Hỏi (ông Trần Thanh Chiếm): Cách đây hai tuần lễ, khi xe tôi bị tắt máy tôi đã tấp vào lề và dừng lại trước một căn nhà có dựng tấm biển "Auction". Vì xe cũ, nên mỗi lần chạy nóng máy là nó tự động tắt, phải chờ một hồi lâu mới chạy tiếp được.
Lần này vì trời sắp tối, khoảng 5 giờ chiều, nên tôi quyết định thử kiếm một cọng kẽm để sữa chữa với hy vọng là máy có thể chạy ngay được. Tôi loay hoay không kiếm đâu ra được dây kẽm, bèn đi vòng ra phía sau căn nhà nhưng chẳng kiếm được cọng dây kẽm nào. Tôi thấy cửa sau của căn nhà này hé mở và dường như không có người ở. Vì nôn nóng để sữa xe, tôi bèn đẩy cửa bước vào nhưng cũng chẳng tìm được dây kẽm nào.
Vào lúc đó tôi nghe tiếng xe ngừng lại ở phía trước nhà, tôi vội vàng trở lại chỗ xe tôi đang đậu. Tôi mới biết được rằng đó là xe của cảnh sát. Họ xuống xe và yêu cầu tôi xuất trình bằng lái, đồng thời hỏi tôi có phải là chủ của căn nhà không. Tôi trả lời là không phải, đồng thời giải thích cho họ biết là xe của tôi đang bị chết máy nên tôi phải đi vòng phía sau để tìm dây kẽm với hy vọng có thể sữa được.
Thế là một nhân viên yêu cầu tôi trao chìa khoá xe cho họ, khi ông ta đề máy thì xe tôi nổ mà không có dấu hiệu gì về việc chết máy cả. Tôi bèn giải thích tình trạng của xe, nhưng một nhân viên khác đã đi vòng ra phía sau nhà và thấy được cánh cửa phía sau bị mở. Họ hỏi tôi là có phải tôi đã mở cửa để vào nhà không" tôi cho họ biết là cách cửa đã mở sẵn và thú nhận là có vào phía trong để tìm dây kẽm. Họ bèn giữ bằng lái và yêu cầu theo họ về cảnh sát cuộc.
Sau khi thẩm vấn, tôi đã bị cáo buộc tội "breaking and entering with intent to steal" và chờ ngày ra hầu tòa. Xin LS cho biết là hành động vừa nêu có đủ yếu tố để buộc tội hay không"
Trả lời: Để có thể kết buộc tội "cạy cửa và đột nhập vào nhà với ý định ăn cắp" (breaking and entering with intent to steal), công tố viện phải chứng minh được rằng ông đã có "hành động phạm tội" (a guilty act) và "ý định phạm tội" (a guilty mind).
1. Hành động phạm tội: Đối với các trường hợp vi phạm thuộc loại này, luật pháp thường yêu cầu phải có hành động "cạy cửa" (breaking) hoặc "đột nhập", (entering) hoặc "vừa cạy cửa vừa đột nhập" (breaking and entering).
Thế nào là sự "cạy cửa" (breaking)" Hành động cạy cửa đòi hỏi bị cáo phải xử dụng sức lực của mình hầu phá vỡ sự ngăn cản để có thể đột nhập vào nhà hoặc biệt thự của một người khác. Ví dụ; cạy ổ khóa cửa ra vào hoặc cửa sổ để đột nhập vào nhà.
Tuy nhiên, yếu tố cấu thành tội "cạy cửa" trong một vài trường hợp vẫn còn rất mập mờ. Ví dụ; một người đột nhập vào nhà của một người khác bằng cách đi ngang qua cánh cửa đang mở thì không thể bị xem là "breaking". Nếu cách cửa đã hé mở, và đương sự đẩy nhẹ để cánh cửa mở rộng thêm, hầu có thể đột nhập vào nhà thì hành vi đó vẫn không thể xem là "breaking" được.
Ngược lại, nếu cánh cửa được đóng lại mặc dầu không khóa, hoặc không cài chốt và bị cáo đã mở cách cửa đó để đột nhập vào nhà, thì hành động đó bị xem là "breaking", như đã được xử trong vụ R truy tố Ryams (1836).
Trong vụ này, khi rời nhà người chủ đã kéo cửa sổ xuống nhưng không cài chốt. Mặc dù chủ nhà đã nhận rằng cửa sổ có chốt nhưng đương sự đã không chịu cài chốt lại. Bị cáo đã đẩy cửa sổ lên để đột nhập vào nhà, và phản bác sự cáo buộc về tội "breaking" khi đưa ra lập luận rằng cửa sổ căn nhà chỉ được khép lại mà không cài then. Điều này tương đương với việc đẩy cánh cửa đã để hé mở hầu cánh cửa được mở rộng thêm để đương sự có thể vào nhà được. Tuy nhiên tòa đã bác bỏ lập luận này và kết buộc bị cáo tội "breaking".
Trong trường hợp cánh cửa hé mở nhưng được buộc với một sợi dây, hoặc một dụng cụ để cánh cửa không mở rộng thêm được nữa, nếu bị cáo đã cố gắng tháo bỏ sợi dây hoặc dụng cụ đó để đi vào nhà thì hành động đó cũng bị xem là "breaking", như đã được xét xử trong vụ R truy tố Walker (1978).
Nếu bị cáo đột nhập vào nhà của một người khác khi cánh cửa của căn nhà đó đã mở sẵn, thì bị cáo không thể bị cáo buộc về tội "breaking". Tuy nhiên khi đã vào được trong nhà, bị cáo thấy các cửa phòng đóng kín và cố gắng mở những cánh cửa đó thì sẽ bị kết buộc tội "breaking".
Thế nào là hành động "đột nhập" (entering)" Một hành động bị xem là sự "đột nhập" khi một phần thân thể của bị cáo được đặt vào nhà, hoặc biệt thự của một người khác. Ví dụ; ngay khi bước chân vào nhà của một người khác thì bị xem là "entering".
Tòa cũng có thể kết buộc tội "đột nhập" (entering), nếu bị cáo đặt hoặc để dụng cụ vào nhà của một người khác. Tuy nhiên, trong những trường hợp này tòa chỉ kết buộc tội "đột nhập" nếu bị cáo dùng các dụng cụ đó với ý định vi phạm một tội phạm hình sự. Vì thế, nếu bị cáo dùng một "cái móc" (hook) để khèo các đồ đạc máng trong nhà một người khác, thì hành động này bị xem là "entering", nhưng nếu bị cáo dùng "xà beng" (crowbar) để cạy cửa thì hành động đó không bị xem là "entering".
2. Ý định phạm tội (a guilty mind): Để có thể kết buộc ông về tội "cạy cửa và đột nhập vào nhà với ý định ăn cắp", công tố viện cũng phải chứng minh được rằng ông đã có ý định ăn cắp vào lúc ông mở cửa và đột nhập vào căn nhà đó.
Ý định phạm tội của ông sẽ được tòa suy đoán sau khi nghe công tố viện trưng dẫn bằng chứng cũng như luật sư biện hộ cho ông đưa ra những lập luận để phản bác "sự cáo buộc" (charge) đó của công tố viện. Tòa thường căn cứ vào tình huống của mỗi trường hợp để "suy đoán" nhằm xét xem liệu ông có ý định phạm tội trộm vào lúc ông đột nhập vào căn nhà đó hay không"
Căn cứ vào luật pháp cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn, hành động của ông không thể cấu thành tội "breaking", nhưng đủ để kết buộc tội "entering". Tuy nhiên, việc ông "bị kết buộc" (convicted) về tội "đột nhập vào nhà của người khác với ý định ăn cắp" hay không hoàn toàn tùy thuộc vào bằng chứng được trưng dẫn bởi công tố viện cũng như những lời biện hộ của luật sư trong lúc xử án.
Tôi đề nghị ông nên đem toàn bộ giấy tờ đến gặp luật sư của ông để được cố vấn tường tận hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình