Kỳ thị sắc tộc là một kinh nghiệm vẫn còn thấy rõ... dù là rất nhiều người Việt tại Hoa Kỳ đã nói tiếng Việt kém cỏi hơn và có thể nhiều người đã không còn nói sành sõi tiếng Việt nữa.
Và kỳ thị sắc tộc vẫn đang xảy ra cho thế hệ thứ nhì, những em chào đời tại Hoa Kỳ và nếu may mắn thì chỉ nói được tiếng Việt chứ còn đọc là chuyện cực kỳ khó rồi.
Một bản tin của báo Orlando Sentinel hôm 8-7-2013 kể rằng, một người Mỹ da trắng đã bị truy tố vì tìm cách dùng dao đâm một người Mỹ gốc Việt trong một sự kiện gọi là “tôi ác vì yếu tố căm ghét” (hate crime). Căm ghét đây là nói lịch sự, thường nên hiểu là kỳ thị sắc tộc.
Nghi can tên là William McGee đã xúc phạm, đã rượt đuổi và đã tìm cách đâm một người Mỹ gốc Việt vào cuối tuần của kỳ lễ July Fourth, theo tường trình của Ty Cảnh Sát Quận Osceola.
Vụ tấn công này chỉ kết thúc khi anh Brian Trần nhấc áo sơ mi lên để cho McGee nó thấy có “một khẩu súng trong một bao súng dắt bên hôm của anh,” theo bản phúc trình cảnh sát khi truy bắt McGee.
Theo luật, cư dân tiểu bang Florida được phép sử dụng vũ khí sát thương để tuụ vệ nếu họ cảm thấy sinh mạng của họ bị đe dọa.
Nhưng bản tin hôm Thứ Hai không nói rõ rằng anh Brian Trần có giấy phép giấu súng trong người hay không.
Bản phúc trình cảnh sát kể rằng anh Brian Trần nói rằng anh lo sợ cho sinh mạng của anh, và anh muốn lùi xa khỏi McGee và muôn ngăn cách giữa McGee và anh những thứ như bàn ghế, vân vân... để khỏi bị mũi dao McGee đâm trúng.
Chuyện này xảy ra vào lúc 1 giờ chiều Thứ Bảy ở Narcoossee, một thị trấn nhỏ gần hồ Lake Nona.
Brian Trần lúc đó đang ở một quầy thực phẩm trên phố Yukon Road, thì một người đàn ông tóc dài, mặc áo rằng ri nhà binh tới, quaây nhiễu anh rồi lấy dao tấn công anh.
Brian Trần biết hung thủ tên là “Bill” và kể với cảnh sát anh tin nguyên do là căm thù sắc tộc vì Bill la mắng về nguồn gốc Việt Nam của Trần và chửi mắng rằng Trần giết chó để ăn thị, và giết để ăn thịt cả loài rùa được bảo vệ khỏi tuyệt chủng.
Khi cảnh sát tới bắt McGee ở ngôi nhà của y gần đó, McGee, 60 tuổi, thú nhận trước đó đã kình nhau với Trần mà y gọi Trần là “người rừng.”
Y thú nhận có xài dao và xách một gậy sắt để đập vào sàn đất trong khi tố cáo anh Trần dùng một gậy sắt để giết chó nhằm ăn thịt chó.
McGee nói là lưỡi dao McGee xài chủ yếu là đi săn, và McGee thú nhận Trần không hề hăm dọa gì hết với khẩu súng và xác nhận trần chỉ “nhá súng” ra sau khi McGee biểu diễn xài dao.
McGee bị truy tố về tội tấn công, kèm trường hợp gia trọng vì “căm thù kỳ thị” vì liên tục lôi chuyện di sản Việt Nam ra chửi mắng, và xài chữ chụp mũ anh Trần là “đồ ăn thịt chó.”
Có như vậy mới thấy là kỳ thị sắc tộc không dễ gì xóa nhòa.
Bạn hãy nhớ rằng, ngay cả khi ở Nam Hàn, cô dâu gốc Việt cũng bị kỳ thị, bất kể là cùng da vàng, tóc đen (và cùng ăn thịt chó... thực tế, dân Nam Hàn ăn thịt chó nhiều hơn dân Việt, có lẽ thế).
Mới hồi tháng 4-2013, nhật Báo Nam Hàn Chosun Ilbo cho biết có khoảng 41.3% phụ nữ ngoại kiều kết hôn với đàn ông Nam Hàn nói rằng họ bị kỳ thị, theo bản thăm dò 2012 thực hiện bởi Bộ Gia Đình & Bình Đẳng Tính Phái.
Như thế là tăng 4.9% từ mức 36.4% của năm 2009.
Hiện thời con số phụ nữ di dân, gồm cả các người đã nhập tịch Nam Hàn, kết hôn với đàn ông Nam Hàn là 283,224 người, và các gia đình đa văn hóa là 266,547 hộ.
Bản tin cho biết Bộ chỉ khảo sát 15,000 phụ nữ trong đó.
Với các phụ nữ từ Trung Quốc tới, hiện chiếm 56.3% các bà vợ ngoại kiều, những người nói bị kỳ thị chiếm tới 44.2%.
Nhiều thứ nhì là phụ nữ Việt Nam, đông thứ nhì ở tỷ lệ 17.7%, với 35.3% phụ nữ nói là bị kỳ thị.
Trong các phụ nữ Mỹ và Nhật, tỷ lệ thấp hơn, nói bị kỳ thị chỉ có chưa tới 30%.
Về trẻ em tất nhiên cũng có nạn kỳ thị.
Trong số 4,775 trẻ em có cha mẹ 2 sắc tộc, tuổi từ 9 tới 24, có 13.8% các em nói là có bị kỳ thị.
Hầu hết các em bị kỳ thị từ bạn bè là 36.5%, kế tiếp là người lạ (20.8%), hàng xóm (11.7%), giáo viên (9.5%), và thân nhân (5.5%).
Báo Chosun Ilbo lúc đó kể: “Nhưng 96.9% người bị kỳ thị nói rằng họ đã đáp ứng lặng lẽ.”
Đó là chuyện Nam Hàn.
Riêng anh Brian Trần ở Florida, Hoa Kỳ, đã phản ứng bằng cách nhá súng ra... Có lẽ, anh Trần đã nhiều lần bị xách dao rượt chạy.
Nhưng con số 35.3% cô dâu Việt tại Nam Hàn nói bị kỳ thị là con số lớn lắm, nhiều hơn 1/3.
Tình hình này cho thấy lý do tại sao, hầu hết dân Mỹ gốc Việt đều muôn về định cư ở California, đặc biệt là ở Little Saigon, nơi có khi cả năm bạn không cần nói tiếng Mỹ.
Nhưng cũng cần biết, dân da vàng chúng ta đã thoát rất nhiều nạn kỳ thị sắc tộc là nhờ Mục sư Martin Luther King, mà cuộc chiến giành quyền bình đẳng rất là dai dẳng và hy sinh.
Trong tuần lễ sau lễ July Fourth, chúng ta vui hưởng các luật bảo đảm quyền bình đẳng về pháp lý cho mọi người, nơi đây màu da không thành vấn đề để kỳ thị -- nơi đất nước Hoa Kỳ vĩ đaị đã vượt qua mọi lằn ranh để bầu lên Tổng Thống Barack Obama, người da đen đầu tiên ở ngôi vị này.
Và tương lai sẽ tới một lúc, sẽ có một Tổng thống Hoa Kỳ gốc Việt.
Và kỳ thị sắc tộc vẫn đang xảy ra cho thế hệ thứ nhì, những em chào đời tại Hoa Kỳ và nếu may mắn thì chỉ nói được tiếng Việt chứ còn đọc là chuyện cực kỳ khó rồi.
Một bản tin của báo Orlando Sentinel hôm 8-7-2013 kể rằng, một người Mỹ da trắng đã bị truy tố vì tìm cách dùng dao đâm một người Mỹ gốc Việt trong một sự kiện gọi là “tôi ác vì yếu tố căm ghét” (hate crime). Căm ghét đây là nói lịch sự, thường nên hiểu là kỳ thị sắc tộc.
Nghi can tên là William McGee đã xúc phạm, đã rượt đuổi và đã tìm cách đâm một người Mỹ gốc Việt vào cuối tuần của kỳ lễ July Fourth, theo tường trình của Ty Cảnh Sát Quận Osceola.
Vụ tấn công này chỉ kết thúc khi anh Brian Trần nhấc áo sơ mi lên để cho McGee nó thấy có “một khẩu súng trong một bao súng dắt bên hôm của anh,” theo bản phúc trình cảnh sát khi truy bắt McGee.
Theo luật, cư dân tiểu bang Florida được phép sử dụng vũ khí sát thương để tuụ vệ nếu họ cảm thấy sinh mạng của họ bị đe dọa.
Nhưng bản tin hôm Thứ Hai không nói rõ rằng anh Brian Trần có giấy phép giấu súng trong người hay không.
Bản phúc trình cảnh sát kể rằng anh Brian Trần nói rằng anh lo sợ cho sinh mạng của anh, và anh muốn lùi xa khỏi McGee và muôn ngăn cách giữa McGee và anh những thứ như bàn ghế, vân vân... để khỏi bị mũi dao McGee đâm trúng.
Chuyện này xảy ra vào lúc 1 giờ chiều Thứ Bảy ở Narcoossee, một thị trấn nhỏ gần hồ Lake Nona.
Brian Trần lúc đó đang ở một quầy thực phẩm trên phố Yukon Road, thì một người đàn ông tóc dài, mặc áo rằng ri nhà binh tới, quaây nhiễu anh rồi lấy dao tấn công anh.
Brian Trần biết hung thủ tên là “Bill” và kể với cảnh sát anh tin nguyên do là căm thù sắc tộc vì Bill la mắng về nguồn gốc Việt Nam của Trần và chửi mắng rằng Trần giết chó để ăn thị, và giết để ăn thịt cả loài rùa được bảo vệ khỏi tuyệt chủng.
Khi cảnh sát tới bắt McGee ở ngôi nhà của y gần đó, McGee, 60 tuổi, thú nhận trước đó đã kình nhau với Trần mà y gọi Trần là “người rừng.”
Y thú nhận có xài dao và xách một gậy sắt để đập vào sàn đất trong khi tố cáo anh Trần dùng một gậy sắt để giết chó nhằm ăn thịt chó.
McGee nói là lưỡi dao McGee xài chủ yếu là đi săn, và McGee thú nhận Trần không hề hăm dọa gì hết với khẩu súng và xác nhận trần chỉ “nhá súng” ra sau khi McGee biểu diễn xài dao.
McGee bị truy tố về tội tấn công, kèm trường hợp gia trọng vì “căm thù kỳ thị” vì liên tục lôi chuyện di sản Việt Nam ra chửi mắng, và xài chữ chụp mũ anh Trần là “đồ ăn thịt chó.”
Có như vậy mới thấy là kỳ thị sắc tộc không dễ gì xóa nhòa.
Bạn hãy nhớ rằng, ngay cả khi ở Nam Hàn, cô dâu gốc Việt cũng bị kỳ thị, bất kể là cùng da vàng, tóc đen (và cùng ăn thịt chó... thực tế, dân Nam Hàn ăn thịt chó nhiều hơn dân Việt, có lẽ thế).
Mới hồi tháng 4-2013, nhật Báo Nam Hàn Chosun Ilbo cho biết có khoảng 41.3% phụ nữ ngoại kiều kết hôn với đàn ông Nam Hàn nói rằng họ bị kỳ thị, theo bản thăm dò 2012 thực hiện bởi Bộ Gia Đình & Bình Đẳng Tính Phái.
Như thế là tăng 4.9% từ mức 36.4% của năm 2009.
Hiện thời con số phụ nữ di dân, gồm cả các người đã nhập tịch Nam Hàn, kết hôn với đàn ông Nam Hàn là 283,224 người, và các gia đình đa văn hóa là 266,547 hộ.
Bản tin cho biết Bộ chỉ khảo sát 15,000 phụ nữ trong đó.
Với các phụ nữ từ Trung Quốc tới, hiện chiếm 56.3% các bà vợ ngoại kiều, những người nói bị kỳ thị chiếm tới 44.2%.
Nhiều thứ nhì là phụ nữ Việt Nam, đông thứ nhì ở tỷ lệ 17.7%, với 35.3% phụ nữ nói là bị kỳ thị.
Trong các phụ nữ Mỹ và Nhật, tỷ lệ thấp hơn, nói bị kỳ thị chỉ có chưa tới 30%.
Về trẻ em tất nhiên cũng có nạn kỳ thị.
Trong số 4,775 trẻ em có cha mẹ 2 sắc tộc, tuổi từ 9 tới 24, có 13.8% các em nói là có bị kỳ thị.
Hầu hết các em bị kỳ thị từ bạn bè là 36.5%, kế tiếp là người lạ (20.8%), hàng xóm (11.7%), giáo viên (9.5%), và thân nhân (5.5%).
Báo Chosun Ilbo lúc đó kể: “Nhưng 96.9% người bị kỳ thị nói rằng họ đã đáp ứng lặng lẽ.”
Đó là chuyện Nam Hàn.
Riêng anh Brian Trần ở Florida, Hoa Kỳ, đã phản ứng bằng cách nhá súng ra... Có lẽ, anh Trần đã nhiều lần bị xách dao rượt chạy.
Nhưng con số 35.3% cô dâu Việt tại Nam Hàn nói bị kỳ thị là con số lớn lắm, nhiều hơn 1/3.
Tình hình này cho thấy lý do tại sao, hầu hết dân Mỹ gốc Việt đều muôn về định cư ở California, đặc biệt là ở Little Saigon, nơi có khi cả năm bạn không cần nói tiếng Mỹ.
Nhưng cũng cần biết, dân da vàng chúng ta đã thoát rất nhiều nạn kỳ thị sắc tộc là nhờ Mục sư Martin Luther King, mà cuộc chiến giành quyền bình đẳng rất là dai dẳng và hy sinh.
Trong tuần lễ sau lễ July Fourth, chúng ta vui hưởng các luật bảo đảm quyền bình đẳng về pháp lý cho mọi người, nơi đây màu da không thành vấn đề để kỳ thị -- nơi đất nước Hoa Kỳ vĩ đaị đã vượt qua mọi lằn ranh để bầu lên Tổng Thống Barack Obama, người da đen đầu tiên ở ngôi vị này.
Và tương lai sẽ tới một lúc, sẽ có một Tổng thống Hoa Kỳ gốc Việt.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình