Hỏi (Bà Trần T. Mai): Cách đây chừng 6 tuần lễ cháu tôi bị đưa ra tòa về tội breaking and entering và cháu bị phạt phải giữ gìn tánh hạnh tốt trong vòng 9 tháng, đồng thời phải phục dịch cộng đồng 200 giờ.
Chúng tôi không buồn phiền về việc cháu bị phạt, vì các hình phạt này cần phải áp dụng để răn đe hầu ngăn chặn những việc làm phi pháp trong tương lai. Tuy nhiên, cảnh sát đã cho rằng hình phạt mà tòa đã áp dụng cho cháu là quá nhẹ và họ đã kháng án chống lại quyết định đó của tòa.
Xin LS cho biết là liệu việc kháng án đó có thể chuyển đổi làm cho cháu bị án tù hay không"
Trả lời: “Breaking and entering” có thể định nghĩa là “tội cạy cửa và đột nhập vào nhà.”
Để có thể trả lời câu hỏi của bà, chúng tôi xin đơn cử sự kháng án của công tố viện trong vụ Regina v Rose [2004]. Tình tiết trong vụ đó có thể được tóm lược như sau: vào khoảng 7 giờ 20 phút vào ngày Thứ Tư, 20 tháng 9 năm 2003, nạn nhân là bà Pam White, khóa cửa cùng cửa an toàn và rời khỏi nhà của bà tại vùng Kings Cross.
Vào khoảng thời gian từ sáng cho đến 4 giờ 20 chiều hôm đó, bị cáo đã cạy cửa sổ để đột nhập vào nhà và đã lấy một máy video, 50 compact dics, một máy chụp hình, một đôi bông tai bằng bạc. Nạn nhân về nhà vào khoảng 4 giờ 20 chiều thì phát hiện được rằng cửa sổ đã bị đập bể và những tài sản vừa nêu đã bị lấy cắp.
Khoảng chừng 3 giờ chiều cùng ngày hôm đó, bị cáo đã bán chiếc máy Video $50 đô, và sau đó đã bán 50 compact dics với giá là $30. Mỗi lần bán, bị cáo đều xuất trình giấy tờ cá nhân và ký vào giấy bán mà trong đó bị cáo đã viết rằng bị cáo là chủ nhân của những món đồ đó.
Sau đó, vào ngày 19 tháng 9 năm 2003, nạn nhân thấy chiếc máy video và 50 compact dics của mình tại tiệm Alfa Super. Nạn nhân bèn mua lại những món đồ đó của mình với giá là $87 đô. Bị cáo đã để lại dấu tay trên kính cửa sổ. Sau đó bị cáo đã bị bắt tại đường Burke, vùng Wooloomooloo vào ngày 6 tháng 10 năm 2003 và bị cáo buộc về “tội cạy cửa để đột nhập vào nhà và ăn cắp đồ.”
Tòa án địa phương đã kết tội bị cáo và bị cáo đã được chuyển giao cho tòa án vùng để được xét xử. Vào lúc xử án, bà chánh án đã lược sơ về tình cảnh cá nhân của bị cáo như sau: bị cáo sanh năm 1976 vào lúc phạm tội đã được 28 tuổi. Bị cáo có nhiều tiền án trước đây, những tiền án đó gồm nhiều “tội cạy cửa vào nhà để ăn cắp” và nhiều tội lường gạt khác mà bị cáo đã bị án tù trước đây.
Bà chánh án tọa xử cũng đã lưu ý rằng bị cáo đã bị “án treo 2 năm” (a two-year suspended sentence) về tội lái xe trong lúc bằng lái đã thâu hồi, và thời gian án treo đã mãn hạn khi bị cáo phạm “tội cạy cửa” này.
Vị chánh án tọa xử cũng đã lưu ý về các bằng chứng được trưng dẫn bởi công tố viện cùng bản tường trình tâm lý về bị cáo là đương sự đã bị nghiện ma túy và đã xử dụng ma túy vào lúc 14 tuổi. Bị cáo đã cố gắng cai ma túy 2 lần trước đây nhưng đã bị nghiện lại và phạm tội trở lại.
Vị chánh án tọa xử cũng cho biết rằng bị cáo đã nhận tội, và công tố viện cũng đồng ý là bị cáo đã nhận tội ngay khi bị cáo buộc.
Trước khi tòa cho phép bị cáo được tại ngoại thì đương sự đã bị giam giữ hơn 4 tháng. Trong thời gian bị giam giữ này bị cáo đã không được tham dự chương trình cai nghiện trong tù. Tòa ghi nhận thiện chí của bị cáo về việc cố gắng cai ma túy của đương sự. Tòa cũng đã ghi nhận là bị cáo đã biết hối cãi về những việc làm của đương sự trong lúc đưa ra bằng chứng tại tòa cũng như trong “bản tường trình trước khi xét xử” (the pre-sentence report).
Tòa cũng nhận thấy được những yếu tố gia trọng của sự phạm tội, đặc biệt là bị cáo đã có tiền án về những tội tương tự và đã phạm tội trong thời gian đang bị án treo. Tòa cũng biết rằng công tố viện sẽ không đồng ý với bất cứ hình phạt nào khác ngoại trừ hình phạt tù. Tòa thấy được tính cách nghiêm trọng của sự vi phạm, tuy nhiên tòa muốn triển hoãn việc đưa ra phán quyết.
Chiếu theo điều 11 của “Đạo Luật Hình Sự [Thủ Tục Xét Xử] 1999” (the Crime [Sentencing Procedure] Act), vị chánh án tọa xử đã triển hoãn việc đưa ra phán quyết và đã cho phép bị cáo được tại ngoại và phải trở lại tòa để được xét xử vào tháng 5 năm 2005 để bị cáo có thời gian cai nghiện ma túy. Công tố viện bèn chống lại quyết định này của tòa án vùng.
Vào lúc kháng án công tố viện không trưng dẫn lý do là vị chánh án tọa xữ đã sai lầm trong việc áp dụng nguyên tắc hoặc trong việc hành xử quyền tùy tiện. Lý do duy nhất mà công tố viện kháng án là vì bản án không thích đáng.
Công tố viện cho rằng “bản án đã không phản ảnh được tính cách nghiêm trọng của sự vi phạm” (the sentence did not reflect the seriousness of the offence), không phản ảnh được việc bị cáo có tiền án hình sự về những sự vi phạm tương tự và rằng bị cáo đã phạm tội trong lúc được phóng thích có điều kiện.
Dựa vào những lý do vừa nêu, công tố viện cho rằng không có hình phạt nào thích đáng hơn là hình phạt tù. Công tố viện còn cho rằng việc tòa đặt nặng vấn đề cai ma túy và sự hành xử quyền tùy tiện là điều hoàn toàn lầm lẫn, và rằng tòa đã sai lầm khi không chịu đưa ra bản án thích đáng để ngăn chận những vi phạm tương tự xảy ra trong tương lai cũng như để bảo vệ cho xã hội.
Tuy nhiên, Tối Cao Pháp Viện đã cho rằng vị thẩm phán tọa xử không phạm phải bất cứ sai lầm nào khi hành xử thẩm quyền tùy tiện theo sự quy định của đạo luật, và rằng việc triển hoãn đưa ra phán quyết trong lúc chờ đợi sự chữa trị ma túy là quyết định thích đáng.
Tòa còn cho rằng các tòa xử án nên lưu tâm đến các yếu tố giảm tội trong những trường hợp đặc biệt. Các yếu tố đó gồm bằng chứng về việc thành thật biết hối lỗi và bất cứ giai đoạn chữa trị ma túy nào mà bị cáo theo đuổi.
Cuối cùng tòa đã bác bỏ sự kháng án của công tố viện.
Dựa vào luật pháp cũng như phán quyết vừa trưng dẫn, bà có thể thấy được rằng công tố viện có thành công hay không trong việc nộp đơn kháng án để chống lại một quyết định của tòa điều đó còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác. Những yếu tố đó có thể được liệt kê như sau: (i) phạm tội trong lúc được phóng thích có điều kiện; (ii) có tiền án về những tội phạm đó trước đây; (iii) tội phạm mà bị cáo đã phạm phải là do sự chuẩn bị và đặt kế hoạch chu đáo; (iv) bị cáo đã cạy cửa hoặc phạm tội tại nhà của những người già cả, bệnh hoạn hoặc tật nguyền; (v) bị cáo không những chỉ phạm tội mà còn đập phá gây thiệt hại đến tài sản của nạn nhân; (vi) tội phạm đã xảy ra nhiều lần tại một địa điểm; (vii) giá trị của tài sản mà bị cáo đã lấy cắp; (viii) bị cáo có gây thương tích hoặc tổn thương về tâm thần cho nạn nhân hay không; (ix) bị cáo có xử dụng vũ lực vào lúc phạm tội hay không. Đó là những yếu tố cần phải được suy xét để quyết định việc kháng án của công tố viện. Vì trong thư bà không nêu rõ tình tiết, tuổi tác, tiền án, và tình huống của sự vi phạm nên chúng tôi không thể giúp ý cho bà khác hơn là những gì chúng tôi vừa trình bày ở trên. Nếu còn thắc mắc xin bà gọi điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp tường tận hơn.
Chúng tôi không buồn phiền về việc cháu bị phạt, vì các hình phạt này cần phải áp dụng để răn đe hầu ngăn chặn những việc làm phi pháp trong tương lai. Tuy nhiên, cảnh sát đã cho rằng hình phạt mà tòa đã áp dụng cho cháu là quá nhẹ và họ đã kháng án chống lại quyết định đó của tòa.
Xin LS cho biết là liệu việc kháng án đó có thể chuyển đổi làm cho cháu bị án tù hay không"
Trả lời: “Breaking and entering” có thể định nghĩa là “tội cạy cửa và đột nhập vào nhà.”
Để có thể trả lời câu hỏi của bà, chúng tôi xin đơn cử sự kháng án của công tố viện trong vụ Regina v Rose [2004]. Tình tiết trong vụ đó có thể được tóm lược như sau: vào khoảng 7 giờ 20 phút vào ngày Thứ Tư, 20 tháng 9 năm 2003, nạn nhân là bà Pam White, khóa cửa cùng cửa an toàn và rời khỏi nhà của bà tại vùng Kings Cross.
Vào khoảng thời gian từ sáng cho đến 4 giờ 20 chiều hôm đó, bị cáo đã cạy cửa sổ để đột nhập vào nhà và đã lấy một máy video, 50 compact dics, một máy chụp hình, một đôi bông tai bằng bạc. Nạn nhân về nhà vào khoảng 4 giờ 20 chiều thì phát hiện được rằng cửa sổ đã bị đập bể và những tài sản vừa nêu đã bị lấy cắp.
Khoảng chừng 3 giờ chiều cùng ngày hôm đó, bị cáo đã bán chiếc máy Video $50 đô, và sau đó đã bán 50 compact dics với giá là $30. Mỗi lần bán, bị cáo đều xuất trình giấy tờ cá nhân và ký vào giấy bán mà trong đó bị cáo đã viết rằng bị cáo là chủ nhân của những món đồ đó.
Sau đó, vào ngày 19 tháng 9 năm 2003, nạn nhân thấy chiếc máy video và 50 compact dics của mình tại tiệm Alfa Super. Nạn nhân bèn mua lại những món đồ đó của mình với giá là $87 đô. Bị cáo đã để lại dấu tay trên kính cửa sổ. Sau đó bị cáo đã bị bắt tại đường Burke, vùng Wooloomooloo vào ngày 6 tháng 10 năm 2003 và bị cáo buộc về “tội cạy cửa để đột nhập vào nhà và ăn cắp đồ.”
Tòa án địa phương đã kết tội bị cáo và bị cáo đã được chuyển giao cho tòa án vùng để được xét xử. Vào lúc xử án, bà chánh án đã lược sơ về tình cảnh cá nhân của bị cáo như sau: bị cáo sanh năm 1976 vào lúc phạm tội đã được 28 tuổi. Bị cáo có nhiều tiền án trước đây, những tiền án đó gồm nhiều “tội cạy cửa vào nhà để ăn cắp” và nhiều tội lường gạt khác mà bị cáo đã bị án tù trước đây.
Bà chánh án tọa xử cũng đã lưu ý rằng bị cáo đã bị “án treo 2 năm” (a two-year suspended sentence) về tội lái xe trong lúc bằng lái đã thâu hồi, và thời gian án treo đã mãn hạn khi bị cáo phạm “tội cạy cửa” này.
Vị chánh án tọa xử cũng đã lưu ý về các bằng chứng được trưng dẫn bởi công tố viện cùng bản tường trình tâm lý về bị cáo là đương sự đã bị nghiện ma túy và đã xử dụng ma túy vào lúc 14 tuổi. Bị cáo đã cố gắng cai ma túy 2 lần trước đây nhưng đã bị nghiện lại và phạm tội trở lại.
Vị chánh án tọa xử cũng cho biết rằng bị cáo đã nhận tội, và công tố viện cũng đồng ý là bị cáo đã nhận tội ngay khi bị cáo buộc.
Trước khi tòa cho phép bị cáo được tại ngoại thì đương sự đã bị giam giữ hơn 4 tháng. Trong thời gian bị giam giữ này bị cáo đã không được tham dự chương trình cai nghiện trong tù. Tòa ghi nhận thiện chí của bị cáo về việc cố gắng cai ma túy của đương sự. Tòa cũng đã ghi nhận là bị cáo đã biết hối cãi về những việc làm của đương sự trong lúc đưa ra bằng chứng tại tòa cũng như trong “bản tường trình trước khi xét xử” (the pre-sentence report).
Tòa cũng nhận thấy được những yếu tố gia trọng của sự phạm tội, đặc biệt là bị cáo đã có tiền án về những tội tương tự và đã phạm tội trong thời gian đang bị án treo. Tòa cũng biết rằng công tố viện sẽ không đồng ý với bất cứ hình phạt nào khác ngoại trừ hình phạt tù. Tòa thấy được tính cách nghiêm trọng của sự vi phạm, tuy nhiên tòa muốn triển hoãn việc đưa ra phán quyết.
Chiếu theo điều 11 của “Đạo Luật Hình Sự [Thủ Tục Xét Xử] 1999” (the Crime [Sentencing Procedure] Act), vị chánh án tọa xử đã triển hoãn việc đưa ra phán quyết và đã cho phép bị cáo được tại ngoại và phải trở lại tòa để được xét xử vào tháng 5 năm 2005 để bị cáo có thời gian cai nghiện ma túy. Công tố viện bèn chống lại quyết định này của tòa án vùng.
Vào lúc kháng án công tố viện không trưng dẫn lý do là vị chánh án tọa xữ đã sai lầm trong việc áp dụng nguyên tắc hoặc trong việc hành xử quyền tùy tiện. Lý do duy nhất mà công tố viện kháng án là vì bản án không thích đáng.
Công tố viện cho rằng “bản án đã không phản ảnh được tính cách nghiêm trọng của sự vi phạm” (the sentence did not reflect the seriousness of the offence), không phản ảnh được việc bị cáo có tiền án hình sự về những sự vi phạm tương tự và rằng bị cáo đã phạm tội trong lúc được phóng thích có điều kiện.
Dựa vào những lý do vừa nêu, công tố viện cho rằng không có hình phạt nào thích đáng hơn là hình phạt tù. Công tố viện còn cho rằng việc tòa đặt nặng vấn đề cai ma túy và sự hành xử quyền tùy tiện là điều hoàn toàn lầm lẫn, và rằng tòa đã sai lầm khi không chịu đưa ra bản án thích đáng để ngăn chận những vi phạm tương tự xảy ra trong tương lai cũng như để bảo vệ cho xã hội.
Tuy nhiên, Tối Cao Pháp Viện đã cho rằng vị thẩm phán tọa xử không phạm phải bất cứ sai lầm nào khi hành xử thẩm quyền tùy tiện theo sự quy định của đạo luật, và rằng việc triển hoãn đưa ra phán quyết trong lúc chờ đợi sự chữa trị ma túy là quyết định thích đáng.
Tòa còn cho rằng các tòa xử án nên lưu tâm đến các yếu tố giảm tội trong những trường hợp đặc biệt. Các yếu tố đó gồm bằng chứng về việc thành thật biết hối lỗi và bất cứ giai đoạn chữa trị ma túy nào mà bị cáo theo đuổi.
Cuối cùng tòa đã bác bỏ sự kháng án của công tố viện.
Dựa vào luật pháp cũng như phán quyết vừa trưng dẫn, bà có thể thấy được rằng công tố viện có thành công hay không trong việc nộp đơn kháng án để chống lại một quyết định của tòa điều đó còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác. Những yếu tố đó có thể được liệt kê như sau: (i) phạm tội trong lúc được phóng thích có điều kiện; (ii) có tiền án về những tội phạm đó trước đây; (iii) tội phạm mà bị cáo đã phạm phải là do sự chuẩn bị và đặt kế hoạch chu đáo; (iv) bị cáo đã cạy cửa hoặc phạm tội tại nhà của những người già cả, bệnh hoạn hoặc tật nguyền; (v) bị cáo không những chỉ phạm tội mà còn đập phá gây thiệt hại đến tài sản của nạn nhân; (vi) tội phạm đã xảy ra nhiều lần tại một địa điểm; (vii) giá trị của tài sản mà bị cáo đã lấy cắp; (viii) bị cáo có gây thương tích hoặc tổn thương về tâm thần cho nạn nhân hay không; (ix) bị cáo có xử dụng vũ lực vào lúc phạm tội hay không. Đó là những yếu tố cần phải được suy xét để quyết định việc kháng án của công tố viện. Vì trong thư bà không nêu rõ tình tiết, tuổi tác, tiền án, và tình huống của sự vi phạm nên chúng tôi không thể giúp ý cho bà khác hơn là những gì chúng tôi vừa trình bày ở trên. Nếu còn thắc mắc xin bà gọi điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp tường tận hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình