Hôm nay,  

Vô Ngã

25/05/201600:00:00(Xem: 16772)
Không có cái tôi, Không phải tôi, Không phải của tôi

(No I, No Me, No Mine)

Panna (Wisdom, Discernment)

Panna (p): Bát Nhã—Trí huệ—Wisdom or penetrative insight—Trí tuệ trực giác về chân lý tối thượng.

Living this life fully- Stories and teachings of Munindra

Tác giả Mirka Knaster

Nguyễn Thượng Chánh, chuyển ngữ

blank
Không có cái tôi, không phải tôi, không phải của tôi (5/24/2016).

Ý niệm về vô ngã: Không có cái tôi

Sau thời gian hành thiền tích cực, thiền sư Munindra đã quán được thế nào là lý vô ngã amatta. Ngài có thể giải thích bằng cách nào cánh cửa lục căn six sense doors có thể dẫn đến: nhãn sight, nhĩ sound, tỷ smell, thiệt taste, thân touch, ý thought mà chúng ta thường hiểu một cách sai lầm là ý niệm về cái “Tôi” (I).

Bất cứ điều gì chúng ta thấy, đều không phải “tôi” (not I), không phải “là tôi” (not me), không phải là đàn ông và cũng không phải là đàn bà.

Trong mắt, chỉ có màu sắc. Chúng xuất hiện ra rồi biến đi. Vậy thì ai đã nhìn thấy vật thể (object)? Không có người thấy(seer) ở trong vật thể.Vậy thì nhờ vào những nguyên nhân nào mà mắt nhìn thấy được. Đó là những gì?

*Thứ nhứt, mắt là một nguyên nhân; chúng phải được vẹn toàn và phải còn tốt.

*Thứ hai, vật thể và màu sắc phải được hiển hiện trước mắt và phải được phản chiếu trên võng mạc (retina) của cặp mắt.

*Thứ ba, phải có đủ ánh sáng.

*Thứ tư, phải có sự chú ý, là một yếu tố tinh thần.

Nếu có sự hiện diện đầy đủ của cả bốn yếu tố trên thì sẽ nảy sinh ra yếu tố tri nhận (knowing faculty), hay nhãn thức (eye consciousness).

Nếu thiếu bất kỳ một nguyên nhân nào thì sẽ không có được sự thấy.

Nếu mắt bị mù lòa, thì không có sự thấy. Nếu không có ánh sáng cũng không thấy được. Nếu không có sự chú ý thì cũng không thấy được.

Nhưng không có một nguyên nhân nào trong số trên có thể nhận rằng Tôi là người thấy (Im the seer). Cảnh không ngớt xuất hiện ra rồi biến đi.

Khi hình ảnh vừa qua đi, chúng ta nói “tôi đang thấy”(I am seeing). Không phải bạn đang thấy; bạn chỉ nghĩ rằng (thinking), “tôi đang thấy”. Đó là một trạng thái được điều kiện hóa (conditioning). Vì tâm ý bị bị đặt trong điều kiện lệ thuộc nhân duyên, nên khi chúng ta nghe một âm thanh, chúng ta nói “tôi đang nghe” (I am hearing).

Tất cả sinh diệt biến hiện không ngừng. Nhưng thật sự ra không có người nghe (hearer) đang chờ trong lỗ tai để nghe. Âm thanh tạo ra làn sóng và dội vào màng nhĩ tạo nên nhĩ thức (ear consciousness), là một quả (effect). Âm thanh không phải là người đàn ông, không phải là người đàn bà; nó chỉ là tiếng động xuất hiện ra rồi biến đi. Nhưng do điều kiện hóa mà, mình nói “người đàn bà đó đang hát và tôi đang nghe”. Nhưng bạn không có nghe, bạn chỉ nghĩ rằng (thinking) là bạn đang nghe (I am hearing). Âm thanh đã được nghe và nó đã biến mất rồi. Không có cái “Tôi” (no I) nghe âm thanh; đó chỉ là một thế giới về ý niệm (a world of concept).

Đức Phật khai thị ở hai mức độ sắc giới (physical level) và mức độ tâm thức (mental level): bằng cách nào tất cả sự vật xảy ra mà không có (một) người diễn xuất (actor), hay (một) người hành sử (doer)- tánh không (empty phenomena) tiếp nối ra liên tục.

Thiền sư Munindra giải thích thêm rằng việc đồng hóa vào người diễn xuất sẽ dẫn đến sự đau khổ dukkha (khổ đế):

Cái “Tôi” là một chướng ngại (hindrance) to lớn nhất trên con đường dẫn tới giác ngộ (enlightenment).

Tất cả tham (greed), sân (hate), si (delusion) đều xuất phát từ ý niệm của bản ngã (ego). “toàn cả thân,tâm ý là tôi”(My whole body and mind is me) hay “Có ai đó ở trong tôi”(There is someone in my body) hay “Trong tâm ý, có cái ta atman, linh hồn hiện hữu hay có ai đó đang kiểm soát mọi việc và đang thấy tất cả” (In the mind, there is atman, a soul exists, someone who is controlling everything, who is seeing.).

Ngoài ra còn có niệm tưởng nhìn nhận “là tôi” (me). Để bảo tồn cái “tôi” (I), tất cả các sự căng thẳng, tất cả sự bực dọc, tất cả nỗi âu lo đều hiện ra: “Đó là tôi” (Its me).” Đó là tâm ý của tôi” (This is my mind). “Đó chính là thân của tôi” (This is my body). “Đó là căn nhà của tôi” ( This is my house). “Đó là gia đình của tôi” (This is my family).” Đó là xứ sở của tôi” (This is my country).

Thân kiến từ vô thỉ (Self illusion from time immemorial). Dó là một cái nhìn sai lạc. Mọi tà kiến miccha phải được rửa sạch trong bước đầu để nhập niết bàn nibbana.

Một khi chánh trí kiến (right understanding) đã phân biệt được cái ảo giác về tự ngã (self created ego) rồi thì mối quan hệ sẽ trở nên thân hữu và huynh đệ hơn. Nó sẽ đem lại một sự hài hòa và tình đoàn kết giữa các quốc gia với nhau. Khi chúng thấu hiểu được một quy trình hành sử rồi, thì chúng ta cũng sẽ biết được các quy trình khác.

Các vấn đề căn bản đều giống nhau cho nên bản chất của chúng cũng giống nhau hết.

Thiền sư Munindra còn làm sáng tỏ thêm ý niệm tại sao chúng ta dùng chữ “tôi” (I), “là tôi” (me) và “của tôi” (mine). Tất cả đều được sử dụng không ngoài mục đích giúp cho việc cảm thông nhau được dễ dàng hơn..

Nhà khoa học nói rằng mặt trời mọc ở hướng Đông và lặn về hướng Tây; nhưng mặt trời có bao giờ mọc, có bao giờ lặn đâu. Họ hiểu rõ các vấn đề trên, nhưng họ vẫn sử dụng các ý trên để cho dễ hiểu. Chúng là những ý niệm (concepts)- mọc, lặn, Đông hay Tây. Trong thực tế, không có Đông hay Tây.

Nhưng chúng rất cần thiết trong mối giao tiếp (communication) lẫn nhau./..

“ …Này Hiền giả, trí tuệ có ý nghĩa là thắng tri (Abhinnattha), có nghĩa là liễu tri (Parinnattha), có nghĩa là đoạn tận (Pahanattha).”...

Trung Bộ Kinh

Thích Minh Châu

Vedalla Maha
http://cusi.free.fr/dtk/trungbo/trung043.htm

Trung Bộ Kinh

Majjhima Nikaya

43. Đại kinh Phương quảng
(Mahàvedalla sutta)

The purpose of wisdom, friend, is direct knowledge, its purpose is full understanding, its purpose is abandoning.

- SARIPUTTA, MN 43.12

Video: Thiền sư Thích Nhất Hạnh: Luân hồi Vô ngã
https://www.youtube.com/watch?v=KVjlWCXaQUA

MONTREAL

Thông cáo của Bộ quốc phòng Trung Quốc phổ biến hôm Thứ Tư yêu cầu không diễn dịch sai lệch mục tiêu của tập trận thông lệ, vì không nhắm mục tiêu cụ thể nào.
CANNES - Tân TT Rodrigo Duerte của Philippines bị thách thức giữ lời hưá diệt tham nhũng trong khi phim minh họa tệ nạn tham nhũng của cảnh sát Philippines đuợc công chiếu tại đại hội điện ảnh Cannes.
KABUL - Nhà cầm quyền Afghanistan ký thỏa ước tạm với nhóm nổi dậy Hezb-e-Islami trong 1 chuyển động hy vọng dẫn tới hoà ước toàn diện với các sứ quân mạnh nhất.
SOHR nhận diện phe không tập là Nga, Syria hay liên minh chống ISIS do Hoa Kỳ dẫn đầu căn cứ vào loại phi cơ, bom đạn, mục tiêu và mô hình oanh tạc.
BRUSSELS - TTK-NATO Jen Stoltenberg loan báo: NATO và Montenegro định ký kết trong ngày Thứ Năm văn kiện nhận quốc gia nhỏ bé vùng Balkan là thành viên thứ 29 của liên minh.
NEW YORK - Hoa Kỳ, Canada và Liên Âu phản đối quyết định của LHQ không chấp nhận 11 hội đoàn phi chính phủ dự hội nghị AIDS quốc tế.
QUITO - 2 trận động đất, đo được ở cường độ 6.7 và 6.8 độ Richter, diễn ra hôm Thứ Tư tại Ecuador làm cho một người chết và làm mất điện nhiều vùng ven biển,
LONDON - Giá dầu thô xuất cảng tăng 1% hôm Thứ Tư, đạt kỷ lục từ đầu năm 2016 trong lúc thị trường chú ý tới sản lượng lọc dầu tại Hoa Kỳ, không quan tâm đến kho dự trữ dầu thô.
CAIRO - Ngoại trưởng Hoa Kỳ đi Ai Cập hôm Thứ Tư để gặp TT Abdel Fattah al-Sisi sau khi Ai Cập hô hào tái tục và làm mới tiến trình hoà bình Trung Đông.
WASHINGTON - Bộ trưởng nội vụ De Maiziere của Đức đang thảo luận các vấn đề an ninh với Bộ trưởng nội an Hoa Kỳ Jeh Johnson – 2 bên chuẩn bị ký kết thỏa ước mở rộng hợp tác chống khủng bố.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.