Đau bụng máu (dysmenorrhea) là bệnh thông thường của phụ nữ, nhất là khi còn trẻ. Những nguy cơ đau bụng máu bao gồm: phụ nữ chưa sinh đẻ, kinh nguyệt ra nhiều, hút thuốc lá và bị bệnh ưu trầm.
Khi bị đau bụng máu mà khám bệnh không thấy gì thì thường phụ nữ uống thuốc nonsteroid medications để giảm đau. Có người dùng thuốc ngừa thai hay thuốc depo-metroxyprogesterone acetate.
Nếu phụ nữ không thích thuốc ngừa thai thì có thể ấp nhiệt vào bụng, hay uống sinh tố B1, sinh tố E, uống thuốc dầu cá. Có người ăn rau. Ít ăn dầu mỡ. Hay điểm huyệt (acupressure).
Nếu bệnh nhân cứ tiếp tục than phiền đau bụng thì phải dùng siêu âm truy tầm xem có bệnh gì trong vùng chậu, hay nội soi bụng (laparoscopy).
Trong trường hợp nặng quá thì cần kích thích dòng điện (transcutaneous electric nerve stmulation), châm cứu, uống nifedipine hay terbutaline.
Có trường hợp phải dùng danazol hay leuprolide. Trường hợp hiếm có hơn phải mổ bỏ tử cung.
American Family Physicians, 71: 285, 2005
(Bàn thêm: Đau bụng máu có nhiều cường độ khác nhau: có thể đau ghê gớm hay lúc đau lúc không khi còn đường kinh, thường ở vùng bụng dưới hay vùng chậu.
Khoảng 40% phụ nữ đau bụng máu khi có đường kinh. Khoảng 10% phụ nữ đau liên tục kéo dài 3 ngày liền. Trẻ gái thường nghỉ học vì đau bụng máu. Đau bụng máu cản trở công việc làm trong nhà hay ngoài xã hội. Sau 20 tuổi thì đau bụng máu thường giảm đi.
Có 2 loại đau bụng máu phụ nữ: Đau bụng máu nguyên thủy khi bệnh nhân không có nguyên nhân gì. Ðau bụng máu do nguyên nhân khác như bệnh viêm vùng chậu, bướu thịt tử cung, bệnh lạc màng tử cung, hay do cơ quan trong bụng dính vào nhau, hay do tử cung thay đổi vị trí.
Đau bụng máu nguyên thủy dường như liên hệ kích thích tố prostaglandin tăng cao.
Đau bụng máu vì căng thẳng, bụng lình bình, thường gọi là hội chứng tiền kinh nguyệt, premenstrual syndrome (PMS).
Bệnh tâm lý như căng thẳng tâm trí, ưu trầm, cơ thể bứt rứt, hay tính tình thay đổi cũng là nguyên nhân gây đau bụng máu. Đau bụng máu liên hệ công ăn việc làm có thể điều trị bằng thuốc chống ưu trầm.
Khi đau bụng máu thật trầm trọng thường là khi còn trẻ, hoặc có nhiều người luyến ái, hay trong quá khứ thường có một bệnh hay một nguyên nhân nào đó trong vùng chậu, gần tử cung hay liên hệ tử cung.
Uống thuốc nonsteroid medications, như Ibuprofens (thí dụ Advil) giảm đau bụng máu 80%.
Thuốc Diclofenac (Cataflam) chống prostaglandin trị đau bụng máu trung bình hay nặng, khá hữu hiệu.
Có người đắp khăn nhúng nước ấm vào bụng, xoa bụng nhè nhẹ, uống nước ấm, tắm nước nóng, thể dục cho vùng chậu, hay đi bộ, đôi khi cũng giúp giảm đau bụng máu.
Trong trường hợp đau bụng máu kinh niên thì cần hỗ trợ tâm lý, xoa dịu xúc động, hay uống thuốc giảm ưu trầm.
Nếu đau bụng máu không hết hay đau quá thì nên kiếm bác sĩ.
Bác sĩ sẽ khám bệnh và siêu âm để tìm hiểu nguyên nhân. Ðôi khi làm nở cổ tử cung, nội soi bụng, cấy vi trùng truy tầm bệnh lậu, giang mai, hay nhiễm trùng chlamydia và thử máu.
Nếu có bướu trong buồng trứng hay tử cung thì phải giải phẫu, sửa chữa những chỗ hay cơ quan trong bụng bị dính vơí nhau, hay phải cắt bỏ tử cung trong trường hợp bị bệnh lạc màng tử cung.
Nếu bị bệnh viêm vùng chậu thì phải uống thuốc kháng sinh, trụ sinh).
Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; Điện Thoại: (714) 547-3915; E-mail: [email protected]; Diễn Đàn Y Khoa: http://groups.yahoo.com/group/DienDanYKhoa/ ; www.KhoaHoc.Net (Sức Khỏe).
Khi bị đau bụng máu mà khám bệnh không thấy gì thì thường phụ nữ uống thuốc nonsteroid medications để giảm đau. Có người dùng thuốc ngừa thai hay thuốc depo-metroxyprogesterone acetate.
Nếu phụ nữ không thích thuốc ngừa thai thì có thể ấp nhiệt vào bụng, hay uống sinh tố B1, sinh tố E, uống thuốc dầu cá. Có người ăn rau. Ít ăn dầu mỡ. Hay điểm huyệt (acupressure).
Nếu bệnh nhân cứ tiếp tục than phiền đau bụng thì phải dùng siêu âm truy tầm xem có bệnh gì trong vùng chậu, hay nội soi bụng (laparoscopy).
Trong trường hợp nặng quá thì cần kích thích dòng điện (transcutaneous electric nerve stmulation), châm cứu, uống nifedipine hay terbutaline.
Có trường hợp phải dùng danazol hay leuprolide. Trường hợp hiếm có hơn phải mổ bỏ tử cung.
American Family Physicians, 71: 285, 2005
(Bàn thêm: Đau bụng máu có nhiều cường độ khác nhau: có thể đau ghê gớm hay lúc đau lúc không khi còn đường kinh, thường ở vùng bụng dưới hay vùng chậu.
Khoảng 40% phụ nữ đau bụng máu khi có đường kinh. Khoảng 10% phụ nữ đau liên tục kéo dài 3 ngày liền. Trẻ gái thường nghỉ học vì đau bụng máu. Đau bụng máu cản trở công việc làm trong nhà hay ngoài xã hội. Sau 20 tuổi thì đau bụng máu thường giảm đi.
Có 2 loại đau bụng máu phụ nữ: Đau bụng máu nguyên thủy khi bệnh nhân không có nguyên nhân gì. Ðau bụng máu do nguyên nhân khác như bệnh viêm vùng chậu, bướu thịt tử cung, bệnh lạc màng tử cung, hay do cơ quan trong bụng dính vào nhau, hay do tử cung thay đổi vị trí.
Đau bụng máu nguyên thủy dường như liên hệ kích thích tố prostaglandin tăng cao.
Đau bụng máu vì căng thẳng, bụng lình bình, thường gọi là hội chứng tiền kinh nguyệt, premenstrual syndrome (PMS).
Bệnh tâm lý như căng thẳng tâm trí, ưu trầm, cơ thể bứt rứt, hay tính tình thay đổi cũng là nguyên nhân gây đau bụng máu. Đau bụng máu liên hệ công ăn việc làm có thể điều trị bằng thuốc chống ưu trầm.
Khi đau bụng máu thật trầm trọng thường là khi còn trẻ, hoặc có nhiều người luyến ái, hay trong quá khứ thường có một bệnh hay một nguyên nhân nào đó trong vùng chậu, gần tử cung hay liên hệ tử cung.
Uống thuốc nonsteroid medications, như Ibuprofens (thí dụ Advil) giảm đau bụng máu 80%.
Thuốc Diclofenac (Cataflam) chống prostaglandin trị đau bụng máu trung bình hay nặng, khá hữu hiệu.
Có người đắp khăn nhúng nước ấm vào bụng, xoa bụng nhè nhẹ, uống nước ấm, tắm nước nóng, thể dục cho vùng chậu, hay đi bộ, đôi khi cũng giúp giảm đau bụng máu.
Trong trường hợp đau bụng máu kinh niên thì cần hỗ trợ tâm lý, xoa dịu xúc động, hay uống thuốc giảm ưu trầm.
Nếu đau bụng máu không hết hay đau quá thì nên kiếm bác sĩ.
Bác sĩ sẽ khám bệnh và siêu âm để tìm hiểu nguyên nhân. Ðôi khi làm nở cổ tử cung, nội soi bụng, cấy vi trùng truy tầm bệnh lậu, giang mai, hay nhiễm trùng chlamydia và thử máu.
Nếu có bướu trong buồng trứng hay tử cung thì phải giải phẫu, sửa chữa những chỗ hay cơ quan trong bụng bị dính vơí nhau, hay phải cắt bỏ tử cung trong trường hợp bị bệnh lạc màng tử cung.
Nếu bị bệnh viêm vùng chậu thì phải uống thuốc kháng sinh, trụ sinh).
Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; Điện Thoại: (714) 547-3915; E-mail: [email protected]; Diễn Đàn Y Khoa: http://groups.yahoo.com/group/DienDanYKhoa/ ; www.KhoaHoc.Net (Sức Khỏe).
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình