cuộc họp thượng đỉnh này, Trung Quốc loan báo về các khế ước với Mỹ trị giá 45 tỷ đô-la và nói sẽ gia tăng các cuộc đầu tư tại Mỹ hàng tỷ đô-la, những khế ước mà TT Obama nói sẽ tạo thêm 235,000 công việc làm ở Mỹ.
Ngoài ra Obama nói những thỏa hiệp Mỹ mới ký với Nam Hàn và những thỏa hiệp mới với Ấn Độ sẽ gia tăng số lượng hàng xuất cảng của Mỹ. Obama nói: "Lãnh đạo thế giới trong lãnh vực sáng tạo, mở ra thêm thị trường mới cho hàng xuất cảng của Mỹ - đó là những khía cạnh mới để chúng ta tạo công ăn việc làm cho người dân". Trong diễn từ Tình trạng Liên bang, TT Obama đã cho thấy rõ một viễn ảnh trước mắt: "Giờ đây không phải chỉ là việc ổn định lại một nền kinh tế đã lung lay, mà còn phải là việc vươn tới một sự phồn vinh vững chắc cho tương lai". Thiết tưởng cũng nên nhắc lại năm 2009, khi Tổng Thống Obama mới lên cầm quyền sự thâm thủng ngân sách đã đưa nước Mỹ đến tình trạng đại suy thoái vào năm cuối của TT George W.Bush. Tỷ lệ thất nghiệp vào tháng Hai năm 2009 là 8.2%. Đến tháng 10 năm 2009, theo báo cáo chót tỷ lệ đó đã lên tới 9.4%.
Nỗ lực tạo thêm việc làm để Mỹ có khả năng cạnh tranh với các nước lớn trên Trái Đất này là chủ đề của diễn từ "Tình trạng Liên Bang". Nhiệm kỳ mới của Quốc hội Mỹ bắt đầu và mỗi lần như vậy theo thông lệ cũng là lúc đổi mới và hy vọng. Phiên họp đầu tiên thứ Tư tuần trước đã đem lại luồng gió mới cho một Thượng viện vốn đã trì trệ và một Hạ viện đã chuyển sang tay lèo lái của đảng Cộng Hòa với vị Chủ tịch được đảng chỉ định là John Boehner. Người ta đã có ngay ấn tượng các màn đấu tranh giữa hai đảng sẽ gay go.
Vào những ngày cuối của năm 2010, TT Obama đã tạo được một số thắng lợi, trong đó có việc ông nhân nhượng đảng Cộng Hòa về việc giảm thuế cho cả những tài sản giầu sụ, và việc ông đã quyết định dành 85 tỷ đô-la cho quỹ hiện đại hóa vũ khí nguyên tử, nhưng rồi ông cũng đã thất bại trong gia tăng thêm 224 triệu đô cho các chương trình huấn luyện các bác sĩ và y tá cần thiết cho việc đổi mới Y tế. Thiết tưởng vào giờ phút này cũng nên nhìn lại quá khứ 16 năm trước, khi những vấn đề tranh chấp lưỡng đảng đã quá lớn rút cục khiến ngày nay cả hai bên tả hữu của nhài quạt lưỡng đảng ở các ghế Quốc hội đều đã thấy dễ nhất là phải từ bỏ những ảo tưởng của họ để nhìn vào thực tế.
Về kinh tế, TT Obama đã quan tâm đến nhiều, nhưng các mặt khác cũng quan trọng không kém, được nhiều nhà quan sát theo dõi. Thí dụ về quân sự, hai cuộc chiến mà ông thừa hưởng của Tổng Thống trước cũng là một sự thử thách đáng kể cho ông, Tổng Thống Mỹ và cũng là Tổng tư lệnh quân đội. TT Obama đã tìm một chiến lược rút quân khỏi Iraq, cuộc chiến Iraq là cuộc chiến ông đã chống đối ngay từ lúc nó mới khởi đầu vào năm 2003. Thử thách quân sự thứ hai là cuộc chiến ở Afghanistan, một cuộc chiến ông tán thành.
Khi Obama tựu chức Tổng Thống, Mỹ có 138,000 quân ở Iraq và 36,000 quân ở Afghanistan. Hai năm sau, hai con số này đã thay đổi ngược chiều: 47,000 quân Mỹ ở Iraq và 97,000 quân ở Afghanistan. Chúng tôi nghĩ hai vấn đề quân sự ở Iraq và Afghanistan sẽ còn là những thử thách không phải cho chiến lược Mỹ mà thật ra là thử thách cho chính trị của toàn thế giới. Trong tất cả những vấn đề phải nhìn vào trong 2 năm đầu của TT Obama, quan trọng nhất vẫn là vấn đề kinh tế của nước Mỹ. Vì kinh tế xuống dốc thì sức mạnh quân sự cũng chẳng còn.
Về diễn từ "Tình trạng Liên bang" tối thứ Ba, trước một Quốc hội mới được bầu, đảng Cộng Hòa đã chiếm đa số lớn tại Hạ Viện còn ở Thượng viện, đảng Dân chủ chỉ giữ được một đa số mỏng manh, các cố vấn của TT Obama gọi diễn từ đó là "kế hoạch để thắng trong tương lai", kế hoạch chi tiêu trong các lãnh vực chủ yếu như giáo dục, xe cao tốc trên đường rầy, kỹ thuật năng lượng sạch và mạng lưới Internet cao tốc để nước Mỹ có đủ sức đương đầu với tình hình quốc tế bất ổn và sự thách thức của các nền kinh tế mới nổi bật như Trung Quốc và Ấn Độ.
Đối với đảng Cộng Hòa là hữu phái, TT Obama của đảng Dân Chủ thuộc tả phái, chúng tôi thấy ông có vẻ đi vào một thế trung dung nhiều hơn. Tôi chỉ có một suy nghĩ nho nhỏ: Tạo công ăn việc làm cho dân là điều quan trọng nhất. Riêng đối với những công dân Mỹ gốc Việt như chúng ta cũng như những công dân gốc Á khác theo Âm lịch, nay sắp đến Tết Tân Mão, công việc làm ăn không phải chỉ vì kiếm tiền để nuôi sống gia đình, mà quan trọng hơn hết là vì vấn đề nhân phẩm và tư cách con người, để chúng ta tự hỏi chính mình: "Ta có đóng góp được vào công việc gì có ích cho xã hội hay không""
Trong diễn từ về "Tình trạng Liên bang" trước Quốc hội tối thứ Ba, Tổng Thống Barack Obama đã kêu gọi dân Mỹ mở rộng tinh thần sáng tạo, gạt bỏ ra một bên những bất đồng có tính phe đảng để chú trọng vào một mục tiêu chung là cạnh tranh với các nước khác giữa một nền kinh tế toàn cầu đang chuyển biến mau lẹ.
Trước nạn thất nghiệp hiện thời là 9.4%, Obama nói thâm thủng ngân sách và nợ nần cần phải được giải quyết bằng một đường lối "có trách nhiệm", nhấn mạnh cần phải làm thế nào cắt giảm chi tiêu mà không làm phương hại đến tiến trình tăng trưởng kinh tế dần dần từng bước. Chỉ có về mặt quân sự là không có giảm chi. Ông nói: "Chúng ta có khả năng làm được việc đó với tư cách người dân, người Cộng Hòa hay Dân Chủ hay Độc lập".
Ông đề nghị một chương trình giảm chi trong 5 năm - không giảm về chi phí quốc phòng - có khả năng bớt được 400 tỷ đô-la. Ông cũng kêu gọi đầu tư vào việc nghiên cứu về y-sinh học, kỹ thuật thông tin và kỹ thuật năng lượng sạch. Trong pham vi này, ông nêu mục tiêu tạo ra 1 triệu xe hơi chạy bằng điện cho đến năm 2015, và tạo 80% điện lực của cả nước từ những nguồn năng lượng sạch, chẳng hạn năng lượng hạt nhân, than đá sạch, năng lượng mặt trời và năng lượng của gió. Về Y tế, ông nói sẵn sàng cải tiến luật lệ, kể cả việc loại bỏ việc làm sổ sách tốn kém cho giới tiểu thương. Ông nhấn mạnh sẵn sàng chấp nhận những ý kiến của đảng Cộng Hòa cải cách những việc chữa bệnh bất chính hay phi pháp.
Trong mấy tuần gần đây, mức dư luận tán thưởng Obama đã gia tăng, phần vì dân Mỹ có vẻ hài lòng với quyết định của ông tạo được thỏa hiệp với đảng Cộng Hòa mở rộng thêm thành phần được hưởng luật giảm thuế, phần vì muốn đẩy mạnh thêm cho đảng Dân Chủ sau khi thất bại nặng trong cuộc bầu cử Quốc hội tháng 11. Cuối tuần qua TT Obama đi thăm một xưởng máy của hãng General Electric ở Schenectady, N.Y., đang sản xuất máy quay (turbines) chạy bằng hơi nước, để xuất cảng sang Ấn Độ. Tại nơi đây, ông loan báo đã cử ông Jeff Immelt, Chủ tịch ban Chấp hành của Hãng GE, lãnh đạo một ban Tư vấn mới lập nhằm sáng tạo những ý kiến mới để duy trì sự tăng trưởng kinh tế.
Trong một dịp khác mới đây, Obama đã nhấn mạnh đến công ăn việc làm và tăng trưởng kinh tế là mục tiêu chính yếu khi ông tiếp đón Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào. Trong cuộc họp thượng đỉnh này, Trung Quốc loan báo về các khế ước với Mỹ trị giá 45 tỷ đô-la và nói sẽ gia tăng các cuộc đầu tư tại Mỹ hàng tỷ đô-la, những khế ước mà TT Obama nói sẽ tạo thêm 235,000 công việc làm ở Mỹ.
Ngoài ra Obama nói những thỏa hiệp Mỹ mới ký với Nam Hàn và những thỏa hiệp mới với Ấn Độ sẽ gia tăng số lượng hàng xuất cảng của Mỹ. Obama nói: "Lãnh đạo thế giới trong lãnh vực sáng tạo, mở ra thêm thị trường mới cho hàng xuất cảng của Mỹ - đó là những khía cạnh mới để chúng ta tạo công ăn việc làm cho người dân". Trong diễn từ Tình trạng Liên bang, TT Obama đã cho thấy rõ một viễn ảnh trước mắt: "Giờ đây không phải chỉ là việc ổn định lại một nền kinh tế đã lung lay, mà còn phải là việc vươn tới một sự phồn vinh vững chắc cho tương lai". Thiết tưởng cũng nên nhắc lại năm 2009, khi Tổng Thống Obama mới lên cầm quyền sự thâm thủng ngân sách đã đưa nước Mỹ đến tình trạng đại suy thoái vào năm cuối của TT George W.Bush. Tỷ lệ thất nghiệp vào tháng Hai năm 2009 là 8.2%. Đến tháng 10 năm 2009, theo báo cáo chót tỷ lệ đó đã lên tới 9.4%.
Nỗ lực tạo thêm việc làm để Mỹ có khả năng cạnh tranh với các nước lớn trên Trái Đất này là chủ đề của diễn từ "Tình trạng Liên Bang". Nhiệm kỳ mới của Quốc hội Mỹ bắt đầu và mỗi lần như vậy theo thông lệ cũng là lúc đổi mới và hy vọng. Phiên họp đầu tiên thứ Tư tuần trước đã đem lại luồng gió mới cho một Thượng viện vốn đã trì trệ và một Hạ viện đã chuyển sang tay lèo lái của đảng Cộng Hòa với vị Chủ tịch được đảng chỉ định là John Boehner. Người ta đã có ngay ấn tượng các màn đấu tranh giữa hai đảng sẽ gay go.
Vào những ngày cuối của năm 2010, TT Obama đã tạo được một số thắng lợi, trong đó có việc ông nhân nhượng đảng Cộng Hòa về việc giảm thuế cho cả những tài sản giầu sụ, và việc ông đã quyết định dành 85 tỷ đô-la cho quỹ hiện đại hóa vũ khí nguyên tử, nhưng rồi ông cũng đã thất bại trong gia tăng thêm 224 triệu đô cho các chương trình huấn luyện các bác sĩ và y tá cần thiết cho việc đổi mới Y tế. Thiết tưởng vào giờ phút này cũng nên nhìn lại quá khứ 16 năm trước, khi những vấn đề tranh chấp lưỡng đảng đã quá lớn rút cục khiến ngày nay cả hai bên tả hữu của nhài quạt lưỡng đảng ở các ghế Quốc hội đều đã thấy dễ nhất là phải từ bỏ những ảo tưởng của họ để nhìn vào thực tế.
Về kinh tế, TT Obama đã quan tâm đến nhiều, nhưng các mặt khác cũng quan trọng không kém, được nhiều nhà quan sát theo dõi. Thí dụ về quân sự, hai cuộc chiến mà ông thừa hưởng của Tổng Thống trước cũng là một sự thử thách đáng kể cho ông, Tổng Thống Mỹ và cũng là Tổng tư lệnh quân đội. TT Obama đã tìm một chiến lược rút quân khỏi Iraq, cuộc chiến Iraq là cuộc chiến ông đã chống đối ngay từ lúc nó mới khởi đầu vào năm 2003. Thử thách quân sự thứ hai là cuộc chiến ở Afghanistan, một cuộc chiến ông tán thành.
Khi Obama tựu chức Tổng Thống, Mỹ có 138,000 quân ở Iraq và 36,000 quân ở Afghanistan. Hai năm sau, hai con số này đã thay đổi ngược chiều: 47,000 quân Mỹ ở Iraq và 97,000 quân ở Afghanistan. Chúng tôi nghĩ hai vấn đề quân sự ở Iraq và Afghanistan sẽ còn là những thử thách không phải cho chiến lược Mỹ mà thật ra là thử thách cho chính trị của toàn thế giới. Trong tất cả những vấn đề phải nhìn vào trong 2 năm đầu của TT Obama, quan trọng nhất vẫn là vấn đề kinh tế của nước Mỹ. Vì kinh tế xuống dốc thì sức mạnh quân sự cũng chẳng còn.
Về diễn từ "Tình trạng Liên bang" tối thứ Ba, trước một Quốc hội mới được bầu, đảng Cộng Hòa đã chiếm đa số lớn tại Hạ Viện còn ở Thượng viện, đảng Dân chủ chỉ giữ được một đa số mỏng manh, các cố vấn của TT Obama gọi diễn từ đó là "kế hoạch để thắng trong tương lai", kế hoạch chi tiêu trong các lãnh vực chủ yếu như giáo dục, xe cao tốc trên đường rầy, kỹ thuật năng lượng sạch và mạng lưới Internet cao tốc để nước Mỹ có đủ sức đương đầu với tình hình quốc tế bất ổn và sự thách thức của các nền kinh tế mới nổi bật như Trung Quốc và Ấn Độ.
Đối với đảng Cộng Hòa là hữu phái, TT Obama của đảng Dân Chủ thuộc tả phái, chúng tôi thấy ông có vẻ đi vào một thế trung dung nhiều hơn. Tôi chỉ có một suy nghĩ nho nhỏ: Tạo công ăn việc làm cho dân là điều quan trọng nhất. Riêng đối với những công dân Mỹ gốc Việt như chúng ta cũng như những công dân gốc Á khác theo Âm lịch, nay sắp đến Tết Tân Mão, công việc làm ăn không phải chỉ vì kiếm tiền để nuôi sống gia đình, mà quan trọng hơn hết là vì vấn đề nhân phẩm và tư cách con người, để chúng ta tự hỏi chính mình: "Ta có đóng góp được vào công việc gì có ích cho xã hội hay không""
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình