Ai Cập Đại Loạn
Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh
Sau hơn một tuần đại loạn ở Cairo và một số nơi khác của Ai Cập, người ta đã thấy hơn một triệu dân đổ ra ngoài đường phố để đòi Tổng Thống Ai Cập Hosni Mubarak phải từ chức. Mubarak đã lên cầm quyền từ 30 năm qua, sau khi TT Anwar el-Sadat bị ám sát năm 1981.
Trên thế giới chưa hề thấy một ông Tống Thống nào liên tục giữ chức vụ lâu đến như vậy. Tổng Thống là do dân bầu có giới hạn theo nhiệm kỳ, Mubarak là Tổng Thống đắc cử kéo dài trong 30 năm, tự nhiên là một kẻ độc tài, mặc dù không phải độc tài phe tả như Stalin ở Nga hay phe hữu như Hitler ở Đức. Mubarak có thể coi như độc tài phe giữa, nhưng bất luận là độc tài theo chủ thuyết chính trị nào, độc tài vẫn là độc tài và khi đã là độc tài, chế độ cai trị chỉ đưa đến nạn tham nhũng, vì độc tài và tham nhũng là anh em song sinh.
Các cuộc biểu tình ở Ai Cập đòi lật đổ Mubarak có nguyên nhân cơ bản là nạn tham nhũng và tình trạng đói khổ của dân chúng.
Và đầu tuần này có tin cho biết có thể một nhà ngoại giao nổi danh quốc tế là Mohamed ElBaradei được lựa chọn làm Tổng Thống Ai Cập. ElBaradei đã từng được giải Nobel, và cũng là người đã chống đối lệnh giới nghiêm của Mubarak, tham gia biểu tình ở trung tâm thủ đô Cairo. Mubarak đã phải lùi một bước và loan báo chỉ định một chính phủ liên hiệp mới.
Ở đây có một câu hỏi được đặt ra: Nếu Ai Cập có một chế độ độc tài như vậy, tại sao trong suốt 30 năm qua LHQ và các cường quốc cũng như dư luận quốc tế vẫn im lìm để mặc"
Câu trả lời giản dị là Ai Cập giữ một vai trò rất quan trọng cho nền kinh tế và chính trị toàn cầu. Về kinh tế Ai Cập có hải cảng Suez, trên bờ kinh đào Suez là con đường biển thông thương quan trọng nhất thế giới từ Á Đông qua Trung Đông đến Âu châu. Huyết mạch chính của kinh tế toàn thế giới cho đến nay vẫn là dầu lửa. Nếu kinh đào bị khóa lại, kinh tế toàn cầu sẽ bị nghẹt thở.
Về mặt chính trị, phần đông dân Ai Cập là người Á rập, nhưng chính quyền Ai Cập từ lâu vẫn ủng hộ Israel, nước của người Do thái. Trong cuộc đàm phán hòa bình hiện nay giữa Israel và nước Palestine của người Á rập, Ai Cập chính thức ủng hộ Israel. Dân Ai Cập đa số là Á rập, vậy tại sao người Á rập ở Ai Cập lại đứng về phe thù nghịch với người Á rập là Do thái" Về mặt này ở Ai Cập đã từng có một phong trào tranh đấu của người Á rập là tổ chức "Huynh đệ Hồi giáo", nhưng tổ chức này đã bị cấm hoạt động từ lâu, và những phần từ còn lại nếu có giao tiếp với nhau cũng không có hoạt động, đặc biệt là không hề có một phần tử nào như nhóm khủng bố al-Qaida đánh bom tự sát ở Ai Cập cho đến nay.
Nhân dịp này thiết tưởng cũng nên điểm qua một chút về lịch sử. Ai Cập là một trong những nước có nền văn hóa cổ kính nhất trên thế giới, với một di vật do bàn tay con người tạo ra. Đó là ba Kim Tự Tháp sừng sững như ba ngọn núi là những nấm mồ của vua chúa thời xưa cả chục ngàn năm trước. Thời đó dân Ai Cập chỉ là những bộ tộc nay đã mai một từ lâu. Nhưng vào thời đại trước Công nguyên, dân từ bán đảo Á rập đã qua Ai Cập sinh sống. Những người đọc kinh Cựu Ước của Do thái giáo đều đã biết sự tích Abraham đã từ Mecca (Trung Đông) đem thân nhân qua Sinai để đến Ai Cập. Từ đó dân Á Rập qua Ai Cập rất nhiều. Về sau qua các thệ hệ kế tiếp cho đến ngày nay dân Ai Cập là người Á rập.
Trở lại tình hình Ai Cập hiện nay với quyết định có vẻ nhân nhượng của Mubarak là thay đổi Nội các, theo đó sự kiện có ý nghĩa nhất là thay thế Bộ trưởng Nội Vụ Habid el-Adl vốn cầm đầu Lực lượng An ninh, người bị các đoàn biểu tình thù ghét nhất vì đã ra tay đàn áp rất tàn bạo. Ngoài ra một số những nhà kinh doanh từng giữ chức vụ trong nội các và chủ trương tự do hóa kinh doanh cũng bị thay thế. Nhưng dân Ai Cập bực tức trước thế mạnh ảnh hưởng của những tay tài phiệt bạc tỷ Ai Cập vốn là đồng minh sát cánh của Gamal Mubarak, con trai của Mubarak.
Trong Nội các mới, Mubarak đặc biệt giữ lại chức vụ Bộ trưởng Quốc Phòng Đại tướng Hussein Tantavi và Ngoại trưởng Ahmed Aboul Gheit. Từ cuối tuần trước, quân đội Ai Cập đã thay thế Cảnh sát ra tay đàn áp biểu tình. Còn về Ngoại giao người ta đã thấy Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton nhiều lần công khai lên tiếng đòi Mubarak thay đổi chế độ, có nghĩa là phải thay đổi chủ trương độc tài, và phải tổ chức bầu cử tự do.
Vì những vấn đề liên hệ đến hòa bình giữa Do thái và Á rập ở Trung Đông cũng như ảnh hưởng của Mubarak đối với khối Á rập và Israel, Mỹ vẫn muốn Mubarak tiếp tục làm Tổng Thống, chỉ cần ông ta cải cách chế độ hiện hữu để Ai Cập có tự do dân chủ hơn. Chủ nghĩa độc tài dưới bất cứ hình thức nào cũng không còn được chấp nhận nữa.
Sáng thứ Ba tuần nay, gần 300,000 người đã biểu tình đòi Mubarak phải từ chức. Đây là một cuộc biểu tình ôn hòa. Quân đội Ai Cập dàn ra để giữ trật tự và đã nói truớc sẽ không nổ súng. Xét tình hình này Mubarak rất có thể phải từ chức, không thể kéo dài để chờ cơ hội đổi mới chế độ. Đến chiều Mubarak lên TV tuyên bố ông sẽ không ra ứng cử thêm nhiệm kỳ mới vào tháng 9 năm nay, bác bỏ sự đòi hỏi ông phải từ chức ngay và đi khỏi nước. Tại quảng trường Tahrir đông chật ních người, đám biểu tình đứng trước màn hình TV rộng lớn, la ó, tháo giầy đưa lên đầu vẫy vẫy để tỏ ý miệt thị và la lên: "Cút đi, cút đi . . . "
Chiều thứ Tư lại có biến chuyển mới. Hàng chục ngàn người ủng hộ Mubarak đã tập họp trước đền Hồi giáo Mustafa Mahmoud, kể cả một số người cuỡi ngựa và lừa, chống lại những nhóm biểu tình phản đối. Xung đột dữ dội giữa hai phe đã xẩy ra, như vậy mới đúng là đại loạn.
Vào cuối Thế kỷ 20, chúng ta đã biết chủ nghĩa Cộng sản khuynh tả như chế độ Stalin ở Nga và chủ nghĩa bảo thủ khuynh hữu như chế độ Hitler ở Đức đã chết. Vào đầu Thế kỷ 21, chúng ta còn thấy rõ chủ nghĩa vô sản quốc tế chỉ là một thứ quái thai của lịch sử nhân loại.
Chúng tôi đã có lần ghi xã hội chủ nghĩa với bộ mặt quái đản của nó là chủ nghĩa Cộng sản đã chết, nếu có một chút rơm rác nào còn sót lại không bị cây chổi quét, đó chỉ là những nhóm nhỏ muốn lợi dụng thời cơ kiếm chác thêm đôi chút của cải để bỏ túi riêng.
Trước con mắt soi bói của thế giới bên ngoài, những người Cộng sản vẫn tổ chức bầu cử Quốc hội, nhưng thật ra họ đã ngấm ngầm sàng lọc danh sách ứng cử viên để chỉ có những đảng viên của họ được ra tranh cử.
Rút cuộc đất nước vẫn chỉ có một Quốc hội nằm trong tay thao túng của Cộng sản. Nếu không có bầu cử tự do, không thể nào có dân chủ thực sự, rút cuộc vẫn kéo dài chế độ độc tài độc đảng. Cộng sản cần kéo dài thời gian, cũng giống như một anh phi công lái phi cơ đang bay trong không gian có dấu hiệu trục trặc, nên anh cần có thời gian để có thể "hạ cánh an toàn". Đối với mấy anh Cộng sản vào giờ thứ 25 cũng vậy, điều đó có nghĩa là vẫn an toàn giữ được của cải đã vơ vét được trong thời gian cầm quyền độc tài. Họ cần phải chờ thời cơ để hạ cánh an toàn. Nhưng chờ đến bao giờ"
Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh
Sau hơn một tuần đại loạn ở Cairo và một số nơi khác của Ai Cập, người ta đã thấy hơn một triệu dân đổ ra ngoài đường phố để đòi Tổng Thống Ai Cập Hosni Mubarak phải từ chức. Mubarak đã lên cầm quyền từ 30 năm qua, sau khi TT Anwar el-Sadat bị ám sát năm 1981.
Trên thế giới chưa hề thấy một ông Tống Thống nào liên tục giữ chức vụ lâu đến như vậy. Tổng Thống là do dân bầu có giới hạn theo nhiệm kỳ, Mubarak là Tổng Thống đắc cử kéo dài trong 30 năm, tự nhiên là một kẻ độc tài, mặc dù không phải độc tài phe tả như Stalin ở Nga hay phe hữu như Hitler ở Đức. Mubarak có thể coi như độc tài phe giữa, nhưng bất luận là độc tài theo chủ thuyết chính trị nào, độc tài vẫn là độc tài và khi đã là độc tài, chế độ cai trị chỉ đưa đến nạn tham nhũng, vì độc tài và tham nhũng là anh em song sinh.
Các cuộc biểu tình ở Ai Cập đòi lật đổ Mubarak có nguyên nhân cơ bản là nạn tham nhũng và tình trạng đói khổ của dân chúng.
Và đầu tuần này có tin cho biết có thể một nhà ngoại giao nổi danh quốc tế là Mohamed ElBaradei được lựa chọn làm Tổng Thống Ai Cập. ElBaradei đã từng được giải Nobel, và cũng là người đã chống đối lệnh giới nghiêm của Mubarak, tham gia biểu tình ở trung tâm thủ đô Cairo. Mubarak đã phải lùi một bước và loan báo chỉ định một chính phủ liên hiệp mới.
Ở đây có một câu hỏi được đặt ra: Nếu Ai Cập có một chế độ độc tài như vậy, tại sao trong suốt 30 năm qua LHQ và các cường quốc cũng như dư luận quốc tế vẫn im lìm để mặc"
Câu trả lời giản dị là Ai Cập giữ một vai trò rất quan trọng cho nền kinh tế và chính trị toàn cầu. Về kinh tế Ai Cập có hải cảng Suez, trên bờ kinh đào Suez là con đường biển thông thương quan trọng nhất thế giới từ Á Đông qua Trung Đông đến Âu châu. Huyết mạch chính của kinh tế toàn thế giới cho đến nay vẫn là dầu lửa. Nếu kinh đào bị khóa lại, kinh tế toàn cầu sẽ bị nghẹt thở.
Về mặt chính trị, phần đông dân Ai Cập là người Á rập, nhưng chính quyền Ai Cập từ lâu vẫn ủng hộ Israel, nước của người Do thái. Trong cuộc đàm phán hòa bình hiện nay giữa Israel và nước Palestine của người Á rập, Ai Cập chính thức ủng hộ Israel. Dân Ai Cập đa số là Á rập, vậy tại sao người Á rập ở Ai Cập lại đứng về phe thù nghịch với người Á rập là Do thái" Về mặt này ở Ai Cập đã từng có một phong trào tranh đấu của người Á rập là tổ chức "Huynh đệ Hồi giáo", nhưng tổ chức này đã bị cấm hoạt động từ lâu, và những phần từ còn lại nếu có giao tiếp với nhau cũng không có hoạt động, đặc biệt là không hề có một phần tử nào như nhóm khủng bố al-Qaida đánh bom tự sát ở Ai Cập cho đến nay.
Nhân dịp này thiết tưởng cũng nên điểm qua một chút về lịch sử. Ai Cập là một trong những nước có nền văn hóa cổ kính nhất trên thế giới, với một di vật do bàn tay con người tạo ra. Đó là ba Kim Tự Tháp sừng sững như ba ngọn núi là những nấm mồ của vua chúa thời xưa cả chục ngàn năm trước. Thời đó dân Ai Cập chỉ là những bộ tộc nay đã mai một từ lâu. Nhưng vào thời đại trước Công nguyên, dân từ bán đảo Á rập đã qua Ai Cập sinh sống. Những người đọc kinh Cựu Ước của Do thái giáo đều đã biết sự tích Abraham đã từ Mecca (Trung Đông) đem thân nhân qua Sinai để đến Ai Cập. Từ đó dân Á Rập qua Ai Cập rất nhiều. Về sau qua các thệ hệ kế tiếp cho đến ngày nay dân Ai Cập là người Á rập.
Trở lại tình hình Ai Cập hiện nay với quyết định có vẻ nhân nhượng của Mubarak là thay đổi Nội các, theo đó sự kiện có ý nghĩa nhất là thay thế Bộ trưởng Nội Vụ Habid el-Adl vốn cầm đầu Lực lượng An ninh, người bị các đoàn biểu tình thù ghét nhất vì đã ra tay đàn áp rất tàn bạo. Ngoài ra một số những nhà kinh doanh từng giữ chức vụ trong nội các và chủ trương tự do hóa kinh doanh cũng bị thay thế. Nhưng dân Ai Cập bực tức trước thế mạnh ảnh hưởng của những tay tài phiệt bạc tỷ Ai Cập vốn là đồng minh sát cánh của Gamal Mubarak, con trai của Mubarak.
Trong Nội các mới, Mubarak đặc biệt giữ lại chức vụ Bộ trưởng Quốc Phòng Đại tướng Hussein Tantavi và Ngoại trưởng Ahmed Aboul Gheit. Từ cuối tuần trước, quân đội Ai Cập đã thay thế Cảnh sát ra tay đàn áp biểu tình. Còn về Ngoại giao người ta đã thấy Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton nhiều lần công khai lên tiếng đòi Mubarak thay đổi chế độ, có nghĩa là phải thay đổi chủ trương độc tài, và phải tổ chức bầu cử tự do.
Vì những vấn đề liên hệ đến hòa bình giữa Do thái và Á rập ở Trung Đông cũng như ảnh hưởng của Mubarak đối với khối Á rập và Israel, Mỹ vẫn muốn Mubarak tiếp tục làm Tổng Thống, chỉ cần ông ta cải cách chế độ hiện hữu để Ai Cập có tự do dân chủ hơn. Chủ nghĩa độc tài dưới bất cứ hình thức nào cũng không còn được chấp nhận nữa.
Sáng thứ Ba tuần nay, gần 300,000 người đã biểu tình đòi Mubarak phải từ chức. Đây là một cuộc biểu tình ôn hòa. Quân đội Ai Cập dàn ra để giữ trật tự và đã nói truớc sẽ không nổ súng. Xét tình hình này Mubarak rất có thể phải từ chức, không thể kéo dài để chờ cơ hội đổi mới chế độ. Đến chiều Mubarak lên TV tuyên bố ông sẽ không ra ứng cử thêm nhiệm kỳ mới vào tháng 9 năm nay, bác bỏ sự đòi hỏi ông phải từ chức ngay và đi khỏi nước. Tại quảng trường Tahrir đông chật ních người, đám biểu tình đứng trước màn hình TV rộng lớn, la ó, tháo giầy đưa lên đầu vẫy vẫy để tỏ ý miệt thị và la lên: "Cút đi, cút đi . . . "
Chiều thứ Tư lại có biến chuyển mới. Hàng chục ngàn người ủng hộ Mubarak đã tập họp trước đền Hồi giáo Mustafa Mahmoud, kể cả một số người cuỡi ngựa và lừa, chống lại những nhóm biểu tình phản đối. Xung đột dữ dội giữa hai phe đã xẩy ra, như vậy mới đúng là đại loạn.
Vào cuối Thế kỷ 20, chúng ta đã biết chủ nghĩa Cộng sản khuynh tả như chế độ Stalin ở Nga và chủ nghĩa bảo thủ khuynh hữu như chế độ Hitler ở Đức đã chết. Vào đầu Thế kỷ 21, chúng ta còn thấy rõ chủ nghĩa vô sản quốc tế chỉ là một thứ quái thai của lịch sử nhân loại.
Chúng tôi đã có lần ghi xã hội chủ nghĩa với bộ mặt quái đản của nó là chủ nghĩa Cộng sản đã chết, nếu có một chút rơm rác nào còn sót lại không bị cây chổi quét, đó chỉ là những nhóm nhỏ muốn lợi dụng thời cơ kiếm chác thêm đôi chút của cải để bỏ túi riêng.
Trước con mắt soi bói của thế giới bên ngoài, những người Cộng sản vẫn tổ chức bầu cử Quốc hội, nhưng thật ra họ đã ngấm ngầm sàng lọc danh sách ứng cử viên để chỉ có những đảng viên của họ được ra tranh cử.
Rút cuộc đất nước vẫn chỉ có một Quốc hội nằm trong tay thao túng của Cộng sản. Nếu không có bầu cử tự do, không thể nào có dân chủ thực sự, rút cuộc vẫn kéo dài chế độ độc tài độc đảng. Cộng sản cần kéo dài thời gian, cũng giống như một anh phi công lái phi cơ đang bay trong không gian có dấu hiệu trục trặc, nên anh cần có thời gian để có thể "hạ cánh an toàn". Đối với mấy anh Cộng sản vào giờ thứ 25 cũng vậy, điều đó có nghĩa là vẫn an toàn giữ được của cải đã vơ vét được trong thời gian cầm quyền độc tài. Họ cần phải chờ thời cơ để hạ cánh an toàn. Nhưng chờ đến bao giờ"
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình