Hôm nay,  

Tỏi

13/06/201700:00:00(Xem: 17062)
blank
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Tỏi là loài thực vật thuộc họ Hành Tỏi, tên khoa học là Allium sativum liliaceae.

Tỏi được trồng đầu tiên ở Trung Đông từ khoảng vài ngàn năm trước. Hiện nay tỏi đứng hàng thứ 14 về sản lượng trong các loại rau trồng. Trung Hoa, Hàn Quốc, Ấn Độ, Hoa Kỳ là các quốc gia sản xuất tỏi nhiều nhất. Đa số tỏi ở Hoa Kỳ được trồng ở tiểu bang California.

Các bà nội trợ dùng tỏi từ nhiều ngàn năm nay để làm gia vị nấu nướng.

Tỏi cũng đã được dùng làm thuốc trị bệnh trong nền y học cổ truyền tại nhiều quốc gia, nhưng chỉ mấy chục năm gần đây, công dụng trị liệu này mới được khoa học nghiên cứu, áp dụng.

Hóa chất trong tỏi

Năm 1951, hai nhà hóa học Thụy sĩ Arthur Stoll và Ewald Seebeck đã tìm ra hóa chất chính của tỏi là chất Alliin và men Allinase. Hai chất này được giữ riêng rẽ, không tiếp xúc với nhau trong tế bào tỏi.

Bình thường, tỏi không có mùi.

Nhưng khi tỏi được cắt nhỏ, thì men Allinase sẽ tác dụng vào Alliin, tạo ra hóa chất Allicin với hương vị đặc biệt hăng cay và làm chẩy nước mắt. Khi nấu chín hay chế biến (ngâm giấm chẳng hạn ) thì Alliin mất bớt đi.

Vì mùi vị đặc biệt đó mà người Âu châu âu yếm gọi tỏi là “Nụ Hồng Hôi” và một bác sĩ ở bệnh viện M.D. Anderson, Houston cho biết thêm rằng tỏi càng hôi càng tốt.

Allicin là một hóa chất bay hơi, rất mau tan, dễ dàng biến đổi thành các chất thuộc nhóm sulfide (hợp chất có sulfur) trong tinh dầu tỏi. Sự sulfur hóa của Allicin xẩy ra nhanh hơn sau khi tỏi được đập nát và nấu chín.

Các chất Sulfide trong tỏi có dạng giống như dầu và là thành phần công dụng chính của tỏi mà ta có thể mua được dưới dạng viên tỏi con nhộng. Alliin là yếu tố chính làm cho tỏi có công dụng như như một loại thuốc kháng sinh. Vì thế tinh dầu tỏi giảm mạnh khả năng kháng sinh do phần lớn allicin đã biến đổi thành các chất sulfide.

Nước chiếm tỷ lệ 65% trong tỏi.

Tỏi cũng có nhiều chất đạm amino acids, quan trọng nhất là cystine và methionine. Ngoài ra còn có tinh bột, một ít chất béo, các sinh tố A, B, C và E, các chất khoáng như calci, magane, nhôm, đặc biệt là các chất chống oxy hóa selenium và germanium

Các dạng tỏi

Tỏi sống.

Khi ăn sống, tỏi có mùi vị hôi cay rất mạnh do chất Allicin gây ra. Như đã trình bầy, ở trạng thái tự nhiên thì allicin chưa có mặt. Chỉ khi tỏi được cắt nhỏ, cắn hay đập nát thì nó mới được tạo thành do men allinase tác dụng với allinin. Vì thế tỏi tươi bầy bán không có mùi.

Ăn tỏi tươi cũng tốt như khi nấu chín, nhưng vị tỏi tươi quá cay có thể gây khó chịu cho cả miệng lẫn dạ dày. Vì thế nên ăn kèm với các loại rau. Hoặc cũng có thể thêm tỏi sống vào trứng, súp, rau xà lách...cho dễ ăn.

Cũng có người cắt tỏi thành từng miếng nhỏ nhét vào quả nho rồi nhai nuốt trôi đi, hoặc pha lẫn tỏi đập nhỏ trong sữa, mật ong rồi uống hoặc uống nước tỏi với nước trái cây.

Kinh nghiệm dân gian thường ăn cháo trắng thật nóng với tỏi tươi để giải cảm.        

Tỏi đặc chế.

Ở phương Tây, trong các tiệm thuốc hay quày thực phẩm thường thấy bầy bán đủ loại sản phẩm tỏi đặc chế như: viên tỏi, nước chắt tỏi, bột tỏi, dầu tỏi, tỏi có mùi, tỏi không mùi... Các sản phẩm tỏi này đặc biệt rất phổ biến ở Đức, Nhật, Anh...

Giới chức y tế ở Đức và Nhật chính thức công nhận sản phẩm tỏi trị được bệnh tim mạch. Bên Anh thì có tới 10% dân chúng dùng sản phẩm tỏi. Mức tiêu thụ tỏi ở Hoa Kỳ lên đến 100 triệu Mỹ kim mỗi năm.

Tinh dầu tỏi.

Tinh dầu tỏi thường được trình bày dưới dạng viên con nhộng, vỏ bọc là một chất gelatin. Dầu tỏi chứa đủ tất cả các hóa chất sulfides. Một phần củ tỏi nặng 2 g cho khoảng 2mg tinh dầu.

Dầu tỏi được chế biến ở bên Đức từ năm 1920 và hiện nay rất thông dụng ở Hoa Kỳ.

Uống viên nhộng chứa tinh dầu tỏi không thấy mùi hôi ở miệng, nhưng hơi thở vẫn nặng mùi khi dầu được tiêu hóa trong bao tử.

Dầu có mọi công hiệu của tỏi ngoại trừ khả năng kháng sinh thì ít hơn.

Tỏi bột.

Tỏi được sấy khô, tán thành bột rồi bán dưới dạng viên, được bọc kín nên không thoát ra mùi hôi.

Cách thức sấy tỏi để làm thức ăn và dược phẩm khác nhau: Khi dùng làm thức ăn, tỏi được sấy lâu hơn, ở nhiệt độ cao hơn khi làm thuốc, do đó còn lại rất ít allicin và dầu tỏi.

Tỏi không mùi.

Tỏi này được người Nhật chế biến đầu tiên.

Tỏi được thái nhỏ, ngâm trong rượu vài tháng rồi tinh lọc lấy dịch chiết để làm thuốc viên.

Thuốc không mùi vì một số thành phần hóa chất mất đi trong khi chế biến. Tuy nhiên tỏi này vẫn giữ nguyên một số công dụng trị liệu, đặc biệt là ngăn ngừa ung thư.

Những điều cần lưu ý

a-Bình thường, tỏi rất an toàn khi tiêu thụ, ngoại trừ khi có dị ứng với tỏi.

Tỏi chỉ gây ngộ độc khi ăn nhiều, như hai ba trăm nhánh một lúc, Đôi khi tỏi có thể gây phản ứng ngứa trên da, khó chịu trong bao tử.

b-Điểm đặc biệt là tỏi làm chậm sự đông máu nên khi uống thuốc cầm máu hoặc trước khi giải phẫu, không nên ăn nhiều tỏi quá.

c-Có đến hàng trăm loại tỏi khác nhau nhưng chỉ có 17 loại chính.

Tỏi thường được trồng vào mùa Thu, và sẵn sàng gặt hái vào tháng Năm tới cuối tháng Sáu.

đ-Tỏi có vị cay khác nhau, từ rất hăng cay tới vừa phải. Khi tỏi mới thu hoạch về thì vị còn nhẹ, vị tăng lần khi được tồn trữ rồi tới khi nẩy mầm thì mùi vị giảm.

e-Khi tỏi được nấu chín thì chỉ có allicin với đặc tính kháng sinh bị mất đi, nhưng các đặc tính khác được giữ nguyên vì các hợp chất nhóm sulfur không thay đổi. Chính các hợp chất này mang lại cac công dụng của tỏi.

g-Tỏi càng có mùi hôi càng có công hiệu mạnh. Thường thường ta ăn được nhiều tỏi nấu chín hơn là ăn tỏi sống.

h- Muốn sấy khô tỏi thì cắt tỏi thành từng miếng mỏng, đặt trên miếng vải thưa rồi phơi nắng hay sấy trong bếp lò ở nhiệt độ thấp.

i-Tỏi có thể để dành được khoảng sáu tháng. Nên cất giữ trong túi giấy để tránh ánh sáng, để nơi nhiệt độ vừa phải và thoáng khí.

Không nên cất giữ tỏi trong tủ lạnh, tránh tỏi hư vì độ ẩm, hoặc để trong túi nylon kín hơi.

k-Bóc tỏi đôi khi rất mất công. Muốn dễ dàng, ngâm tỏi trong nước lạnh hoặc nước sôi ít phút rồi bóc, vì nước sôi làm lỏng vỏ tỏi.

l - Khi mua, nên lựa tỏi cứng chắc, bụ bẫm, vỏ khô, sạch và không rách.

m-Sau đây là vài mẹo vặt để làm hết mùi tỏi trong miệng:

- Súc miệng với nước trái chanh hòa trong nước lạnh;

- Nhai vỏ cam hay vỏ chanh;

- Nhai hạt thì là hay hạt hồi (anise), hoặc vỏ quế, hột cà phê rang;

- Ăn một quả táo tươi.

n-Khi làm tỏi, rửa tay ngay bằng nước lạnh để làm mất mùi hôi.

Muốn làm hết mùi hôi trong chai lọ đựng tỏi thì rửa sạch rồi nhét một tờ báo vào chai, đậy nút, vài ngày sau mùi tỏi hết./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Diệt được Thanh hay Thăng này sẽ lại nẩy sinh hàng chục, hàng trăm Thanh hay Thăng khác vì cái gốc sinh ra tham nhũng và thối nát chính trị vẫn còn đó. Vậy gốc nằm ở đâu? Nhiều người đã nói tới, đó là cơ chế độc tài nhất nguyên tuyệt đối.
Mỹ phẩm Nga tràn vào thị trường Việt Nam... Bản tin Sputnik News ghi rằng nhà sản xuất hóa chất gia dụng Tatarstan "Nafis Cosmetics" sẽ tiến hành ký hợp đồng với nhà phân phối lớn tại Việt Nam.
Tin vui, nguời dân Việt, đặc biệt là anh chị em xe hơi và đồng bào địa phương đã thừa thắng xông lên, tiếp tục đấu tranh xả trạm thu lộ phí BOT của đại gia cấu kết với Đảng Nhà Nước CSVN bày đặt để móc túi dân thêm. Tin RFA ngày 10-1-2018, “BOT Sóc Trăng: người dân múa lân ăn mừng xả trạm”. Còn BOT T2 Quốc lộ 91 Cần Thơ – An Giang thu lộ phí từ 2016 cũng phải xả trạm do đấu tranh của anh chị em xe và đồng bào.
OTTAWA - 3 nước Bắc Mỹ thương lượng nhiều tháng không kết quả văn kiện NAFTA cập nhật – 2 nguồn tin từ chính quyền Canada báo trước chính quyền Trump sắp công bố nay mai quyết định giải kết với NAFTA, thỏa thuận mậu dịch Bắc Mỹ đạt đuợc hơn 2 thập niên trước.
ZURICH - Compax, là 1 tổ chức phi chính phủ (NGO) tại Thụy Sĩ được biết với lập trường cấp tiến làm kiến nghị yêu cầu không cho phép TT Trump dự “diễn đàn kinh tế thế giới Davos”.
SEOUL - Cơ quan ngôn luận của Pyongyang nhận xét: sách của nhà báo minh họa nội tình Bạch Ốc thời Trump tiên đoán thất bại của chính quyền Trump.
BRUSSELS - 3 cường quốc Âu Tây hô hào TT Trump duy trì thỏa ước nguyên tử Vienna, là giao kết ngăn cản Iran tìm kiếm vũ khí nguyên tử – TT Trump đuợc mong đợi công bố trước cuối tuần quyết định tái lập trừng phạt Tehran, là đe dọa nhận chìm kết quả thương luợng của Lục Cường với Tehran khi lãnh đạo hành pháp Hoa Kỳ là TT Obama.
ANKARA - TT Erdogan tuyên bố: Thổ Nhĩ Kỳ ngưng dẫn độ nghi can cho Hoa Kỳ chừng nào giáo sĩ Fethullah Gulen không bị giải giao – ông Gulen bị nhà cầm quyền Ankara quy trách nhiệm là kẻ chủ mưu cuộc đảo chính bất thành giữa Tháng 7-2015.
ROME - Tòa thánh Vatican tuyên bố: Đức Giáo hoàng sẽ thăm hỏi nạn nhân của chế độ độc tài Pinochet nhân dịp tông du Chi-Lê trong tuần tới.
MOSCOW - Điện Kremlin mô tả phúc trình của 1 nhóm dân cử Hoa Kỳ tố cáo Nga quấy rối chu kỳ tuyển cử 2016 tại Hoa Kỳ là gây thương tổn quan hệ song phương, cũng tự gây thiệt hại. Hôm Thứ Tư, các nghị sĩ DC tại ủy ban quan hệ đối ngoại Thượng Viện công bố tài liệu mô tả chi tiết các hoạt động quấy rối chính trị châu Âu của Nga trong gần 20 năm qua, và đả kích chính quyền Trump thiếu nỗ lực giải quyết vấn đề.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.