Có Lệnh Bắt Gadhafi
Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh
Tòa án Tội phạm Quốc tế ở The Hague Hòa Lan đã ra lệnh bắt Moammar Gadhafi, Tổng Thống Lybia hiện nay. Ngoài Gadhafi, Tòa còn ra lệnh bắt 2 người nữa. Người thứ hai là con trai của Gadhafi, tên Self-Islam Gadhafi và thứ ba là Abdullah Senusi, anh em đồng hao với Gadhafi. Cả 3 đều bị truy nã về tội ác chống nhân loại gồm cả tội giết người tra tấn người chỉ trong vòng có 2 tuần lễ sau khi dân chúng nổi loạn chống chế độ độc tài Gadhafi, đưa đến các vụ oanh tạc của Không quân NATO.
Chủ tọa phiên Tòa, ông Sanji Monageng của Botswana, một nước Phi Châu ở sát phiá Bắc của Nam Phi, nói không thể nào biết rõ con số của các nạn nhân bởi vì các tội ác đó đều được che đậy rầt kỹ.
Tòa Quốc tề còn nói Gadhafi và con trai của ông ta - được mô tả như Thủ tướng chính phủ trên thực tế - có ý đồ triệt hạ hết tất cả những người nổi loạn. Và chủ trương đó được thực hiện bởi Senusi. Người anh em đồng hao này của Gadhafi cầm đầu ban Tình báo Quân đội. Tòa Án Quốc tế mô tả ông này như “một trong những nhân vật có quyền lực mạnh nhất và có khả năng hiệu quả nhất để tiêu diệt kẻ thù chống chế độ Gadhafi”.
Lệnh truy nã lúc này chỉ giới hạn trong các biến cố xẩy ra trong thời gian từ 18 đến 28 tháng Hai năm nay, trước khi có các cuộc nổi loạn bùng nổ, gây chiến tranh dữ dội giữa hai bên chính quyền và dân nổi loạn.
Libya không có chân trong số 115 nước trên Thế giới đã thừa nhận Toà án Quốc tề. Các giới chính thức của chế độ Gadhafi nói họ bất chấp lệnh của Tòa Quốc tế. Tuy nhiên các tội phạm của Gadhafi và đồng lõa đã được Hội đồng Bảo an LHQ đồng thanh quyết định yêu cầu Tòa án Quốc tế điều tra về những vụ giết hại dân chúng như vậy.
Về việc bắt giữ các can phạm, một số các câu hỏi đã được nêu ra ngay tức khắc, chẳng hạn như làm thế nào để bắt nếu quân đội NATO không có quân bộ chiến ở Libya và làm thế nào để giam giữ các can phạm nếu Tòa án Quốc tế không có lực lượng riêng Cảnh sát ở nước này"
Các luật sư theo dõi vụ xử của Tòa án Quốc tế tuần này bàn rằng giải pháp mau lẹ nhất là để cho dân nổi loạn ở Libya bắt những can phạm quốc tề đó. Tình hình hiện nay cho thấy những nhóm người nổi loạn đã làm cho quân của Gadhafi phải buông lỏng những thành phố trên vùng núi sát bên Thủ đô Tripoli, thuộc phía Tây Bắc của Libya. Nhưng Tripoli vẫn có quân của Gadhafi canh phòng rất kỹ, họ không thể nào tiến đến gần được.
Vào sáng thứ Hai tuần này, loạn quân ở trên núi đã tấn công về phía Bắc và phía Đông của thành phố Bir al-Ghanam, cách Tripoli khoảng 100 dậm. Theo tin các hãng thông tấn, các cuộc giao tranh đã diễn ra dữ dội, vì quân của Gadhafi đóng ở đây rất nhiều.
Như vậy không có hy vọng gì quân nổi loạn sẽ bắt giữ được Gadhafi. Tính cho đến nay khối NATO tấn công chế độ Gadhafi bằng Không lực đã được khoảng 100 ngày, nên có thể NATO sẽ được lệnh mở rộng thêm quyền lực để bắt giữ 3 kẻ cầm đầu chế độ độc tài tàn bạo ở Lybia.
Thế nhưng khi NATO muốn mở rộng các cuộc hành quân dù công khai hay thực hiện trong bóng tối để truy lùng các can phạm quốc tế, các nhà lãnh đạo NATO cũng phải duyệt xét lại chủ truơng hiện nay của NATO là chỉ giới hạn sự can thiệp vào vấn đề Libya bằng Không lực mà thôi. Liệu quân bộ chiến NATO có tiến vào nước này để bắt hung phạm hay không"
Chúng tôi thiết nghĩ chúng ta đang sống ở năm thứ 11 của Thế kỷ 21. Những quyết định, những hành động của NATO vẫn còn vuớng vất những tư duy và thói quen của Thế kỷ 20. Như chúng ta đã biết Tổ chức Minh uớc Bắc Đại Tây Dương đã được thành lập sau Đệ nhị Thế chiến. Xét về cách tổ chức, chiến lược, chiến thuật trước một Thế giới mới, với trí tuệ mới, đã tạo ra những sáng kiến, những phát minh kỳ diệu trong 10 năm đầu của con người ở Thế kỷ 21, chúng tôi thấy tổ chức NATO chỉ đáng được liệt vào loại đồ cổ để các thế hệ sau chiêm ngưỡng chớ không còn có ích lợi gì nữa.
Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh
Tòa án Tội phạm Quốc tế ở The Hague Hòa Lan đã ra lệnh bắt Moammar Gadhafi, Tổng Thống Lybia hiện nay. Ngoài Gadhafi, Tòa còn ra lệnh bắt 2 người nữa. Người thứ hai là con trai của Gadhafi, tên Self-Islam Gadhafi và thứ ba là Abdullah Senusi, anh em đồng hao với Gadhafi. Cả 3 đều bị truy nã về tội ác chống nhân loại gồm cả tội giết người tra tấn người chỉ trong vòng có 2 tuần lễ sau khi dân chúng nổi loạn chống chế độ độc tài Gadhafi, đưa đến các vụ oanh tạc của Không quân NATO.
Chủ tọa phiên Tòa, ông Sanji Monageng của Botswana, một nước Phi Châu ở sát phiá Bắc của Nam Phi, nói không thể nào biết rõ con số của các nạn nhân bởi vì các tội ác đó đều được che đậy rầt kỹ.
Tòa Quốc tề còn nói Gadhafi và con trai của ông ta - được mô tả như Thủ tướng chính phủ trên thực tế - có ý đồ triệt hạ hết tất cả những người nổi loạn. Và chủ trương đó được thực hiện bởi Senusi. Người anh em đồng hao này của Gadhafi cầm đầu ban Tình báo Quân đội. Tòa Án Quốc tế mô tả ông này như “một trong những nhân vật có quyền lực mạnh nhất và có khả năng hiệu quả nhất để tiêu diệt kẻ thù chống chế độ Gadhafi”.
Lệnh truy nã lúc này chỉ giới hạn trong các biến cố xẩy ra trong thời gian từ 18 đến 28 tháng Hai năm nay, trước khi có các cuộc nổi loạn bùng nổ, gây chiến tranh dữ dội giữa hai bên chính quyền và dân nổi loạn.
Libya không có chân trong số 115 nước trên Thế giới đã thừa nhận Toà án Quốc tề. Các giới chính thức của chế độ Gadhafi nói họ bất chấp lệnh của Tòa Quốc tế. Tuy nhiên các tội phạm của Gadhafi và đồng lõa đã được Hội đồng Bảo an LHQ đồng thanh quyết định yêu cầu Tòa án Quốc tế điều tra về những vụ giết hại dân chúng như vậy.
Về việc bắt giữ các can phạm, một số các câu hỏi đã được nêu ra ngay tức khắc, chẳng hạn như làm thế nào để bắt nếu quân đội NATO không có quân bộ chiến ở Libya và làm thế nào để giam giữ các can phạm nếu Tòa án Quốc tế không có lực lượng riêng Cảnh sát ở nước này"
Các luật sư theo dõi vụ xử của Tòa án Quốc tế tuần này bàn rằng giải pháp mau lẹ nhất là để cho dân nổi loạn ở Libya bắt những can phạm quốc tề đó. Tình hình hiện nay cho thấy những nhóm người nổi loạn đã làm cho quân của Gadhafi phải buông lỏng những thành phố trên vùng núi sát bên Thủ đô Tripoli, thuộc phía Tây Bắc của Libya. Nhưng Tripoli vẫn có quân của Gadhafi canh phòng rất kỹ, họ không thể nào tiến đến gần được.
Vào sáng thứ Hai tuần này, loạn quân ở trên núi đã tấn công về phía Bắc và phía Đông của thành phố Bir al-Ghanam, cách Tripoli khoảng 100 dậm. Theo tin các hãng thông tấn, các cuộc giao tranh đã diễn ra dữ dội, vì quân của Gadhafi đóng ở đây rất nhiều.
Như vậy không có hy vọng gì quân nổi loạn sẽ bắt giữ được Gadhafi. Tính cho đến nay khối NATO tấn công chế độ Gadhafi bằng Không lực đã được khoảng 100 ngày, nên có thể NATO sẽ được lệnh mở rộng thêm quyền lực để bắt giữ 3 kẻ cầm đầu chế độ độc tài tàn bạo ở Lybia.
Thế nhưng khi NATO muốn mở rộng các cuộc hành quân dù công khai hay thực hiện trong bóng tối để truy lùng các can phạm quốc tế, các nhà lãnh đạo NATO cũng phải duyệt xét lại chủ truơng hiện nay của NATO là chỉ giới hạn sự can thiệp vào vấn đề Libya bằng Không lực mà thôi. Liệu quân bộ chiến NATO có tiến vào nước này để bắt hung phạm hay không"
Chúng tôi thiết nghĩ chúng ta đang sống ở năm thứ 11 của Thế kỷ 21. Những quyết định, những hành động của NATO vẫn còn vuớng vất những tư duy và thói quen của Thế kỷ 20. Như chúng ta đã biết Tổ chức Minh uớc Bắc Đại Tây Dương đã được thành lập sau Đệ nhị Thế chiến. Xét về cách tổ chức, chiến lược, chiến thuật trước một Thế giới mới, với trí tuệ mới, đã tạo ra những sáng kiến, những phát minh kỳ diệu trong 10 năm đầu của con người ở Thế kỷ 21, chúng tôi thấy tổ chức NATO chỉ đáng được liệt vào loại đồ cổ để các thế hệ sau chiêm ngưỡng chớ không còn có ích lợi gì nữa.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình