Kỳ 2 (Tiếp Kỳ 1)
Người lính trấn thủ lưu đồn cả hai miền Nam lẫn Bắc, khi tàn cuộc Chiến Tranh VN, thân tàn ma dại, kéo dài những tháng năm vô vọng trong một thứ hòa bình của bãi tha ma. Dân nghèo, nước yếu. Đất nước thống nhứt nhưng dân tộc chia rẽ còn hơn thời kỳ cây Cầu Hiền Lương một bên sơn đỏ, một bên xanh trên con Sông Bến Hải làm lằn ranh hai chế độ Quốc, Cộng. Con tàu xuyên Việt có thể đưa người Miền Bắc vào Miền Nam trong đôi ngày. Nhưng chủ nghĩa Cộng sản mất gần một phần tư thế kỷ mà chẳng nhích được một ly trong tâm tư dân chúng Miền Nam. Trái lại dân CS gốc Nam, sống trong môi trường kinh tế tự do, hiểu giá trị của chế độ kinh tế thị trường. Chỉ non 10 năm ngậm đắng nuốt cay trước chính sách thực dân đỏ của CS Hà nội đối với Miền Nam, “đồng khởi” vùng lên với Võ văn Kiệt gốc Vĩnh Long bắt tay với Nguyễn văn Linh tuy sanh Bắc nhưng toàn bộ sự nghiệp đều ở Miền Nam. Đổi mới kinh tế. Đổi mới tư duy. Trả ruộng đất cho dân. Đó là bước bức phá đầu trong Đảng. Thành công. Miền Nam biến một nước phải ăn độn sau mấy mùa thành một quốc gia xuất cảng thứ nhì của thế giới.
Bên ngoài tương quan lực lượng các nước cũng đổi thay theo nhịp độ của Thời đại Tin học. Hoa kỳ trở nên siêu cường nhờ làm chủ năng xuất trong kinh tế. Thị trường chứng khoán mạnh. Giá trị đồng đô la vững. Vai mang túi bạc kè kè/ Nói phải, nói quấy, người nghe rần rần. Hỗn danh mà CSVN gán cho Mỹ, là San Đầm Quốc Tế trở thành sự thật trong việc Mỹ dàn xếp các tranh chấp cấp vùng trên thế giới.
Trung quốc, người đồng chí có lúc núi liền núi, sông liền sông với CSVN, cũng đổi mới, Mèo trắng, mèo đen gì cũng được, miễn bắt chuột được là tốt thôi. Nhờ chấp nhận kinh tế thị trường một cách quyết tâm, nước này trở nên một siêu cường chẳng những về kinh tế mà còn về quân sự nữa. Tương quan lực lượng Á châu thay đổi. Trung quốc không còn là một nước với sức mạnh nguyên tử cỡ nhỏ ở Á châu như Mỹ muốn. Trái lại sau 20 năm hiện đại hóa, đầu đạn nguyên tử Trung quốc đủ số và dư sức bắn tới Mỹ. Còn Trung quốc thì dứt khóat trước sau như một không chấp nhận thế độc quyền nguyên tử của Mỹ. Với một Trung quốc như thế, nếu Phe Quân nhân quá khích lên thì VN và Miền đông của Nga sẽ có vấn đề. Nếu Trung quốc hùng cường hơn, VNCS chỉ có hai chọn lựa hoặc thành chư hầu hoặc thành quận huyện của Trung Quốc. Miến điện đã nằm trong quỹ đạo Trung quốc từ lâu. Lào đang tranh chấp ảnh hưởng. Cam bốt đang nghiêng về Trung quốc. Một gọng kềm của Trung quốc đang bao vây phía tây của VNCS đã hình thành làm thành những mũi tên đỏ tương trưng cho địch trên bản đồ trong Phòng Hành Quân của Bộ chính trị Đảng CSVN. Sườn phía đông của CSVN laị càng thê thảm. Hải quân VNCS là trò chơi con trẻ đối với Trung quốc đã có tàu ngầm trang bị võ khí nguyên tử.
“Ma đưa lối, quỉ dẩn đường”, chớ ai muốn “tìm chi những nẻo đoạn trường mà đi.” Trung quốc là yếu tố chánh đưa CSVN vào một chọn lưạ duy nhứt, không có chọn lựa nào khác. Đó là con đường đi với Mỹ. Thúc bách kinh tế chỉ là yếu tố phụ. Cả chục năm Mỹ cấm vận, Đảng có mất một kí lô thịt, mỡ nào đâu. Đói khổ, bịnh tật, thiếu học chỉ có dân chịu. Trái lại cấm vận còn gíup cho Đảng dễ cai trị; làm gì có nguy cơ “Diễn tiến Hòa bình” trừ mấy chục phút phát thanh của các Đài BBC, VOA, RFA, RFI v.v... mà ai nghe, bắt được, khó khỏi tù đày.
Đường đi với Mỹ ra tiền đồn trấn thủ chống Trung quốc theo một bản đồ rõ rệt. Về kinh tế, đổi mới. Đúng ra là trở về hệ kinh tế cũ mà VNCH và Mỹ đã làm, và CS Miền Nam đã sống nhờ nó, biết giá trị của nó, nên “tranh thủ” xoay chiều hướng hệ kinh tế xã hội chủ nghĩa cứng rắn của Đảng. Nhưng đó là một khúc quanh tự hủy cho Đảng. Chỉ khi nào nước với lửa, trời với trăng nhập chung được thì kinh tế thị trường mới lai giống xã hội chủ nghĩa được. Về lý luận cũng như thực hành không thể có đứa con lai giữa người với khỉ như thế dù Darwin cho Con người là từ một chi của Vượn tiến hóa lên.
Bước đột phá thứ hai trong bản đồ là Thương Ước. Dù hai bên chưa phê chuẩn lập pháp, nhưng khó có vấn đề bác khước. Qui luật quyền lợi cao nhứt chi phối ở đây. Cả hai bên Mỹ Việt đều cần nó. Thương ước vì vậy đối với CSVN là một minh xác chọn con đường đi với Mỹ về kinh tế, xem kinh tế thị trường là một qui trình không thể quay lại được đối với Đảng. Còn Mỹ xem Thương Ước là giai đoạn 2 của cuộc Đổi Mới (lời của Bà Ngoại trưởng Mỹ.)
Kinh tế nhứt là kinh tế giữa các quốc gia không đi một mình. Nó với chánh trị là môi với răng. CSVN cần tiền, cần thế, cần sức của Mỹ để tự cứu bên trong và được che chở họa bành trướng của Bắc kinh bên ngoài. Mỹ cần VNCS vốn có sẵn quân đội mạnh ở Đông Nam Á để trấn thủ lưu đồn chống Trung quốc. Thà tốn tiền hơn tốn máu, cái thứ mà dân Mỹ mỗi lần thấy chảy thì mất kiên nhẫn sanh phản chiến rất phiền hà cho chánh quyền dân chủ.
Mục tiêu thứ ba của CSVN là gia nhập Tổ chức Mậu dịch Quốc tế. Đó cũng là chi phiếu trả lương trong thời gian tập sự nghề lính thú đời nay cho Mỹ. Nhăm nhò gì ba cái đô la lẻ. Nuôi quân ba năm, sử dụng một ngày cũng được.
Nhất tướng danh thành vạn cốt khô. Công tâm mà nói, CSVN thóat hiễm chánh trị do sự phá sản chánh trị, tư tưởng, kinh tế của chủ nghĩa CS một cách khá “sáng tạo”, may mắn nhờ gặp thời cơ, lúc Mỹ cần lính lê dương trấn thủ tiền đồn Đông Nam Á. Nhưng làm kẻ địch của Mỹ thì dễ như Hà nội đã làm. Chỉ cần đánh, chưởi Mỹ tớ ổ là được, dễ thôi. Nhưng làm bạn với Mỹ không dễ. Gặp quen, lạ, gì Mỹ cũng cười chào, dễ dàng gọi nhau là bạn. Nhưng nói vậy, làm vậy, chớ không phải vậy đâu mà mừng. Kinh tế Mỹ vận hành theo định luật lợi nhuận. Chính trị quốc tế Mỹ vận hành trên căn bản quyền lợi quốc gia. Xưa phải đi du học để mang kiến thức về làm việc ích nước lợi dân, kinh bang tế thế. Nay với Thương ước, kiến thức, tri thức là hàng hóa được giao tận nhà trong thời đại Tin học, hướng về tiêu thụ. Tuy nhiên, nếu để Mỹ biến VN thành khách hàng tiêu mà không sản xuất, bán tài nguyên mà xài là đắc tội với nhân dân. Nếu để Mỹ, vốn là khách chỉ ở nhà khách, luôn tuồn trong phòng the vợ con là thua đậm. Nếu để xác chết đánh Trung quốc (nếu xảy ra) thay vì maù da trắng thành màu da vàng; để tiền đồn thay vì canh giữ biên thùy đất mẹ lại thành tiền đồn của những tên lính đánh thuê là đắc tội với Tổ Quốc VN.
Muốn tránh được những tai họa tối thiểu trên, không ai có lòng, có sức hơn Dân Tộc. Không có ai thương người Việt hơn người Việt. Quốc hay Cộng gì, phàm là người Việt, không ai muốn đất nước nhà bị ngoại bang lật xấp, lật ngửa dù nước đó là gì đi nưã. Muốn đạt nội lực dân tộc, điều mà CSVN không làm trong một phần tư thế kỷ qua sau khi thống nhứt đất nước, thì phải chấp nhận dân chủ, tự do, chấp nhận sự khác nhau trong niềm tương kính. Dân chủ, tự do là con đường tạo sức mạnh tổng hợp của dân tộc, không thế lực ngoại bang nào thao túng nổi.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình