Về tổng thống, hãng tin Mỹ AP và mạng truyền hình Fox đồng loạt loan báo Ô. Donald Trump đã giành được 289 đại cử tri, vượt qua ngưỡng cần thiết là 270 để thành tổng thống Mỹ. Đối thủ của ông là bà Hillary Clinton chỉ được 218 đại cử tri, nên đã gọi điện cho đối thủ của mình để thừa nhận thất bại. Ông cam kết “Tôi cam kết với mỗi công dân của đất nước chúng ta: Tôi sẽ là tổng thống của mọi người Mỹ.”
Như vậy Ô. Donald Trump đắc cử, thành tổng thống thứ 45 của nước Mỹ. Ngày 20 tháng Giêng năm 2017 tới đây, TT Obama bàn giao chánh quyền cho TT Trump, kết thúc tám năm cầm quyền hành pháp của đảng Dân Chủ với Tổng Thống Barack Obama.
Nhìn chung bản đồ bầu cử, Cộng Hoà chiến thắng tại hầu hết các bang được gọi là “chưa dứt khoát” như Florida, Ohio hay Bắc Carolina, thậm chí còn giành được một số bang có truyền thống bầu cho đảng Dân Chủ như là Wisconsin, vốn từ năm 1984 đến nay không bầu cho đảng Cộng Hòa.
Về Quốc Hội liên bang, Cộng Hòa chiếm đa số hai viện Quốc Hội, giữ vững thế đa số của nhiệm kỳ vừa qua. Thượng Viện: CH 51, DC 47. Ba thượng nghị sĩ Cộng Hòa ra tái cử tại 3 bang Pennsylvania, Bắc Carolina và Wisconsin vẫn được tín nhiệm trở lại, trái với kết quả thăm dò bất lợi trước đó. Chỉ có duy nhất một thượng nghị sĩ Cộng Hòa mãn nhiệm tại bang Illinois là bị thua vào tay đối thủ đảng Dân Chủ. Còn tại tất cả các đơn vị còn lại, đảng Cộng Hòa đã bảo toàn được lực lượng.
Hạ Viện: Trong cuộc bầu lại toàn bộ 435 dân biểu, theo kết quả dự phóng được hãng truyền thông NBC công bố, dù giành được thêm 8 ghế dân biểu, nhưng đảng Dân Chủ vẫn chỉ được tổng cộng 196 ghế trong Hạ Viện, trong lúc đảng Cộng Hòa vẫn giữ được đa số tuyệt đối với 236 dân biểu.
Cuộc bầu cử này là một chứng minh người dân Mỹ làm chủ đất nước, làm ra chánh quyền, chớ không phải tiền, đảng hay các chánh trị gia lão làng, đại gia quí tộc của hai đảng lớn là Cộng Hoà và Dân Chủ.
Cuộc bầu cử này không phải "bầu bán". Dân chúng Mỹ nói chung và cử tri quần chúng nói chung và đại cử tri đoàn các tiểu bang vẫn kiên trì với tinh thần tự do, dân chủ, không để đồng tiền làm chủ cuộc bầu cử, trong cuộc vận động, tuyên truyền, bôi bẩn, đổi trắng thay đen, tạo dư luận thuận lợi để thắng cử. Tiền không thắng được ý dân, lòng người Mỹ.
Phe Cộng Hòa, đã có tới 16 vị lão làng, đại gia quí tộc của Cộng Hoà nhảy ra tranh cử chức ứng cử viên tổng thống của Đảng. Trong giai đoạn sơ tuyển, cử tri và hạ tầng cơ sở đảng CH và ứng cử viên Trump đã đánh bại hết các đối thủ, kể cả những đối thủ hạng nặng như J Bush, Ted Cruz, v.v... rất xa, trước khi đến "Đại Hội Đảng (convention).
Phe Dân Chủ từ TT Obama đến ứng cử viên Hillary đều chê Ô Trump không có tư cách làm tổng thống. Dân Mỹ thì nghĩ khác có mấy ai sanh ra được học làm tổng thống, đâu có trường nào dạy làm tổng thống. Bao người Mỹ khi cờ tới tay, cũng phất hay đáo để. Người Việt cũng biết những anh hùng dân tộc chống quân Tàu lập nghiệp đế vương như Vua Quang Trung, vua Lê Lợi cũng chỉ là một nông dân áo vải thôi.
Ông Trump ít ra cũng là một thương gia đã tạo nên một cơ nghiệp mà không phải ai cũng làm được. Giới thương gia thành đạt phải có kế hoạch, tính toán cẩn thận, có khi còn khó khăn hơn là chính trị gia nữa, vì tính trật là lỗ vốn của mình, còn chính trị chỉ mất của chung thiên hạ thôi.
Dân chúng Mỹ muốn đổi thay. Dân chúng Mỹ không muốn sống thêm 4 năm tổng thống Dân chủ của Hillary sau khi đã sống dưới 8 năm Dân chủ của TT Obama. Dân chúng Mỹ không muốn sống với 8 năm tổng thống của người chồng Clinton và 4 năm của người vợ Hillary.
Thắng lợi của Ô Trump và Đảng Cộng Hoà là một bằng cớ trưng cầu dân ý muốn đổi thay chánh quyền của mình, đã quá chán ngán chánh quyền Obama và những nhà làm chánh trị xa rời quần chúng, thiếu thành khẩn với dân.
Trong lịch sử bầu cử tổng thống Mỹ chưa có một vị tổng thống nào làm như TT Obama của Đảng Dân Chủ đã làm trong kỳ bầu cử này. TT Obama dùng máy bay Air Force One của chánh quyền của toàn dân Mỹ chở đồng đảng Hillary của mình đi vận động tranh cử. Ông còn thay thế cho đồng đảng Hillary đi vận động kiếm tiền, kiếm phiếu ở Cali nữa.
Truyền thông đại chúng Mỹ, đa số cơ quan thăm dò phù thịnh vì tiền, thất bại, mất niềm tin nơi dân chúng. Người dân bỏ thăm theo lương tâm của mình, theo nhận định của mình, chớ không theo truyền thống bị tiền thao túng. Số tiền quảng cáo của bà Hillary là 141 triệu đô, của ông Trump chỉ 58 triệu đô. Chiến dịch tranh cử bà Hillary tốn 1.3 tỷ Mỹ Kim.
Ông Trump chi nhiều tiền để mua mũ hơn là để thuê những người dự đoán phiếu bầu, viết bài vì bao thư. Ông Trump chi tiêu ít hơn rất nhiều so với chiến dịch tranh cử của bà Clinton, cũng như ở vòng bầu cử đảng Cộng hòa thứ cấp. Ông lật ngược các tôn chỉ làm thế nào để thắng cử tổng thống.
Để đối phó với đối thủ quá nhiều tiền tranh cử, báo chí bị mua chuộc và cả bộ máy cầm quyền tổng thống bỏ công việc nước, cả chồng lẫn vợ TT Obama đi vận động cho Hillary, Ô Trump dùng chiến lược rất tinh vi, thi hành rất giỏi: "Minh tu sạn đạo, ám độ trần thương". Ô Trump phải giả vờ nói năng bạt mạng, bốc đồng để đối thủ khinh thường, như Tôn Tẫn giả điên để tránh Bàng Quyên hãm hại. Chớ bình thường ít ai thấy thương gia, doanh gia nào ở tầm vóc Quốc Tế như Ông Trump mà ăn nói bạt mạng như vậy. Đó là kế minh tu sạn đạo. Khiến Hillary tin rằng " òn khuya" Trump mới thắng được. Trong lúc đó Ô. Trump âm thầm vận động. Một việc mà ít người nhìn ra, là Trump thuyết phục được Pence; mà trước đó Pence đã hô hào cử tri Indiana không bỏ phiếu cho Trump.
Cho nên bao nhiêu đài TV, báo chí, v.v... bị vố "Minh tu sạn đạo" nầy, chết đứng khi tối 8–11, Trump đã "ám độ Trần Thương". Đánh vào mấy ngày chót... hết sẩy...
Cuộc thay đổi chánh quyền Mỹ với TT Trump tác động không ít đối với các nước CS độc tài đảng trị rất lớn. Ô Trump sẽ chống TC thao túng tiền tệ của Mỹ, chống lôi kéo việc làm của Mỹ sang TC và nhứt là tăng 40% thuế đối với hàng hoá TC. Đó sẽ là một cơn ác mộng với nền kinh tế Trung Quốc đang trong tình trạng giảm tốc.
Đối với CSVN, Ô.Trump tố cáo và chống không cho tài phiệt đưa việc làm Mỹ cho VNCS, và chống TPP chánh quyền TT Obama đã ký với CSVN. Chánh quyền Dân Chủ và gia đình Ô Bà Clinton-Hillary quá thân với CSVN. TT Clinton bình thường hoá bang giao với CSVN là cứu sống CSVN. Đáng lẽ để CSVN phải kiệt quệ, liệt bại như Liên sô, phải thay đổi thể chế, thì TT Clinton mở đường cho CSVN sống lại và kéo dài sự đau khổ của dân Việt cho tới bây giờ. Khi Nguyễn phú Trọng đến Mỹ, y đã đến New York thăm vợ chồng Clinton. Vậy nếu Clinton thắng, ắt phe CSVN được ‘hà hơi tiếp sức để kéo dài cai trị trên sự đau khổ của dân chúng VN.
Tóm lại, nền tự do, dân chủ Mỹ đã 240 năm, qua rất nhiều cuộc bầu cử, người dân qua lá phiếu đã chứng tỏ quyền làm chủ chánh quyền, làm ra một chánh quyền của dân, vì dân, do dân. Không đảng phái nào, không thế lực tài phiệt nào, không truyền thông đại chúng nào thao túng được./.(Vi Anh)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình