Nhìn toàn cảnh, lá phiếu người Mỹ gốc Á không đủ để quyết định toàn cảnh. Sẽ có một vài nơi đã thấy được kết quả của lá phiếu người Mỹ gốc Á. Nhưng tại một vài nơi, lá phiếu gốc Á sẽ mang sức mạnh quyết định, khi có tỷ lệ tương đối cao tại một tiểu bang được xem như ngang ngửa.
Nhà báo Andrew Lam viết trên Huffington Post rằng nhiều nơi, lá phiếu gốc Á đã bị bỏ lơ.
Ông nêu ra một số thống kê, rằng sau tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, ngôn ngữ đông người nói thứ 3 tại New York là tiếng Trung Hoa, theo thống kê 2014. Tại California, và tại Nevada, nói nhiều thứ 3 là tiếng Tagalog (của người Philippines).Và tiếng viêt là ngôn ngữ nhiều thứ 3 sử dụng tại Texas, Oklahoma, Washington và Louisiana. Tiếng Đại Hàn nói nhiều thứ 3 ở Virginia và Georgia.
Thống kê này cho thấy 61% người Mỹ gốc Việt không thông thạo tiếng Anh, nhiều thứ nhì về kém tiếng Anh là dân Mỹ gốc Trung Hoa với hơn phân nửa, và thứ 3 về kém tiếng Anh la dân Mỹ gốc Hàn với hơn 1/3.
Đa số cử tri Mỹ gốc Á thiên về Đảng Dân Chủ, một phần vì nhiều ứng cử viên Cộng Hòa có ngôn ngữ và chính sách chống di dân.
Trong khi đó trên báo Wall Street Journal, nhà bình luận Gerald F. Seib ghi nhận hôm 23-8-2016 rằng ứng cử viên Tổng Thống Donald Trump mấy ngày trước đó ra sức chiêu dụ cử tri gốc Mỹ Latin và gốc Phi (tức, da đen). Nhóm cử tri thiểu số đông thứ ba bị Trump như dường bỏ lơ, đó là dân Mỹ gốc Á, những người đa số đã bày tỏ ủng hộ ứng cử viên Dân Chủ Hillary Clinton.
Bài viết trên WSJ ghi nhận rằng dân Mỹ gốc Á là nhóm sắc tộc tăng nhanh nhất ạti Hoa Kỳ. Sẽ có hơn 9 triệu người Mỹ gốc Á đủ điều kiện đi bầu vào tháng 11-2016, tức là tăng 16% so với 4 năm trước.
Một thống kê toàn quốc đầu năm nay cho thấy so với năm 2012, có mức tăng 12% ghi danh Dân Chủ, để tới 47% từ mức 35%.
Bài viết trên WSJ ghi rằng lá phiếu gốc Á có tính quyết định ở một số cuộc tranh cử. Như trường hợp Thượng nghị sĩ Dân Chủ Mark Warner của tiểu bang Virginia. Mới 2 năm trước, Warner thắng cử khi tái tranh cử ở tỷ lệ phiếu hẹp nhất, đánh bại ứng viên Cộng Hòa Ed Gillespie chưa tới 18,000 phiếu trong tổng số 2.18 triệu phiếu đã bầu. Dân số gốc Á ở Virginia nhiều phần là số phiếu quyết định đó, họ chiếm 5% tổng số phiếu tiểu bang này, và thăm dò tiền bầu cử cho thấy họ ủng hộ Warner tỷ lệ 2 chống 1.
Mới tuần này, ban vận động của Trump đổi giọng, khi thấy ngôn ngữ chống di dân có vẻ không thuyết phục đa số.
Kellyanne Conway, tân trưởng ban vận động của Trump, nói rằng Trump sẽ không cần thiết giữ lời hưa trục xuất 11 triệu di dân lậu.
Dù vậy, có vẻ như Trump vẫn còn xa mới thuyết phục đa số cử tri gốc Á.
Báo WSJ ghi rằng cuộc thămd ò đầu năm nay của dự án Asian and Pacific Islander American Vote, một tổ chức bất vụ lợi có mục tiêu thúc giục người gốc Á đi bầu, cho thấy 61% cử tri gốc Á đã ghi danh đã có cái nhìn không hài lòng Trump, trong khi con số gần tương đương như thế nói rằng họ có thiện cảm với bà Hillary Clinton.
Cũng nên nhớ rằng, chuyện đầu năm 2016 bây giờ vẫn có thể thay đổi bất lợi cho bà Clinton, sau các cú xì căng đan như FBI điều tra email hay mối dây với Clinton Foundation – và nhiều nghi vấn nêu lên, trong đó một câu hỏi nhức nhối là, vì sao nhà nước độc tài Saudi Arabia và nhiều nhà nước độc tài Vùng Vịnh Trung Đông đã cúng nhiều triệu đôla cho hội của ông bà Clinton…
Mới hôm Thứ Ba 30-8-2016, ban biên tập nhật báo New York Times chính thức kêu gọi ứng cử viên Dân Chủ Hillary Clinton cắt mọi liên hệ với Clinton Foundation, một hội bất vụ lợi thiết lập bởi chồng bà, cựu Tổng Thống Bill Clinton, tập trung chống nạn mập phì trẻ em, chống hâm nóng địa cầu và tạo ra sức tăng kinh tế cho các nước nghèo.
Sẽ sứt mẻ bao nhiêu phiếu gốc Á đối với bà Clinton sau các cú sì căng đan? Chính xác là chưa rõ. Nhưng hẳn là sẽ làm nhiều người gốc Á Dân Chủ sẽ ngồi nhà trong ngày bầu cử, nếu bà Clinton không nhanh chóng hạ nhiệt xì căng đan.
Thực tế, nhiều người gốc Á cảm thấy phù hợp với chính sách Đảng Cộng Hòa, theo phân tích của WSJ. Như người gốc Philippines, Đại Hàn, Trung Quốc và Việt Nam đa số ưa thích nhẹ thuế, ít ràng buộc kinh doanh, đề cao giá trị gia đình… Nhưng họ không thấy tự gắn bó bền chặt với đảng nào.
Cuộc khảo sat mới của APIAVote cho thấy 23% dân gốc Á có lập trường cởi mớ (hay cấp tiến, hay phóng khoáng, nghĩa là gần Dân Chủ), trong khi 19% tự nhận là bảo thủ (hay thủ cựu, gần với Cộng Hòa) và 48% tự nhận là trung dung.
Lá phiếu gốc Á toàn quốc chẳng có tính quyết định, vì chỉ là 4% cử tri, nhưng ở một số tiểu bang sẽ có tính dứt điểm chiến trường. Như ở tiểu bang Virignia nói ở trường hợp trên. Nhưng có thể quyết định nhất là ở tiểu bang chao đảo Nevada, nơi 9% cử tri là gốc Á, hay ở New Jersey với 7% là gốc Á.
Tại California, con số có sức mạnh rất quyết định: 15% cử tri là gốc Á.
California hiện nay có 6,364,000 triệu cư dân gốc Á châu (và gốc Thái Bình Dương), như thế là tăng 45% so với năm 2000. Trong đó, người gốc Việt đông nhất là ở 2 quận: quận Santa Clara và Quận Cam (tức Orange County).
Quận Santa Clara có 33.5% dân số gốc Á, tức là 616,085 người gốc Á; công dân Mỹ gốc Á ở tuổi bầu cử chiếm tỷ lệ 30.2% trên toàn quận, tức là 335,595 người.
Quận Cam có 18.8% dân số gốc Á, tức là 581,215 người gốc Á; công dân Mỹ gốc Á ở tuổi bầu cử chiếm tỷ lệ 18.9% trên toàn quận, tức là 365,905 người.
Có một nan đề: đi bầu không đông. Cuộc khảo sát Pew Research năm 2014 nói rằng chỉ có 3/10 cử tri gốc Á đi bầu trong các cuộc tuyển cử giữa kỳ kể từ 1998.
Nghiên cứu này nêu ra bâu cử năm 2010, lúc đó dân Mỹ gốc Á đi bầu là 31%. Tương đương với dân gốc Mỹ Latin, trong khi cử tri da đen là 44%, da trắng đi bầu là 49%.
Thống kê cho biết California năm 2016 có hơn 3,700,000 cử tri gốc Á, chiếm 14.86% tổng số cử tri tiểu bang.
Các nhóm sắc tộc gốc Á đông nhất ở California là: Filipino (1,597,000 người), Trung Hoa (1,576,000), Ấn Độ (733,000), Việt Nam (718,000), Đại Hàn (545,000), và Nhật Bản (450,000).
Có vẻ như bà Clinton bỏ lơ California, và chỉ xem nơi này là chỗ để tới gây quỹ, vì đây là tiểu bang xanh từ lâu rồi? Cũng chưa chắc, vì sơ sẩy vài cú xì căng đan, Trump sẽ thắng bất ngờ vậy.
Nhà báo Andrew Lam viết trên Huffington Post rằng nhiều nơi, lá phiếu gốc Á đã bị bỏ lơ.
Ông nêu ra một số thống kê, rằng sau tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, ngôn ngữ đông người nói thứ 3 tại New York là tiếng Trung Hoa, theo thống kê 2014. Tại California, và tại Nevada, nói nhiều thứ 3 là tiếng Tagalog (của người Philippines).Và tiếng viêt là ngôn ngữ nhiều thứ 3 sử dụng tại Texas, Oklahoma, Washington và Louisiana. Tiếng Đại Hàn nói nhiều thứ 3 ở Virginia và Georgia.
Thống kê này cho thấy 61% người Mỹ gốc Việt không thông thạo tiếng Anh, nhiều thứ nhì về kém tiếng Anh là dân Mỹ gốc Trung Hoa với hơn phân nửa, và thứ 3 về kém tiếng Anh la dân Mỹ gốc Hàn với hơn 1/3.
Đa số cử tri Mỹ gốc Á thiên về Đảng Dân Chủ, một phần vì nhiều ứng cử viên Cộng Hòa có ngôn ngữ và chính sách chống di dân.
Trong khi đó trên báo Wall Street Journal, nhà bình luận Gerald F. Seib ghi nhận hôm 23-8-2016 rằng ứng cử viên Tổng Thống Donald Trump mấy ngày trước đó ra sức chiêu dụ cử tri gốc Mỹ Latin và gốc Phi (tức, da đen). Nhóm cử tri thiểu số đông thứ ba bị Trump như dường bỏ lơ, đó là dân Mỹ gốc Á, những người đa số đã bày tỏ ủng hộ ứng cử viên Dân Chủ Hillary Clinton.
Bài viết trên WSJ ghi nhận rằng dân Mỹ gốc Á là nhóm sắc tộc tăng nhanh nhất ạti Hoa Kỳ. Sẽ có hơn 9 triệu người Mỹ gốc Á đủ điều kiện đi bầu vào tháng 11-2016, tức là tăng 16% so với 4 năm trước.
Một thống kê toàn quốc đầu năm nay cho thấy so với năm 2012, có mức tăng 12% ghi danh Dân Chủ, để tới 47% từ mức 35%.
Bài viết trên WSJ ghi rằng lá phiếu gốc Á có tính quyết định ở một số cuộc tranh cử. Như trường hợp Thượng nghị sĩ Dân Chủ Mark Warner của tiểu bang Virginia. Mới 2 năm trước, Warner thắng cử khi tái tranh cử ở tỷ lệ phiếu hẹp nhất, đánh bại ứng viên Cộng Hòa Ed Gillespie chưa tới 18,000 phiếu trong tổng số 2.18 triệu phiếu đã bầu. Dân số gốc Á ở Virginia nhiều phần là số phiếu quyết định đó, họ chiếm 5% tổng số phiếu tiểu bang này, và thăm dò tiền bầu cử cho thấy họ ủng hộ Warner tỷ lệ 2 chống 1.
Mới tuần này, ban vận động của Trump đổi giọng, khi thấy ngôn ngữ chống di dân có vẻ không thuyết phục đa số.
Kellyanne Conway, tân trưởng ban vận động của Trump, nói rằng Trump sẽ không cần thiết giữ lời hưa trục xuất 11 triệu di dân lậu.
Dù vậy, có vẻ như Trump vẫn còn xa mới thuyết phục đa số cử tri gốc Á.
Báo WSJ ghi rằng cuộc thămd ò đầu năm nay của dự án Asian and Pacific Islander American Vote, một tổ chức bất vụ lợi có mục tiêu thúc giục người gốc Á đi bầu, cho thấy 61% cử tri gốc Á đã ghi danh đã có cái nhìn không hài lòng Trump, trong khi con số gần tương đương như thế nói rằng họ có thiện cảm với bà Hillary Clinton.
Cũng nên nhớ rằng, chuyện đầu năm 2016 bây giờ vẫn có thể thay đổi bất lợi cho bà Clinton, sau các cú xì căng đan như FBI điều tra email hay mối dây với Clinton Foundation – và nhiều nghi vấn nêu lên, trong đó một câu hỏi nhức nhối là, vì sao nhà nước độc tài Saudi Arabia và nhiều nhà nước độc tài Vùng Vịnh Trung Đông đã cúng nhiều triệu đôla cho hội của ông bà Clinton…
Mới hôm Thứ Ba 30-8-2016, ban biên tập nhật báo New York Times chính thức kêu gọi ứng cử viên Dân Chủ Hillary Clinton cắt mọi liên hệ với Clinton Foundation, một hội bất vụ lợi thiết lập bởi chồng bà, cựu Tổng Thống Bill Clinton, tập trung chống nạn mập phì trẻ em, chống hâm nóng địa cầu và tạo ra sức tăng kinh tế cho các nước nghèo.
Sẽ sứt mẻ bao nhiêu phiếu gốc Á đối với bà Clinton sau các cú sì căng đan? Chính xác là chưa rõ. Nhưng hẳn là sẽ làm nhiều người gốc Á Dân Chủ sẽ ngồi nhà trong ngày bầu cử, nếu bà Clinton không nhanh chóng hạ nhiệt xì căng đan.
Thực tế, nhiều người gốc Á cảm thấy phù hợp với chính sách Đảng Cộng Hòa, theo phân tích của WSJ. Như người gốc Philippines, Đại Hàn, Trung Quốc và Việt Nam đa số ưa thích nhẹ thuế, ít ràng buộc kinh doanh, đề cao giá trị gia đình… Nhưng họ không thấy tự gắn bó bền chặt với đảng nào.
Cuộc khảo sat mới của APIAVote cho thấy 23% dân gốc Á có lập trường cởi mớ (hay cấp tiến, hay phóng khoáng, nghĩa là gần Dân Chủ), trong khi 19% tự nhận là bảo thủ (hay thủ cựu, gần với Cộng Hòa) và 48% tự nhận là trung dung.
Lá phiếu gốc Á toàn quốc chẳng có tính quyết định, vì chỉ là 4% cử tri, nhưng ở một số tiểu bang sẽ có tính dứt điểm chiến trường. Như ở tiểu bang Virignia nói ở trường hợp trên. Nhưng có thể quyết định nhất là ở tiểu bang chao đảo Nevada, nơi 9% cử tri là gốc Á, hay ở New Jersey với 7% là gốc Á.
Tại California, con số có sức mạnh rất quyết định: 15% cử tri là gốc Á.
California hiện nay có 6,364,000 triệu cư dân gốc Á châu (và gốc Thái Bình Dương), như thế là tăng 45% so với năm 2000. Trong đó, người gốc Việt đông nhất là ở 2 quận: quận Santa Clara và Quận Cam (tức Orange County).
Quận Santa Clara có 33.5% dân số gốc Á, tức là 616,085 người gốc Á; công dân Mỹ gốc Á ở tuổi bầu cử chiếm tỷ lệ 30.2% trên toàn quận, tức là 335,595 người.
Quận Cam có 18.8% dân số gốc Á, tức là 581,215 người gốc Á; công dân Mỹ gốc Á ở tuổi bầu cử chiếm tỷ lệ 18.9% trên toàn quận, tức là 365,905 người.
Có một nan đề: đi bầu không đông. Cuộc khảo sát Pew Research năm 2014 nói rằng chỉ có 3/10 cử tri gốc Á đi bầu trong các cuộc tuyển cử giữa kỳ kể từ 1998.
Nghiên cứu này nêu ra bâu cử năm 2010, lúc đó dân Mỹ gốc Á đi bầu là 31%. Tương đương với dân gốc Mỹ Latin, trong khi cử tri da đen là 44%, da trắng đi bầu là 49%.
Thống kê cho biết California năm 2016 có hơn 3,700,000 cử tri gốc Á, chiếm 14.86% tổng số cử tri tiểu bang.
Các nhóm sắc tộc gốc Á đông nhất ở California là: Filipino (1,597,000 người), Trung Hoa (1,576,000), Ấn Độ (733,000), Việt Nam (718,000), Đại Hàn (545,000), và Nhật Bản (450,000).
Có vẻ như bà Clinton bỏ lơ California, và chỉ xem nơi này là chỗ để tới gây quỹ, vì đây là tiểu bang xanh từ lâu rồi? Cũng chưa chắc, vì sơ sẩy vài cú xì căng đan, Trump sẽ thắng bất ngờ vậy.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình