Hôm nay,  

Bước Qua Tháng 9

03/09/201600:00:00(Xem: 9768)
Từ biệt tháng 8, có gì suy nghĩ chăng? Nếu không nghĩ chuyện tương lai, chuyện hiện nay, hẳn là chuyện quá khứ có gì bận lòng hay hoan hỷ?

Có một sự kiện rất lớn được kỷ niệm khắp vùng Đông Âu: tròn 25 năm khối xã hội chủ nghĩa Đông Âu và Liên Xô sụp đổ.

Thời gian này, 25 năm trước, toàn dân Việt Nam, những người nghe được những chuyện rúng động chính trị ở Liên Xô, đang hồi hộp, vui mừng, lờ mờ hy vọng Liên Âu sụp đổ sẽ kéo theo Ba Đình sụp đổ...

Trong tháng 8/1991, tức là một phần tư thế kỷ trước, một cuộc đảo chánh xảy ra ở Moscow. Và kết quả: Sau cuộc đảo chính tháng 8, Xô viết tối cao đình chỉ toàn bộ hoạt động của Đảng Cộng sản Liên Xô.

Ngậm ngùi, suy nghĩ, vì sao Liên Xô và Đông Âu sụp đổ mà Ba Đình vẫn đứng vững?

Đảo chánh lúc đó kéo dài: các ngày 19-21 tháng 8 năm 1991.

Lúc đó, Tổng thống Liên Xô Mikhail Gorbachev bị quản thúc tại gia do các quan chức nối kết với quân đội và cảnh sát nắm quyền.

Lý do: từ khi lên chức Tổng Bí thư Đảng Cộng sản năm 1985 và rồi Tổng thống Liên Xô năm 1988, Gorbachev đã cải cách gần như toàn diện.

Trong khi Boris Yeltsin, Tổng thống của Nga trong khối Liên Xô, là phe cấp tiến, phía bảo thủ với quân đội quậy liền: đưa quân đảo chánh quản thúc Gorbachev.

Bị ép tuyên bô từ chức, Gorbachev từ chôi.

May mắn kịp thời, Yeltsin kêu gọi dân Nga tấn công và lật ngược cuộc đảo chính. Và toàn dân xuống đường... thế là quân đội chào thua, đành trả tự do cho Gobachev, và rồi lịch sử diễn tiến...

Tự điển Wikipedia kể rằng lúc đó Estonia, Latvia, Lithuania, và Gruzia đã đổi tên nước hoặc chính thức tuyên bố độc lập từ Liên Xô rồi.

Đọc lại diễn biến cuộc đảo chánh, chúng ta có thể hy vọng Việt Nam sẽ có một cuộc xuống đường lớn để dẫn tới dân chủ hay không, khi mũi súng quân đội nhường bươ1ớc cho làn sóng người dân tràn ra phố đòi dân chủ?

Khi quân đội quản thúc Gorbachev để đưa trở về chế độ Mác-Lê xưa cũ, Wikipedia ghi rằng nhiều cuộc biểu tình lớn của quần chúng phản đối các lãnh đạo đảo chính ngay lập tức diễn ra tại Moscow và Leningrad; làm chia rẽ những lực lượng an ninh và quốc phòng trung thành khiến họ không thể được huy động một cách có hiệu quả để đàn áp sự đối kháng.


Tự điển Wikipedia viết:

“Tổng thống Liên bang Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Nga lúc đó là Boris Yeltsin dẫn lực lượng phản đối từ trụ sở quốc hội Nga, được gọi là Nhà Trắng. Sau tuyên bố của Yanayev, Yeltsin phản đối mãnh liệt cuộc đảo chính. Tại một điểm của cuộc biểu tình, ông đứng trên nóc xe tăng cầm loa kết tội phe đảo chánh. Hình ảnh này được truyền đi rộng rãi qua hệ thống phát thanh truyền hình trên toàn thế giới, trở thành một trong những hình ảnh sống mãi của cuộc đảo chính và củng cố mạnh mẽ vị trí của Yeltsin. Một kế hoạch tấn công vào tòa nhà trụ sở quốc hội của nhóm Alpha, một trong số các lực lượng đặc nhiệm của KGB, bị hủy bỏ khi toàn bộ lính nhất trí từ chối tuân lệnh. Một đơn vị xe tăng rời bỏ hàng ngũ của chính phủ, đến bảo vệ quanh tòa nhà quốc hội, chĩa tháp pháo ra ngoài.

Nhiều vụ xô xát đã xảy ra tại những con phố gần đó, gồm cả một vụ dẫn tới cái chết của ba người phản kháng do không may bị xe tăng húc phải, nhưng tổng cộng số lượng bạo lực lại ít một cách đáng ngạc nhiên. Ngày 21 tháng 8, đại đa số quân đội được gửi tới Moscow công khai đứng về phía những người phản kháng hay đình hoãn việc phong toả. Vụ đảo chính thất bại, và Gorbachev — người đang bị quản thúc tại gia ở ngôi nhà nông thôn của ông tại Krym — quay trở về Moscow dưới sự bảo vệ của các lực lượng trung thành với Yeltsin.

Ngày 22 tháng 8, khi đã về tới Moscow, Gorbachev hành động như không hề biết tới những thay đổi đã diễn ra trong ba ngày trước đó. Ông hứa hẹn trừng trị những người thuộc phe cứng rắn trong Đảng Cộng sản Liên Xô (CPSU) và từ chức Tổng thư ký CPSU, vốn đã bị đình chỉ hoạt động theo một nghị định của Yeltsin, nhưng vẫn giữ chức Tổng thống Liên bang Xô viết. Sự thất bại của cuộc đảo chính dẫn tới một loạt những sự sụp đổ khác trong toàn bộ các định chế liên bang. Boris Yeltsin nắm quyền kiểm soát cơ quan truyền thông trung ương và các bộ cũng như các cơ quan kinh tế then chốt, và cuối cùng là toàn bộ nước Nga.”

Đó là mô hình toàn dân xuống đường đòi dân chủ... Như thế là tròn 25 năm.

Việt Nam có thể xảy ra một cuộc toàn dân xuống đường vì dân chủ như thế hay không?

Có lẽ là do đánh thuế, giá cả giảm thấp hay đóng công sở, nhưng kinh doanh nông nghiệp đang đụng phải con đường thô kệch, theo một thăm dò các nhà sản xuất cho biết. Có phải thương lượng mậu dịch mới với Trung Cộng sẽ thay đổi mọi thứ?
Donald Trump đúng khi cho rằng Hoa Kỳ cần thêm tường. Ông chỉ sai là về chiều kích ý tưởng, mục đích và địa điểm. Hoa Kỳ không cần chi hàng chục tỉ đô la cho bức tường phía nam ở biên giới Mỹ-Mễ. Đúng hơn là Hoa Kỳ cần xây thêm nhiều nhà ở.
NHA TRANG -- Trên nguyên tắc, chính phủ cấm đổi ngoại tệ... nhưng thực tế ở Nha Trang, nơi du khách nhiều hơn cư dân, đổi ngoại tệ là bình thường... Báo Khánh Hòa kể về hiện tượng: Nghịch lý thu, đổi ngoại tệ.
SAIGON -- Có một hiện tượng được gọi là “Kỷ lục buồn của ngành điều”... Tức là, xuất khẩu vô địch thế giới, nhưng lại thua lỗ thê thảm. Năm 2018, ngành điều xuất khẩu đạt 3,52 tỉ USD, chiếm hơn 60% thị phần xuất khẩu toàn cầu nhưng doanh nghiệp chế biến điều Việt Nam lại lỗ.
SAIGON -- Số lượng doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động trong năm 2018 tăng 50% so với năm 2017.
SAIGON -- Một câu hỏi nhức nhối: Hoa quả rẻ bèo thế này, nông dân làm sao sống nổi? Báo PetroTimes ghi nhận rằng gần tết, các chợ ở TP SG xuất hiện nhiều xe đẩy, xe ba gác chở đầy hoa quả, rau củ: Xoài, ổi, vú sữa, khoai lang, củ cải, bầu bí… bán với giá như cho không. Người mua hồ hởi bấy nhiêu thì nông dân khóc ròng bấy nhiêu.
Nhìn đâu, cũng thấy môi trường ô nhiễm... Do vậy, giới trẻ phải suy nghĩ. Báo Dân Trí kể chuyện: Sinh viên Huế nhặt rác thải, thi ý tưởng sáng tạo từ phế liệu.
Tác giả tham dự Viết Về Nước Mỹ từ năm 2004. Võ Phú là tên thật. Sinh năm 1978; sinh quán Nha Trang-Việt Nam; Định cư tại Virginia từ 1994. Tốt nghiệp cử nhân Hóa, Virginia Commonwealth Uni-versity. Hiện đang làm việc và học tại Medical College of Virginia. Sau 12 năm bặt tin, tác giả lại tiếp tục Viết về nước Mỹ từ 2016, với sức viết mạnh mẽ và thứ tự hơn. Sau đây, thêm một bài viết mới.
chính phủ đóng cửa, gây nên hậu quả 800,000 người dân Hoa Kỳ phải tạm nghỉ việc hoặc làm việc mà không được trả lương, Dân Biểu Liên Bang Hoa Kỳ Lou Correa đã gửi thư đến ông Phillip G. Kiko, trưởng bộ hành chính, yêu cầu lương của ông
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.