Hỏi (Bà Trần văn Huồn): Trước ngày nghĩ lễ Giáng Sinh con tôi cùng mấy người bạn của cháu đã bị cảnh sát bắt giữ và lấy khẩu cung. Cuối cùng cháu đã bị buộc tội đột nhập vào nhà người khác với ý định ăn trộm.
Sau đó tôi có hỏi cháu để rõ tự sự, thì cháu cho biết rằng cháu đã dùng quả banh đánh tennis thay cho banh đánh cricket vì sợ rằng dùng banh cricket có thể gây thương tích cho khách bộ hành khi cháu cùng mấy người bạn học chơi criket trên đường phố.
Không may cho các cháu là trái banh đã bị các cháu đánh lọt vào sân của một ngôi nhà. Không còn cách nào khác là cháu đã phải đi vào phía trong để tìm kiếm lại quả banh.
Trong lúc loay hoay tìm kiếm thì cảnh sát đến và điệu cháu về cảnh sát cuộc. Cháu có cho biết rằng việc cảnh sát đến có lẽ là do các người hàng xóm gọi để báo cho cảnh sát biết. Sau đó cháu đã bị thẩm vấn và bị cáo buộc về tội danh kể trên.
Hiện cháu đang được tại ngoại để chờ ngày xét xử. Xin LS cho biết là hành động đó có đủ yếu tố để cáo buộc cho cháu tội danh nêu trên hay không"
Trả lời: Để có thể trả lời câu hỏi vừa nêu, chúng ta thử lược sơ qua về những yếu tố mà hình luật đã quy định liên hệ đến tội “cạy cửa và đột nhập vào với ý định trộm” (breaking and entering with intent to commit larceny).
Để có thể kết buộc tội “cạy cửa và đột nhập vào với ý định trộm”, công tố viện phải chứng minh được rằng con của ông đã có “hành động phạm tội” (a guilty act) và “ý định phạm tội” (a guilty mind).
1. “Hành động phạm tội” (a guilty act): Để có thể kết buộc tội danh này, luật pháp đòi hỏi phải có hành động “cạy cửa” (breaking) hoặc “đột nhập” (entering) hoặc “vừa cạy cửa vừa đột nhập” (breaking and entering). Nhưng thế nào là “sự cạy cửa” (breaking)"
Hành động cạy cửa đòi hỏi bị cáo phải xử dụng sức lực của mình hầu phá vỡ sự ngăn cản để có thể dột nhập vào nhà hoặc biệt thự của một người khác. Ví dụ; cạy ổ khóa cửa ra vào hoặc cửa sổ để đột nhập vào nhà.
Tuy nhiên, nếu cánh cửa chỉ được khép lại, mặc dầu không khóa hoặc không cài chốt và bị cáo đã mở cánh cửa đó dể đột nhập vào nhà, thì hành động đó cũng bị xem là “breaking” như đã được xét xử trong vụ Chính Quyền truy tố Hyams (1836).
Trong vụ đó, khi rời nhà người chủ đã kéo cửa sổ xuống nhưng không cài chốt. Mặc dù chủ nhà đã nhìn nhận rằng cửa sổ có chốt nhưng đương sự đã không chịu cài chốt lại. Vì thế, bị cáo đã đẩy cửa sổ lên và đột nhập vào nhà, và sau đó đã phản bác về việc bị cáo buộc tội “cạy cửa” (breaking) khi đưa ra lập luận rằng cửa sổ của căn nhà chỉ được khép lại mà không cài then. Điều này tương đương với hành động đẩy cánh cửa đã để hé mở hầu cánh cửa được mở rộng thêm để đương sự có thể vào nhà được. Tuy nhiên, tòa đã bác bỏ lập luận này và kết buộc bị cáo tội “cạy cửa”.
Trong trường hợp cánh cửa hé mở nhưng được buộc với một sợi dây, hoặc một dụng cụ để cánh cửa không thể mở rộng thêm được nữa, nếu bị cáo cố gắng tháo gỡ sợi dây hoặc dụng cụ đó để đi vào nhà thì hành động đó cũng bị xem là “breaking”. Vì thế, nếu bị cáo chỉ đẩy cánh cửa đã để hé mở hầu có thể mở rộng cánh cửa để đi vào, thì hành động này không thể bị xem là “breaking”.
Thế nào là hành động “đột nhập” (entering)" một hành động bị xem là sự “đột nhập” khi một phần thân thể của bị cáo được đặt vào nhà, hoặc biệt thự của một người khác. Ví dụ; ngay khi đặt chân vào nhà của một người khác thì bị xem là “đột nhập” (entering). Tòa cũng có thể kết buộc tội “đột nhập” (entering), nếu bị cáo đặt hoặc để dụng cụ vào nhà của một người khác.
Tuy nhiên, trong những trường hợp này tòa chỉ kết buộc tội “đột nhập” nếu bị cáo dùng các dụng cụ đó với ý định vi phạm một tội phạm hình sự.
Vì thế, nếu bị cáo dùng một “cái móc” (hook) để khèo các đồ đạc máng trong nhà của một người khác, thì hành động này có thể bị tòa buộc tội “entering” (đột nhập).
2. “Ý định phạm tội” (a guilty mind): Để có thể kết buộc con ông về tội “cạy cửa và đột nhập vào với ý định trộm”, công tố viện phải chứng minh được rằng con ông đã có ý định trộm vào lúc đương sự mở cửa và đột nhập vào căn nhà đó, và để có thể kết buộc con của ông về tội trộm luật pháp đòi hỏi công tố viện phải chứng minh cho tòa thỏa mãn được rằng các yếu tố cấu thành tội trộm đã hội đủ.
“Các yếu tố ngoại lai” (external elements) để cấu thành tội trộm có thể được liệt kê như sau: (a) “lấy và mang đi” (took and carried away); (b) “tài sản có thể lấy cắp được” (property capable of being stolen); (c) “tài sản đó phải thuộc về một người khác” (which belonged to another); và (d) “không có sự đồng ý của chủ nhân” (without the consent of the owner).
Ngoài ra công tố viện phải chứng minh “các yếu tố lầm lỗi” (the fault elements), nghĩa là con của ông đã có “ý định phạm tội trộm” vào lúc cạy cửa và đột nhập vào căn nhà đó.
Dựa vào các yếu tố nêu trên, tôi có thể cho ông biết được rằng công tố viên cảnh sát khó có thể trưng dẫn được bằng chứng để thuyết phục tòa án kết buộc con ông về tội trộm, vì các yếu tố cấu thành tội trộm sẽ không thể được thiết lập khi con của ông đã vào nhà hàng xóm để lượm lại quả banh tennis mà con của ông đã vô tình đánh lọt vàøo trong đó.
Luật pháp (điều 112 NSW và điều 170(1) SA) quy định rằng tội trộm sẽ được thiết lập vào lúc bị cáo đột nhập vào nhà của một người khác và thực hiện các yếu tố của tội phạm đó. Qua những gì ông trình bày trong thư, tôi nhận thấy rằng yếu tố để cấu thành tội trộm đã không hội đủ.
Tuy nhiên, việc này còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác chẳng hạn như tiền án, con ông có đúng là một “học sinh hoặc sinh viên thuần túy” hay không (full-time student)" Và nhất là vào lúc cảnh sát đến để điệu con ông về cảnh sát cuộc, con ông có nhặt được quả banh tennis mà đương sự đã đánh lọt vào trong căn nhà đó không" Ngoài ra lời khai của các sinh viên cùng chơi banh, cũng như lời khai của những người hàng xóm chứng kiến cuộc chơi đó là những yếu tố rất quan trọng để chứng minh cho sự vô tội của con ông.
Tôi đề nghị ông nên mang toàn bộ lời cung khai của con ông cũng như của các nhân chứng tại cảnh sát cuộc đến gặp LS để được cố vấn tường tận hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình