Tin tức về quân nhân Mỹ trên truyền thông đại chúng có hàng ngày và thừa mứa. Nhưng toàn những tin -- nào quân Mỹ bị phục kích chết, nào quân nhân Mỹ ngược đãi tù nhân ở Iraq, nào quân Mỹ bắn lầm, thả bom lầm thảm sát lương dân, bắn lầm đồng đội -- tạo thành một đống tin bầy nhầy về Quân Đội Mỹ ở Trung Đông.
Trong đống bầy nhầy tin tức về Quân đội Mỹ ấy, cuối tuần qua trên nhiều báo có một cái tin rất nhỏ ở trang trong. Tựa "Hoả lực bạn có lẽ đã giết Tillman." Tựa ấy cho thấy muốn nhấn mạnh cái dở của Quân đội Mỹ, đã bắn lầm một quân nhân vốn là một cầu thủ nổi danh của Mỹ , là Tillman. Chớ không phải cố ý muốn đưa tin một nhơn tài thể thao Mỹ nhiều người biết đã tình nguyện vào Quân đội Mỹ và đã hy sinh vì Tổ Quốc ở chiến trường A phú hản xa xôi trong cuộc chiến chống khủng bố.
Tillman là một cầu thủ chuyên nghiệp nổi danh của Mỹ. Sau cuộc Khủng bố 911, Anh mới 27 tuổi đời, từ bỏ danh vọng và nghề nghiệp, từ chối một hợïp đồng 3 triệu 600 ngàn Mỹ kim trong 3 năm với Đội Arizona Cardinals, để tình nguyện vào Quân Đội, binh chũng Biệt Động Quân, để thực hiện ý chí yêu nước. Và ngay Anh nằm xuống ở Chiến trường A phú hãn, chỉ là một Trung sĩ Biệt Động Quân được Quân Đội truy phong Anh Huy chương : Sao Bạc.
Vấn đề chánh báo chí muốn nhấn mạnh là, lý do Talliman tử trận, là chết vì bạn bắn lầm, chớ không phải mô tả việc Anh liều mình xung phong diệt ổ hoả lực địch để cứu đồng đội mà bị tử thương. Theo báo cáo trước của Quân Đội trước, Talliman chết vào ngày 22 tháng 4, là do hoả lực địch. Nhưng sau cuộc điều tra tỉ mỉû của Trung Tướng Phillip R. Kensinger, Bộ Chỉ Huy Hành Quân Đặïc biệt Lục Quân Mỹ, thì có nhiều bằng chứng cho thấy "không có bằng cớ lỗi của một ai, kết quả điều tra chỉ thấy Trung sĩ Tillman chắc có lẽ chết vì hậu quả của hoả lực bạn khi đơn vị chiến đấu với địch quân. … Trong cuộc chạm súng ác liệt tiếp theo, một Dân Quân A phú Hãn [công tác với Quân Mỹ ] đang chiến đấu với địch bị một tiểu đội trưởng Biệt Động Quân tưởng lầm là địch, và cả tiểu đội hướng hoả lực vào. Hoả lực đó gây thương vong cho một Biệt động Quân và một Dân Quân. Quân nhân Biệt Động Quân đó là Tillman."
Theo Quân Đội Mỹ, dù kết quả điều tra Talliman, huy chươnng Ngôi Sao Bạc Quân Đội đã truy phong cho cầu thủ đại tài Trung sĩ Biệt Động Quân Talliman cũng không bị ảnh hưởng. Một, Quân đội mở cuộc điều tra vì bất cứ một quân nhân nào tử thương phải có lý do chánh đáng, quân y mới chứng tử được để ghi vào quân bạ được, phát sinh quyền lợi cho gia đình. Vã lại Trung sĩ Talliman là một nhân vật nổi danh tử trận, nguyên do cái chết phải rõ ràng vì còn "quan trên trông xuống, người ta xem vào nữa." Hai, Ngôi Sao Bạc truy phong cho Trung sĩ Talliman không bị ảnh hưởng vì theo lời Tướng Kensinger, "Ngôi Sao Bạc dựa vào hành động anh hùng trong chiến trận, chớ không dựa vào cái chết."
Thực vậy, theo bản tuyên dương công trạng truy phong, Tillman ra lịnh cho quân nhân tiến chiếm cao điểm đồi địch đang cố thủ làm lợi thế, và đang tấn công mạnh vào bán đội tập hậu. "Qua tiếng súng, lịnh Talliman chỉ huy tập trung hoả lực, xung phong tiến chiếm cao điểm, vang dội." Lúc tiếng của Talliman im… là lúc Talliman tử thương và hoả lực của toán của Talliman giảm lại.
Sống chết ở chiến trường là chuyện thường của đời quân nhân. Đạn tránh người, chớ người đâu có tránh đạn được. Điều đó cho thấy sự hy sinh cao cả của người lính chiến. Đặc biệt là đối với quân nhân tình nguyện. Quân đội Mỹ là quân đội thuần túy tình nguyện, từ sau Chiến tranh Viêt Nam, Quốc Hội Mỹ đã ngưng chế độ quân dịch và trưng tập. Thế mà không biết bao nhiêu người nam nữ trẻ tuổi Mỹ tình nguyện vào Quân đội Mỹ. Nhứt là sau cuộc khủng bố 911, cơ quan tuyển mộ cứ quá nửa năm thì đã hết chỉ tiêu tuyển và cơ quan huấn luyện không còn chỗ chứa nữa . Nhiều người nói nhiều lý do, như thanh niên nghèo vào Quân Đội để được nuôi đi học đại học, thích phiêu lưu mạo hiểm, muốn tiến thân nhanh, không bị kỳ thị trong quân đội. Nói gì thì nói, nhưng chắùc chắn lòng yêu nước, tình yêu Tổ quốc Mỹ là động lực chánh để tình nguyện vào Quân đội Mỹ. Không phải chỉ có 1 Talliman cầu thủ nổi danh, có thể kiếm bạc triệu mỗi năm, mà từ bỏ danh vọng, quyền lợi để vào Quân đội Mỹ, từ binh nhì được đào tạo, trui rèn qua nhiều khóa, đã chọn binh chủng Biệt Động Quân, lên Trung sĩ và chết trận một cách anh dũng đâu. đâu. Còn nhiều trường hợp nữa, nhiều chiến sĩ vô danh nữa.
Quân Đội Mỹ có một lực lượng hiện dịch, tỷ lệ tốt nghiệp Đại học 4 năm hay hậu đại học còn cao hơn trung bình toàn Mỹ nữa. Bên cạnh đó là một lực lượng trừ bị cũng toàn là quân nhân tình nguyện. "Tịnh vi dân" làm đủ mọi ngành nghề trong xã hội Mỹ, từ một công nhân sản xuất đến tổng giám đốc quản trị công ty, từ một công chức cao cấp bộ nha cục viện đến một thư ký đánh máy, kế toán ở các công tư sở. Nhưng "động vi binh", những "quân" ngầm, và cán, chánh thật này như một thạc sĩ cố vấn tâm lý lương cao -- có lần người viết bài này đã kể - lên đường đi Iraq để làm một tài xế Quân Vận phục vụ theo khẩu hiệu "You Call, We Haul" (Đất Nước Gọi, Chúng Tôi Tiếp Vận). Và người viết bài này cảm thấy bất công nếu không kể một thạc sĩ Cầâu Cống người Việt đang có một cái job CalTran rất ngon, chỉ trong vòng 2 ngày từ giã cha mẹ già, với người vợ trẻ đang tay xách nách mang hai con nhỏ, để lên đường làm Đại úy Công tác Dân sư vụ. Và thưa quí vị còn hàng vạn trường hợp đáng phục, đáng khen như vậy nữa khi Quân đội Mỹ đi chiến dich Iraq Tư do.
Đại đa số quân nhân Quân đội Mỹ là những tấm lòng, là những người có cái tâm vì nước vì dân như thế. Tình nguyện đi vào Quân đội, là tình nguyện đi chiến đấu bất cứ ở đâu để - dĩ nhiên trước nhứt - để bảo vệ quyền lợi đất nước và nhân dân Mỹ, kế đó là đem tự do, dân chủ, nhân quyền cho đồng loại, là Con người. Không theo Đảng Cộng Hoà hay Đảng Dân Chủ, không của TT Clinton hay Bush, Quân đội Mỹ vì dân chiến đấu, vì nước hy sinh, vì lý tưởng tư do, dân chủ Mỹ mà chấp nhận mọi gian nguy chết sống. Quân đội Mỹ nếu không phải là tinh hoa, thành phần ưu tú theo nghĩa tinh thần của xã hội Mỹ, thì ít nhứt cũng là những "người có phẩm chất tốt" như TT Bush mới đây nói trong ngày khánh thành Tượng Đài Tử sĩ Chiến tranh Thế giới lần thứ hai. Do vậy thật là bất công khi cố tình và đầy ác ý, quơ đũa cả nắm, muốn biến 135 ngàn quân nhân Mỹ ở Iraq như một đống bầy nhầy tin tức-- thảm sát thường dân, ngược đãûi tù nhân, băùn lầm vét ót bạn, vì lý do chánh trị phe phái, và nhu cầu tranh cử.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình