Theo như báo O.C. Register ở Orange County thì đây là lần đầu tiên từ khi chiến tranh Việt Nam kết thúc đến nay, và từ khi có người Việt tị nạn cộng sản tới định cư ở miền Nam Cali, một Đại hội toàm quốc Cựu Chiến Binh Hoa kỳ đã chính thức mời các đại diện cựu quân nhân Quân đội VNCH tới dự chung một phiên đại hội của họ.
Đây hiển nhiên là một nhã ý vô cùng cảm động và theo lời tường thuật của chính báo Register thì ông Phạm đình Khuông, một cựu thiếu tá Không quân VNCH, đã được Đại hội 3 lần đứng lên vỗ tay hoan nghinh ông khi ông bày tỏ quan điểm của anh em cựu quân nhân VNCH trước Đại hội.
Sự kiện đáng ghi nhận trên đây cho thấy rằng phải mất tới gần một phần tư thế kỷ mới tiến tới được giờ phút cảm thông đó vì những sự hiểu lầm vô cùng trầm trọng giữa những người cùng một chiến tuyến, đấu tranh vì tự do dân chủ. Người Mỹ - hay các chiến sĩ Mỹ - cho rằng quân đội Việt nam Cộng hòa không hết lòng chiến đấu trong khi các chiến sĩ Việt nam thì nói rằng mình bị phản bội và bị bán đứng khi nước Mỹ muốn rút khỏi Việt nam.
Sự hiểu lầm đó không phải không có lý do, những lý do vì sao chúng ta - Việt nam và Hoa kỳ - đã thất trận" Có lẽ không phải là quá trễ để cho người Việt nam và người Mỹ, nhứt là các cựu quân nhân của đôi bên, ngồi lại với nhau, rút tỉa bài học lịch sử vô cùng đau thương của hai dân tộc: một bên mất nước vào tay cộng sản và một bên khác để lại cho lịch sử một vết nhơ thất trận không bao giờ gột rửa được. Các lỗi lầm, nếu có và chắc chắn là có, thì lỗi là tại ai trước hết, và ai phải chịu phần trách nhiệm lớn nhứt trong sự thất trận của chung của hai dân tộc"
Nhưng dù muốn dù không thì việc ông Phạm đình Khuông, đại diện cho cựu chiến binh VNCH, được mời tới dự một đại hội toàn quốc của cựu chiến binh Hoa kỳ là một dấu hiệu tốt, một bước tiến mở đầu một giai đoạn mới của sự hợp tác giữa những huynh đệ chi binh của hơn một phần tư thế kỷ trước.
Cuộc chiến đấu vì tự do dân chủ cho dân tộc Việt nam chưa phải đã chấm dứt với việc cộng sản cưỡng chiếm miền Nam năm 1975. Cuộc chiến đấu vì tự do dân chủ ở Việt nam cũng không phải chỉ được tiến hành bằng võ lực mà còn trên nhiều phương diện khác. Và giờ đây là lúc mà các huynh đệ chi binh Việt-Mỹ bắt đầu làm lại trong hòa bình những gì họ không thể làm được trong chiến tranh.
Thật vậy, mục đích chung của các chiến sĩ Hoa kỳ và Việt nam trước đây là chiến đấu để bảo vệ nền tự do và dân chủ của một quốc gia vừa thu hồi lại được nền độc lập. Mục tiêu đó vẫn còn nguyên vẹn sau một phần tư thế kỷ. Và cuộc chiến đấu vì thế vẫn phải được tiếp tục.
Sự nối tiếp lại tình huynh đệ chi binh của các chiến sĩ xưa đã từng sống chết bên nhau, là một giai đoạn đấu tranh mới, một cuộc đấu tranh ngàn lần khó khăn hơn cuộc đấu tranh bằng vũ lực của ba, bốn thập kỷ trước, phải gíup thực hiện được mục tiêu đó. Chúng tôi hy vọng rằng các cựu chiến sĩ của quân lực VNCH cần nhận thức được hoàn cảnh hiện nay của chính mình và sự tiến triển của tình hình thế giới sau khi chiến tranh lạnh không còn nữa, để có thể “khai thác” được một cách có hiệu quả tình huynh đệ chi binh mà cựu chiến binh Hoa kỳ vừa nối lại với anh em, để đấu tranh vì tự do dân chủ cho gần 80 triệu đồng bào của chúng ta trong nước.
Một cơ hội mới đã mở ra cho những người có thiện chí, nhưng còn có chụp và khai thác được cơ hội đó hay không lại là một vấn đề khác. Mong rằng việc xáp lại gần nhau giữa các cựu chiến binh Hoa kỳ và Việt nam, tuy chỉ là một sự bắt đầu, nhưng sẽ đặt được nền móng mới cho một sự hợp tác hữu hiệu hơn vì mục đích chung: một nền tự do dân chủ thật sự ở Việt nam.
Đây hiển nhiên là một nhã ý vô cùng cảm động và theo lời tường thuật của chính báo Register thì ông Phạm đình Khuông, một cựu thiếu tá Không quân VNCH, đã được Đại hội 3 lần đứng lên vỗ tay hoan nghinh ông khi ông bày tỏ quan điểm của anh em cựu quân nhân VNCH trước Đại hội.
Sự kiện đáng ghi nhận trên đây cho thấy rằng phải mất tới gần một phần tư thế kỷ mới tiến tới được giờ phút cảm thông đó vì những sự hiểu lầm vô cùng trầm trọng giữa những người cùng một chiến tuyến, đấu tranh vì tự do dân chủ. Người Mỹ - hay các chiến sĩ Mỹ - cho rằng quân đội Việt nam Cộng hòa không hết lòng chiến đấu trong khi các chiến sĩ Việt nam thì nói rằng mình bị phản bội và bị bán đứng khi nước Mỹ muốn rút khỏi Việt nam.
Sự hiểu lầm đó không phải không có lý do, những lý do vì sao chúng ta - Việt nam và Hoa kỳ - đã thất trận" Có lẽ không phải là quá trễ để cho người Việt nam và người Mỹ, nhứt là các cựu quân nhân của đôi bên, ngồi lại với nhau, rút tỉa bài học lịch sử vô cùng đau thương của hai dân tộc: một bên mất nước vào tay cộng sản và một bên khác để lại cho lịch sử một vết nhơ thất trận không bao giờ gột rửa được. Các lỗi lầm, nếu có và chắc chắn là có, thì lỗi là tại ai trước hết, và ai phải chịu phần trách nhiệm lớn nhứt trong sự thất trận của chung của hai dân tộc"
Nhưng dù muốn dù không thì việc ông Phạm đình Khuông, đại diện cho cựu chiến binh VNCH, được mời tới dự một đại hội toàn quốc của cựu chiến binh Hoa kỳ là một dấu hiệu tốt, một bước tiến mở đầu một giai đoạn mới của sự hợp tác giữa những huynh đệ chi binh của hơn một phần tư thế kỷ trước.
Cuộc chiến đấu vì tự do dân chủ cho dân tộc Việt nam chưa phải đã chấm dứt với việc cộng sản cưỡng chiếm miền Nam năm 1975. Cuộc chiến đấu vì tự do dân chủ ở Việt nam cũng không phải chỉ được tiến hành bằng võ lực mà còn trên nhiều phương diện khác. Và giờ đây là lúc mà các huynh đệ chi binh Việt-Mỹ bắt đầu làm lại trong hòa bình những gì họ không thể làm được trong chiến tranh.
Thật vậy, mục đích chung của các chiến sĩ Hoa kỳ và Việt nam trước đây là chiến đấu để bảo vệ nền tự do và dân chủ của một quốc gia vừa thu hồi lại được nền độc lập. Mục tiêu đó vẫn còn nguyên vẹn sau một phần tư thế kỷ. Và cuộc chiến đấu vì thế vẫn phải được tiếp tục.
Sự nối tiếp lại tình huynh đệ chi binh của các chiến sĩ xưa đã từng sống chết bên nhau, là một giai đoạn đấu tranh mới, một cuộc đấu tranh ngàn lần khó khăn hơn cuộc đấu tranh bằng vũ lực của ba, bốn thập kỷ trước, phải gíup thực hiện được mục tiêu đó. Chúng tôi hy vọng rằng các cựu chiến sĩ của quân lực VNCH cần nhận thức được hoàn cảnh hiện nay của chính mình và sự tiến triển của tình hình thế giới sau khi chiến tranh lạnh không còn nữa, để có thể “khai thác” được một cách có hiệu quả tình huynh đệ chi binh mà cựu chiến binh Hoa kỳ vừa nối lại với anh em, để đấu tranh vì tự do dân chủ cho gần 80 triệu đồng bào của chúng ta trong nước.
Một cơ hội mới đã mở ra cho những người có thiện chí, nhưng còn có chụp và khai thác được cơ hội đó hay không lại là một vấn đề khác. Mong rằng việc xáp lại gần nhau giữa các cựu chiến binh Hoa kỳ và Việt nam, tuy chỉ là một sự bắt đầu, nhưng sẽ đặt được nền móng mới cho một sự hợp tác hữu hiệu hơn vì mục đích chung: một nền tự do dân chủ thật sự ở Việt nam.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình