Vào dịp cuối năm Dương lịch, một tin lạ đã gây chấn động, không phải về sự chết với viễn tượng chiến tranh có thể xẩy ra, mà sự sống với viễn ảnh con người bất tử với dấu hỏi lớn. Cuối tuần qua, bà Brigitte Boisselier, CEO và cũng là Giám đốc Khoa học của Công ty Clonaid loan báo công ty đã thành công tạo ra một bé gái theo kỹ thuật “tạo sinh vô tính”. Kỹ thuật này năm 1996 ở Anh đã từng tạo ra con trừu Dolly lừng danh thế giới. Từ đó kỹ thuật đã có nhiều tiến bộ, tạo sinh những con bò, nhất là năm 1999 một con khỉ đã ra đời, đặt tên là Tetra. Năm 2002, lần đầu tiên con người được “tạo sinh vô tính”, bé gái sinh ra nặng 7 “pao”, được đặt cho một tên đầy ý nghĩa: “Eve”.
Clonaid là một công ty khảo cứu khoa học được thành lập bởi một giáo phái ở Pháp có lên là Raelian, xuất phát từ tên người khai giáo là Rael. Ông đạo Rael trước là một nhà báo Pháp, tên thực là Claude Vorilhon, cho biết ông đã từng gặp “người không gian” khi đi thăm một núi lửa ở Pháp trong thập niên 1970 và những “người nhỏ xanh” (từ ngoài Địa cầu) bảo ông họ đã tạo sự sống ở trên Trái Đất theo kỹ thuật di truyền học (genetics). Ngay sau lời loan báo bé Eve ra đời, Rael hân hoan nói đây “chỉ là bước đầu” để tiến tới sự bất tử của loài người bằng cách “tạo sinh vô tính”. Thế nào là tạo sinh vô tính"
Tôi chỉ là một ký giả theo dõi thời cuộc, nhưng có một điều xin thú thật tôi rất ghét viết về những đề tài chính trị, bởi vì chính trị với những đấu tranh tàn nhẫn, mưu mô nham hiểm, gian trá lừa lọc, đôi khi vuợt ra khỏi đạo lý con người bình thường, nói ra chỉ thấy bất nhẫn buồn nản vô cùng. Bởi vậy mỗi khi thời cuộc có những tin khoa học nổi bật và gây tranh cãi về ý nghĩa của nó, tôi thấy thoải mái vô cùng. “Tạo sinh vô tính” là từ chúng ta thường dùng để chuyển âm từ “cloning” của tiếng Anh. Cloning theo định nghĩa là kỹ thuật tạo ra sinh sản mà không cần phải có sự giao hợp của hai giới tính nam và nữ, bởi vậy gọi là vô tính cũng đúng. Nhưng tôi muốn dịch là “cấy trứng” cho gọn vì từ “clone” đã quen thuộc trên mặt báo. Kỹ thuật này liên hệ đến hai ngành tế bào và di truyền học. Tôi xin bỏ qua những chi tiết chuyên môn và khoa học cấp cao, và cũng khỏi nhắc lại tiến trình tạo ra con trừu Dolly và con khỉ Tetra để trình bày thật đơn giản kỹ thuật “cấy trứng” tạo ra con người.
Trước hết, lấy ra một cái trứng của phụ nữ ở noãn sào (buồng trứng). Trứng này là một tế bào rất nhỏ, chúng ta đã biết bình thường mỗi tháng có một cái trứng rụng xuống tử cung và ở đó nếu gặp tinh trùng của người đàn ông, trứng sẽ thụ tinh, nghĩa là được “cấy” để bắt đầu thai nghén rồi sinh nở theo tự nhiên. Tế bào trứng rất nhỏ, bên trong có một cái nhân còn nhỏ hơn nữa nên được gọi là hạch nhân (nucleus) cũng như hạch nhân nguyên tử, nhưng cái nhân rất quan trọng vì nó có những DNA và đủ mọi tính chất di truyền. Người ta lấy hạch nhân này ra, rồi lấy một tế bào khác trong cơ thể người đàn bà, như tế bào da chẳng hạn, để hạch nhân trứng nằm cạnh tế bao da rồi dùng xung điện cho nó nhập vào tế bào đó, coi như đã cấy tế bào. Kế đó dùng tia điện nhử cho tế bào đã cấy tự phân chia thành hai tế bào, hai đó lại thành bốn...tức là khả năng tự tăng trưởng. Lúc đó người ta sẽ đặt trứng đã “thụ tinh” vào tử cung người phụ nữ, để mang thai và kết quả là sinh ra bé Eve.
Sau khi tin bé Eve ra đời, một dấu hỏi rất lớn đã đặt ra trong giới khoa học: có thật không vậy" Sở dĩ có sự nghi ngờ là vì các nhà khoa học về cloning đều biết tạo sinh những con vật rất khó khăn. Trước khi tạo được con trừu Dolly, đã có bao nhiêu lần thất bại. Rồi từ năm đó đến nay, người ta tạo sinh được nhiều loại động vật khác, nhưng có một điều đáng nản lòng, phần lớn những con vật sinh ra từ cloning đều bệnh hoạn và chết yểu. Về em Eve, bà Boisselier nói em bé rất khỏe mạnh và cho biết chi tiết mẹ em - người đã được lấy trứng, lấy tế bào da và mang cái trứng được cấy trong bụng của chính mình - là một phụ nữ Mỹ 31 tuổi. Chồng bà là một người mắc bệnh tuyệt tự. Hai vợ chồng nay rất sung sướng được có một đứa con đầu lòng. Tên tuổi hai vợ chồng được giữ kín, nơi thực hiện cuộc cấy trứng này ở ngoài nước Mỹ, nhưng cũng không ai biết ở đâu. Về sự nghi ngờ của giới khoa học, bà Boisselier nói bằng chứng sẽ có trong khoảng 1 tuần, vì bà đã chấp thuận cho một chuyên gia độc lập được một nhân vật thuê muớn, đến khám nghiệm bà mẹ và bé Eve và thử DNA.
Riêng tôi có một chút thắc mắc. Cố nhiên tôi không phải là một nhà khoa học hay chuyên gia “cấy trứng”, tôi chỉ là một ký giả theo dõi tin tức. Rael là người đã từng tự xưng là truyền nhân thứ thiệt của “người” đĩa bay (UFO). Ngày 25-11 vừa qua, đài TV Sci-Fi, chuyên về Khoa học giả tưởng trình bày một khúc phim mới có tựa đề Roswell Crash: New Evidence (Vụ rớt ở Roswell: Chứng cớ mới). Năm 1947, có một vật lạ rớt ở Roswell (New Mexico), dân chúng đồn đại đó là dĩa bay (UFO) và trong đó có ba xác “người nhỏ xanh”. Chính phủ Mỹ đã cực lực cải chính, nhưng từ đó vẫn có những người Mỹ tin đĩa bay có thật. Đến mùa Giáng Sinh năm nay, Sci-fi chiếu một bộ phim khoa học giả tưởng 10 tập “Taken”, đi trước vài ngày tin tạo sinh bé Eve. Trùng hợp ngẫu nhiên nhưng thật lạ lùng. Taken có nghĩa là “bị bắt”, đó là chuyện một số người Mỹ đã bị người “đĩa bay” bắt đi nghiên cứu xem chúng ta là loài sinh vật gì.
Cloning không phải là khoa học giả tưởng mà là khoa học có thật. Chúng ta là loài sinh vật gì, liệu có bất tử không" Câu trả lời hơi dài. Có lẽ tôi sẽ có dịp “trở lại tương lai” vào ngày Tết Âm lịch sắp tới.
Clonaid là một công ty khảo cứu khoa học được thành lập bởi một giáo phái ở Pháp có lên là Raelian, xuất phát từ tên người khai giáo là Rael. Ông đạo Rael trước là một nhà báo Pháp, tên thực là Claude Vorilhon, cho biết ông đã từng gặp “người không gian” khi đi thăm một núi lửa ở Pháp trong thập niên 1970 và những “người nhỏ xanh” (từ ngoài Địa cầu) bảo ông họ đã tạo sự sống ở trên Trái Đất theo kỹ thuật di truyền học (genetics). Ngay sau lời loan báo bé Eve ra đời, Rael hân hoan nói đây “chỉ là bước đầu” để tiến tới sự bất tử của loài người bằng cách “tạo sinh vô tính”. Thế nào là tạo sinh vô tính"
Tôi chỉ là một ký giả theo dõi thời cuộc, nhưng có một điều xin thú thật tôi rất ghét viết về những đề tài chính trị, bởi vì chính trị với những đấu tranh tàn nhẫn, mưu mô nham hiểm, gian trá lừa lọc, đôi khi vuợt ra khỏi đạo lý con người bình thường, nói ra chỉ thấy bất nhẫn buồn nản vô cùng. Bởi vậy mỗi khi thời cuộc có những tin khoa học nổi bật và gây tranh cãi về ý nghĩa của nó, tôi thấy thoải mái vô cùng. “Tạo sinh vô tính” là từ chúng ta thường dùng để chuyển âm từ “cloning” của tiếng Anh. Cloning theo định nghĩa là kỹ thuật tạo ra sinh sản mà không cần phải có sự giao hợp của hai giới tính nam và nữ, bởi vậy gọi là vô tính cũng đúng. Nhưng tôi muốn dịch là “cấy trứng” cho gọn vì từ “clone” đã quen thuộc trên mặt báo. Kỹ thuật này liên hệ đến hai ngành tế bào và di truyền học. Tôi xin bỏ qua những chi tiết chuyên môn và khoa học cấp cao, và cũng khỏi nhắc lại tiến trình tạo ra con trừu Dolly và con khỉ Tetra để trình bày thật đơn giản kỹ thuật “cấy trứng” tạo ra con người.
Trước hết, lấy ra một cái trứng của phụ nữ ở noãn sào (buồng trứng). Trứng này là một tế bào rất nhỏ, chúng ta đã biết bình thường mỗi tháng có một cái trứng rụng xuống tử cung và ở đó nếu gặp tinh trùng của người đàn ông, trứng sẽ thụ tinh, nghĩa là được “cấy” để bắt đầu thai nghén rồi sinh nở theo tự nhiên. Tế bào trứng rất nhỏ, bên trong có một cái nhân còn nhỏ hơn nữa nên được gọi là hạch nhân (nucleus) cũng như hạch nhân nguyên tử, nhưng cái nhân rất quan trọng vì nó có những DNA và đủ mọi tính chất di truyền. Người ta lấy hạch nhân này ra, rồi lấy một tế bào khác trong cơ thể người đàn bà, như tế bào da chẳng hạn, để hạch nhân trứng nằm cạnh tế bao da rồi dùng xung điện cho nó nhập vào tế bào đó, coi như đã cấy tế bào. Kế đó dùng tia điện nhử cho tế bào đã cấy tự phân chia thành hai tế bào, hai đó lại thành bốn...tức là khả năng tự tăng trưởng. Lúc đó người ta sẽ đặt trứng đã “thụ tinh” vào tử cung người phụ nữ, để mang thai và kết quả là sinh ra bé Eve.
Sau khi tin bé Eve ra đời, một dấu hỏi rất lớn đã đặt ra trong giới khoa học: có thật không vậy" Sở dĩ có sự nghi ngờ là vì các nhà khoa học về cloning đều biết tạo sinh những con vật rất khó khăn. Trước khi tạo được con trừu Dolly, đã có bao nhiêu lần thất bại. Rồi từ năm đó đến nay, người ta tạo sinh được nhiều loại động vật khác, nhưng có một điều đáng nản lòng, phần lớn những con vật sinh ra từ cloning đều bệnh hoạn và chết yểu. Về em Eve, bà Boisselier nói em bé rất khỏe mạnh và cho biết chi tiết mẹ em - người đã được lấy trứng, lấy tế bào da và mang cái trứng được cấy trong bụng của chính mình - là một phụ nữ Mỹ 31 tuổi. Chồng bà là một người mắc bệnh tuyệt tự. Hai vợ chồng nay rất sung sướng được có một đứa con đầu lòng. Tên tuổi hai vợ chồng được giữ kín, nơi thực hiện cuộc cấy trứng này ở ngoài nước Mỹ, nhưng cũng không ai biết ở đâu. Về sự nghi ngờ của giới khoa học, bà Boisselier nói bằng chứng sẽ có trong khoảng 1 tuần, vì bà đã chấp thuận cho một chuyên gia độc lập được một nhân vật thuê muớn, đến khám nghiệm bà mẹ và bé Eve và thử DNA.
Riêng tôi có một chút thắc mắc. Cố nhiên tôi không phải là một nhà khoa học hay chuyên gia “cấy trứng”, tôi chỉ là một ký giả theo dõi tin tức. Rael là người đã từng tự xưng là truyền nhân thứ thiệt của “người” đĩa bay (UFO). Ngày 25-11 vừa qua, đài TV Sci-Fi, chuyên về Khoa học giả tưởng trình bày một khúc phim mới có tựa đề Roswell Crash: New Evidence (Vụ rớt ở Roswell: Chứng cớ mới). Năm 1947, có một vật lạ rớt ở Roswell (New Mexico), dân chúng đồn đại đó là dĩa bay (UFO) và trong đó có ba xác “người nhỏ xanh”. Chính phủ Mỹ đã cực lực cải chính, nhưng từ đó vẫn có những người Mỹ tin đĩa bay có thật. Đến mùa Giáng Sinh năm nay, Sci-fi chiếu một bộ phim khoa học giả tưởng 10 tập “Taken”, đi trước vài ngày tin tạo sinh bé Eve. Trùng hợp ngẫu nhiên nhưng thật lạ lùng. Taken có nghĩa là “bị bắt”, đó là chuyện một số người Mỹ đã bị người “đĩa bay” bắt đi nghiên cứu xem chúng ta là loài sinh vật gì.
Cloning không phải là khoa học giả tưởng mà là khoa học có thật. Chúng ta là loài sinh vật gì, liệu có bất tử không" Câu trả lời hơi dài. Có lẽ tôi sẽ có dịp “trở lại tương lai” vào ngày Tết Âm lịch sắp tới.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình