Trong vài tuần qua, nhiều chùa đã mừng ngày Đức Phật ra đời. Và riêng Chủ Nhật tuần này, có ít nhất 5 chùa trong cộng đồng Việt ở Quận Cam tổ chức các nghi thức để mừng Đại Lễ Phật Đản. Không khí trang nghiêm rộng khắp như thế đã cho thấy sự lớn mạnh của cộng đồng người Mỹ gốc Việt nơi đây.
Tại nhiều nơi trên thế giới, Đại Lễ Phật Đản cũng được tổ chức theo nhiều nghi thức riêng từng quốc gia.
Tại Cam Bốt, Thủ Tướng Hun Sen hôm Thứ Sáu 24-5-2013 đã làm lễ khánh thành một pho tượng Phật bằng đá vào đúng ngày lễ Visak Bochea's Day, tức Ngày Phật Đản, theo lịch Cam Bốt.
Tượng Đức Phật ngồi tọa thiền ở tư thế hoa sen có chiều rộng 6.1 mét, và chiều cao 9.9 mét. Chiều cao này không phải là đáng kể, nếu so với nhiều tượng Phật khác ở thế giới. Hay ngay như ở Việt Nam, nhiều tượng Phật cao nhiều lần hơn thế, đã xây và dự tính xây.
Thông tấn Người Đưa Tin/VnExpress ngày 1-5-2013 viết:
“Đầu tháng 4, Giáo hội Phật giáo tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức lễ an vị đại tượng Đức Phật A Di Đà cao 44 m, lớn nhất Việt Nam hiện nay, tại chùa Tòng Lâm Lô Sơn ở xã Vĩnh Phương, phía tây thành phố Nha Trang...
Gần đây, nhiều ý tưởng xây đại tượng Phật đã được đề xuất với chính quyền thành phố Nha Trang. Đó là công trình tượng Phật Thích Ca bằng đá cao 70-100 m tại khu vực hòn Dồ, phía nam thành phố Nha Trang (xã Phước Đồng) và bức tượng Quán Thế Âm Bồ Tát cao 108 m ở núi Cô Tiên, phía bắc Nha Trang (phường Vĩnh Hòa).” (hết trích)
Nhưng điều ngờ vực có thể hỏi rằng: không chắc gì chính quyền Nha Trang đã có lòng tôn kính với Phật Giáo như Thủ Tướng Hun Sen đã có. Và người đời chỉ nhìn thấy hình tướng, nhưng để nhận ra tâm địa quả thật là chuyện khó dò tới.
Hun Sen nói rằng pho tượng Phật này tốn 600,000 đôla, tiền này cúng bởi Phật Tử trong và ngoài Cam Bốt. Tượng này đặt ở chùa Preah Mohosot Sovankiri Boeung Deng ở huyện Stung Trang, tỉnh Kampong Cham.
Một điểm cần nhớ rằng, vị trí chùa này là cận biên với Việt Nam: huyện này là đỉnh một tam giác đều, mà 2 đỉnh tam giác kia là Tây Ninh và Hồng Ngự của Việt Nam. Do vậy, Hun Sen qua việc giúp xây chùa và dựng tượng, cũng là một chiến lược ngăn cản Việt Nam có thể lấn đất, lấn biên. Chiến lược này là một phần trong chiến lược giữ đất mà Hun Sen từng tiết lộ: xây nhiều sòng bài ở gần biên giới Việt Nam để không cho trống đất, trống dân... không để nhà nước VN sang lấn đất.
Câu chuyện ông Bầu Đức sang phá rừng trồng cao su gây tai tiếng toàn cầu, cũng là một bài học cho Cam Bốt, khi nước nghèo phải mở cửa mời tư bản Việt Nam sang khai thác mà không chắc gì bảo vệ được những người nông dân địa phương.
Hôm Thứ Sáu, Hun Sen nói trong chùa: “Sự kiện này tổ chức vào Ngày Phật Đản, cho thấy sự phát triển của Đạo Phật và phản ánh quan tâm cao của chính phủ muốn duy trì và phát triển Phật Giáo.”
Hun Sen có nỗi buồn lo nào cho các sư Khmer Krom ở Việt Nam hẳn cũng là đành để trong bụng, không dám công khai chọc giận các quan chức Hà Nội.
Cam Bốt hiện có 14.5 triệu dân, trong đó 90% là theo Đạo Phật.
Trong khi Cam Bốt nương tựa các chùa như một kế giữ đường biên giới với VN, thì chính phủ Thái Lan nương tựa Đạo Phật với nhiều mục đích khác, trong đó có ý nguyện muốn biến Thái Lan thành trung tâm tu học Phật Pháp toàn cầu. Tất nhiên, các quan chức du lịch Thái Lan cũng có kế hoạch riêng, để sẽ mở giúp Thái Lan mở các sự kiện Phật Giáo quanh năm và như thế sẽ tăng lượng du khách vào.
Báo Thailand Business News có bản tin tưạ đề “Thailand wants to Become the Worlds Buddhist Center” (Thái Lan Muốn Trở Thành Trung Tâm Phật Giáo Thế Giới).
Chính phủ Thái Lan đã lên kế hoạch rằng sẽ biến Thái Lan làm trung tâm toàn cầu về sinh hoạt, tu học và nghiên cứu Phật Pháp.
Chính phủ bổ nhiệm cơ quan có tên Office of National Buddhism (Sở Phật Giáo Quốc Gia) làm nơi trung tâm để điều hợp hoạt động của nhiều tổ chức khác, biến Thái Lan thành trung tâm điều hợp quốc tế cho tất cả các quốc gia Phật Giáo khác nương tựa về thông tin, hoạt động và tu học.
Như thế, Thái Lan sẽ mở các hội nghị, khóa hội thảo, họp mặt và huấn luyện tại nhiều chùa và cơ sở Phật Giáo -- những chùa, tự viện và cơ sở liên hệ sẽ trang bị thích nghi để đón du khách tới, cả viếng thăm và tu học.
Hoạt động các địa phương cũng sẽ bao gồm cả trang bị các hội trường, bảo tàng, thư viện, khách sạn để phù hợp với vai trò trung tâm Phật Giáo toàn cầu.
Chính phủ Thái Lan cũng vừa thực hiện xong tuần lễ mừng Phật Đản, từ ngày 18 tới ngày 24-5-2013; Lễ này là Vesak, còn gọi là Lễ Visakha Puja.
Ngoàì các lễ hội tổ chức khắp nước, một hội nghị Phật Giáo quốc tế cũng đã thực hiện các ngày 21 và 22-5-2013 tại Trung Tâm Hội Nghị Liên Hiệp Quốc ở Bangkok.
Điểm đặc biệt của năm 2013 là, trong hội nghị nêu trên có chủ đề “Giáo dục và Công dân Toàn cầu: Quan Điểm Phật Giáo” cũng có một phần để mừng sinh nhật 100 tuổi của Đức Tăng Thống Thái Lan Somdet Phra Nyanasamvara.
Từ một điểm nhìn Việt Nam, chúng ta làm gì để mừng Phật Đản?
Thầy Thích Phước Đạt, trong bài viết tựa đề “Ý Nghĩa Ngày Phật Đản” đăng trên Thư Viện Hoa Sen (http://thuvienhoasen.org/) đã mời gọi:
“Thiết nghĩ cách tán thán và ca ngợi Ngài tốt đẹp nhất, làm vui lòng Ngài nhất có lẽ là học tập Ngài, cố gắng tối đa sống theo lời Ngài chỉ dạy, đi theo con đường Ngài đã đi. Đó là con đường Bát chánh đạo, con đường Giới, Định, Tuệ. Con đường lấy giới, nếp sống đạo đức làm căn bản. Giới tức là 5 giới, 10 thiện đối với người tu tại gia; 10 giới đối với Sa-di; 250 giới đối với hàng Tỷ-kheo; 350 giới đối với hàng Tỷ-kheo ni.
Người Phật tử tại gia sống theo 5 giới, 10 thiện, người Phật tử xuất gia sống theo 10 giới, 250 giới và 350 giới… chính là những người “kính trọng, tôn sùng, đảnh lễ, cúng dường hay lễ kính Như Lai một cách tốt đẹp nhất”, bởi vì giữ giới nghiêm túc là thanh tịnh như vậy là “thành tựu chánh pháp và tùy pháp, sống chân chính trong chánh pháp, hành trì chánh pháp và tùy pháp”, và “Đó là sự cúng dường tối thượng đối với Như Lai”, như Phật đã dạy trong Kinh Niết-bàn.
Giới, Định, Tuệ là ba môn học cơ bản của đạo Phật. Phật tử chúng ta, dù tại gia hay xuất gia, không được thiên trọng bên nào. Giữ giới mà không tu định, tu tuệ thì chỉ hưởng được phúc báo sanh lên cõi Trời hay trở lại làm người, với chánh báo y báo tốt đẹp, thù thắng; điều đó vẫn chưa phải là đạo giải thoát giúp vượt khỏi biển khổ sống chết luân hồi. Nhưng nếu tu định mà không kết hợp với giữ giới, sống đạo đức, thì dễ lạc vào ma cảnh, mải mê với các chứng bệnh gọi là Thiền bệnh; và nếu tu tuệ mà không giữ giới tu phúc, thì chỉ đạt được trí tuệ thế gian, hay là trí tuệ khô cằn, không được thấm nhuần dòng nước tươi mát của phúc đức.
Đúng như Đức Phật từng dạy trong Kinh Đại Bát-niết- bàn: “Đấy là giới, đây là định, đây là tuệ. Định cùng tu với giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tuệ cùng tu với định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn…”
Trong truyền thống Phật giáo Việt Nam, Trần Thái Tông là một vị vua có bản lĩnh của một thiền sư. Tuy vua chuyên nghiên cứu về Thiền và giảng dạy Thiền, nhưng vua rất coi trọng đạo đức và giới luật. Trong “Thọ giới luận”, vua dẫn bài luận này như sau: “Giới như mặt đất bằng, mọi điều thiện từ đó sinh ra, giới như thầy thuốc giỏi, chữa được các loại bệnh, giới như ngọc minh châu, phá tan mọi tối tăm, giới như thuyền bè, vượt qua biển khổ. Giới như chồi ngọc, trang nghiêm pháp thân, v.v.” (Khóa hư lục)...” (hết trích)
Đúng như thế. Sống với Giới, Định, Tuệ là cách cúng dường Phật Đản tối thượng vậy.
Tại nhiều nơi trên thế giới, Đại Lễ Phật Đản cũng được tổ chức theo nhiều nghi thức riêng từng quốc gia.
Tại Cam Bốt, Thủ Tướng Hun Sen hôm Thứ Sáu 24-5-2013 đã làm lễ khánh thành một pho tượng Phật bằng đá vào đúng ngày lễ Visak Bochea's Day, tức Ngày Phật Đản, theo lịch Cam Bốt.
Tượng Đức Phật ngồi tọa thiền ở tư thế hoa sen có chiều rộng 6.1 mét, và chiều cao 9.9 mét. Chiều cao này không phải là đáng kể, nếu so với nhiều tượng Phật khác ở thế giới. Hay ngay như ở Việt Nam, nhiều tượng Phật cao nhiều lần hơn thế, đã xây và dự tính xây.
Thông tấn Người Đưa Tin/VnExpress ngày 1-5-2013 viết:
“Đầu tháng 4, Giáo hội Phật giáo tỉnh Khánh Hòa đã tổ chức lễ an vị đại tượng Đức Phật A Di Đà cao 44 m, lớn nhất Việt Nam hiện nay, tại chùa Tòng Lâm Lô Sơn ở xã Vĩnh Phương, phía tây thành phố Nha Trang...
Gần đây, nhiều ý tưởng xây đại tượng Phật đã được đề xuất với chính quyền thành phố Nha Trang. Đó là công trình tượng Phật Thích Ca bằng đá cao 70-100 m tại khu vực hòn Dồ, phía nam thành phố Nha Trang (xã Phước Đồng) và bức tượng Quán Thế Âm Bồ Tát cao 108 m ở núi Cô Tiên, phía bắc Nha Trang (phường Vĩnh Hòa).” (hết trích)
Nhưng điều ngờ vực có thể hỏi rằng: không chắc gì chính quyền Nha Trang đã có lòng tôn kính với Phật Giáo như Thủ Tướng Hun Sen đã có. Và người đời chỉ nhìn thấy hình tướng, nhưng để nhận ra tâm địa quả thật là chuyện khó dò tới.
Hun Sen nói rằng pho tượng Phật này tốn 600,000 đôla, tiền này cúng bởi Phật Tử trong và ngoài Cam Bốt. Tượng này đặt ở chùa Preah Mohosot Sovankiri Boeung Deng ở huyện Stung Trang, tỉnh Kampong Cham.
Một điểm cần nhớ rằng, vị trí chùa này là cận biên với Việt Nam: huyện này là đỉnh một tam giác đều, mà 2 đỉnh tam giác kia là Tây Ninh và Hồng Ngự của Việt Nam. Do vậy, Hun Sen qua việc giúp xây chùa và dựng tượng, cũng là một chiến lược ngăn cản Việt Nam có thể lấn đất, lấn biên. Chiến lược này là một phần trong chiến lược giữ đất mà Hun Sen từng tiết lộ: xây nhiều sòng bài ở gần biên giới Việt Nam để không cho trống đất, trống dân... không để nhà nước VN sang lấn đất.
Câu chuyện ông Bầu Đức sang phá rừng trồng cao su gây tai tiếng toàn cầu, cũng là một bài học cho Cam Bốt, khi nước nghèo phải mở cửa mời tư bản Việt Nam sang khai thác mà không chắc gì bảo vệ được những người nông dân địa phương.
Hôm Thứ Sáu, Hun Sen nói trong chùa: “Sự kiện này tổ chức vào Ngày Phật Đản, cho thấy sự phát triển của Đạo Phật và phản ánh quan tâm cao của chính phủ muốn duy trì và phát triển Phật Giáo.”
Hun Sen có nỗi buồn lo nào cho các sư Khmer Krom ở Việt Nam hẳn cũng là đành để trong bụng, không dám công khai chọc giận các quan chức Hà Nội.
Cam Bốt hiện có 14.5 triệu dân, trong đó 90% là theo Đạo Phật.
Trong khi Cam Bốt nương tựa các chùa như một kế giữ đường biên giới với VN, thì chính phủ Thái Lan nương tựa Đạo Phật với nhiều mục đích khác, trong đó có ý nguyện muốn biến Thái Lan thành trung tâm tu học Phật Pháp toàn cầu. Tất nhiên, các quan chức du lịch Thái Lan cũng có kế hoạch riêng, để sẽ mở giúp Thái Lan mở các sự kiện Phật Giáo quanh năm và như thế sẽ tăng lượng du khách vào.
Báo Thailand Business News có bản tin tưạ đề “Thailand wants to Become the Worlds Buddhist Center” (Thái Lan Muốn Trở Thành Trung Tâm Phật Giáo Thế Giới).
Chính phủ Thái Lan đã lên kế hoạch rằng sẽ biến Thái Lan làm trung tâm toàn cầu về sinh hoạt, tu học và nghiên cứu Phật Pháp.
Chính phủ bổ nhiệm cơ quan có tên Office of National Buddhism (Sở Phật Giáo Quốc Gia) làm nơi trung tâm để điều hợp hoạt động của nhiều tổ chức khác, biến Thái Lan thành trung tâm điều hợp quốc tế cho tất cả các quốc gia Phật Giáo khác nương tựa về thông tin, hoạt động và tu học.
Như thế, Thái Lan sẽ mở các hội nghị, khóa hội thảo, họp mặt và huấn luyện tại nhiều chùa và cơ sở Phật Giáo -- những chùa, tự viện và cơ sở liên hệ sẽ trang bị thích nghi để đón du khách tới, cả viếng thăm và tu học.
Hoạt động các địa phương cũng sẽ bao gồm cả trang bị các hội trường, bảo tàng, thư viện, khách sạn để phù hợp với vai trò trung tâm Phật Giáo toàn cầu.
Chính phủ Thái Lan cũng vừa thực hiện xong tuần lễ mừng Phật Đản, từ ngày 18 tới ngày 24-5-2013; Lễ này là Vesak, còn gọi là Lễ Visakha Puja.
Ngoàì các lễ hội tổ chức khắp nước, một hội nghị Phật Giáo quốc tế cũng đã thực hiện các ngày 21 và 22-5-2013 tại Trung Tâm Hội Nghị Liên Hiệp Quốc ở Bangkok.
Điểm đặc biệt của năm 2013 là, trong hội nghị nêu trên có chủ đề “Giáo dục và Công dân Toàn cầu: Quan Điểm Phật Giáo” cũng có một phần để mừng sinh nhật 100 tuổi của Đức Tăng Thống Thái Lan Somdet Phra Nyanasamvara.
Từ một điểm nhìn Việt Nam, chúng ta làm gì để mừng Phật Đản?
Thầy Thích Phước Đạt, trong bài viết tựa đề “Ý Nghĩa Ngày Phật Đản” đăng trên Thư Viện Hoa Sen (http://thuvienhoasen.org/) đã mời gọi:
“Thiết nghĩ cách tán thán và ca ngợi Ngài tốt đẹp nhất, làm vui lòng Ngài nhất có lẽ là học tập Ngài, cố gắng tối đa sống theo lời Ngài chỉ dạy, đi theo con đường Ngài đã đi. Đó là con đường Bát chánh đạo, con đường Giới, Định, Tuệ. Con đường lấy giới, nếp sống đạo đức làm căn bản. Giới tức là 5 giới, 10 thiện đối với người tu tại gia; 10 giới đối với Sa-di; 250 giới đối với hàng Tỷ-kheo; 350 giới đối với hàng Tỷ-kheo ni.
Người Phật tử tại gia sống theo 5 giới, 10 thiện, người Phật tử xuất gia sống theo 10 giới, 250 giới và 350 giới… chính là những người “kính trọng, tôn sùng, đảnh lễ, cúng dường hay lễ kính Như Lai một cách tốt đẹp nhất”, bởi vì giữ giới nghiêm túc là thanh tịnh như vậy là “thành tựu chánh pháp và tùy pháp, sống chân chính trong chánh pháp, hành trì chánh pháp và tùy pháp”, và “Đó là sự cúng dường tối thượng đối với Như Lai”, như Phật đã dạy trong Kinh Niết-bàn.
Giới, Định, Tuệ là ba môn học cơ bản của đạo Phật. Phật tử chúng ta, dù tại gia hay xuất gia, không được thiên trọng bên nào. Giữ giới mà không tu định, tu tuệ thì chỉ hưởng được phúc báo sanh lên cõi Trời hay trở lại làm người, với chánh báo y báo tốt đẹp, thù thắng; điều đó vẫn chưa phải là đạo giải thoát giúp vượt khỏi biển khổ sống chết luân hồi. Nhưng nếu tu định mà không kết hợp với giữ giới, sống đạo đức, thì dễ lạc vào ma cảnh, mải mê với các chứng bệnh gọi là Thiền bệnh; và nếu tu tuệ mà không giữ giới tu phúc, thì chỉ đạt được trí tuệ thế gian, hay là trí tuệ khô cằn, không được thấm nhuần dòng nước tươi mát của phúc đức.
Đúng như Đức Phật từng dạy trong Kinh Đại Bát-niết- bàn: “Đấy là giới, đây là định, đây là tuệ. Định cùng tu với giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tuệ cùng tu với định sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn…”
Trong truyền thống Phật giáo Việt Nam, Trần Thái Tông là một vị vua có bản lĩnh của một thiền sư. Tuy vua chuyên nghiên cứu về Thiền và giảng dạy Thiền, nhưng vua rất coi trọng đạo đức và giới luật. Trong “Thọ giới luận”, vua dẫn bài luận này như sau: “Giới như mặt đất bằng, mọi điều thiện từ đó sinh ra, giới như thầy thuốc giỏi, chữa được các loại bệnh, giới như ngọc minh châu, phá tan mọi tối tăm, giới như thuyền bè, vượt qua biển khổ. Giới như chồi ngọc, trang nghiêm pháp thân, v.v.” (Khóa hư lục)...” (hết trích)
Đúng như thế. Sống với Giới, Định, Tuệ là cách cúng dường Phật Đản tối thượng vậy.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình