Hỏi (Ông Trần Tuấn Khôi): Cách đây chừng 4 tuần lễ, sau khi tham dự sinh nhật con của một người bạn, vì uống khá nhiều rượu nên tôi đã ở nán lại nhà của bạn và ngủ một giấc ngắn để lượng rượu trong máu giảm bớt trước khi có thể lái xe về nhà.
Tuy nhiên, trên đường lái xe về nhà tôi đã bị một chiếc xe khác tông vào hông của xe tôi khi tôi quẹo vào bùng binh.
Tôi đổ lỗi cho tái xế của chiếc xe kia, nhưng ông ta nói rằng tôi đã chạy ẩu vào bùng binh mà không chịu nhường đường cho xe của ông ta khi xe của ông ta đang chạy trong bùng binh.
Chúng tôi đã không đồng ý ai là người có lỗi. Trong lúc đang tranh cãi thì xe cảnh sát chạy ngang qua và đã yêu cầu chúng tôi dời xe vào nơi an toàn để tránh đường cho xe chạy. Thế là chúng tôi đã dời xe vào lề đường cách đó chừng 50 mét.
Sau khi hai chúng tôi dời xe vào nơi được chỉ định, cảnh sát bèn thử rượu. Mặc dầu đã ngủ một giấc nhưng khi thử rượu thì lượng rượu trong máu của tôi vẫn vượt quá mức luật định là 0.05. Thế là cảnh sát đã yêu cầu tôi để xe tại chỗ và lên xe để về đồn. Tại trạm cảnh sát, tôi được thử rượu một lần nữa và nồng độ rượu không thay đổi. Sau khi thẩm vấn cảnh sát đã cáo buộc tôi hai tội. Một tội lái xe bất cẩn và tội kia là tội uống rượu lái xe. Đồng thời họ đã cho tôi tại ngoại và đưa giấy cho tôi phải hầu tòa về hai tội trạng nêu trên vào hai tuần lễ sau đó.
Vào ngày hầu tòa, vì biết được rằng với các tội trạng vừa nêu, tôi sẽ có thể bị mất bằng lái một thời gian nên tôi đã không lái xe đến tòa mà nhờ một người bạn chở giùm.
Trên đường đến tòa, xe của người bạn đã bị tắt máy trong đường hầm của xa lộ M5. Vì thế, tôi không thể đến tòa nên đã gọi điện thoại đến báo cho nhân viên của tòa án về tình trạng của tôi. Sau khi xe của bạn tôi được sửa xong, chiều hôm đó tôi có gọi điện thoại cho tòa án thì biết được rằng tôi đã bị tòa phạt $1,100 và cấm lái xe trong thời gian 6 tháng. Xin LS cho biết là tôi có thể khiếu nại hoặc kháng án về bản án mà tòa đã đưa ra trong lúc tôi vắng mặt để được xét xử lại hay không"
Bị cáo bèn nộp đơn xin tòa xét xử lại, nhưng đơn xin của bị cáo đã bị bác bỏ. Bị cáo bèn kháng án lên Tối Cáo Pháp Viện về việc tòa sơ thẩm đã không chịu xét đơn xin xét xử lại vụ kiện của bị cáo.
Tuy nhiên, vị thẩm phán xét xử kháng án tại Tối Cao Pháp Viện đã xét thấy không có sai lầm nào về quyết định của tòa sơ thẩm cả. Vì thế, bị cáo bèn kháng án lên Tòa Kháng Án. Tòa kháng án đã đưa ra phán quyết như sau:
Điều 100K(2)(b) Đạo Luật Hình Sự [về việc Kháng Án và Tái Xét quyết định của các Tòa Án Địa Phương] [Crimes (Local Court Appeal and Review) Act], cho phép vị thẩm phán của tòa sơ thẩm đưa ra ý kiến rằng bị cáo đã không hội đủ những quy định trong vì bị cáo còn đủ sức khỏe để thực hiện các thủ tục liên hệ. Việc bị cáo còn đủ sức khỏe có thể được chứng minh do việc bị cáo còn có thể liên lạc với luật sư của mình và yêu cầu luật sư xin triển hoãn việc xét xử.
Theo điều 100A(3), nếu bị cáo không nhận được trát tòa hoặc giấy báo ra hầu tòa, và vì lý do đó mà bị cáo không biết được ngày ra hầu tòa thì vị thẩm phán có thể đưa ra lệnh hủy bỏ việc kết tội bị cáo.
Tuy nhiên, theo điều 100K(2) trong Part 4A, điều luật mới này đã dùng ngôn từ là [“must grant” an application for an annulment] (“phải chấp nhận” lời thỉnh cầu về việc hủy bỏ [“phải chấp nhận” đơn xin hủy bỏ]), yêu cầu tòa án sơ thẩm phải chấp nhận đơn xin, nếu đơn xin hội đủ các điều kiện.
Nếu vị thẩm phán của tòa sơ thẩm “giải thích điều luật này theo nghĩa hẹp” (the narrow construction) rằng “không chịu tuân thủ theo thủ tục thích đáng” thì ông ta có thể từ khước đơn xin, ngay cả trong trường hợp bị cáo trên đường đến tòa và bị thương tích trầm trọng trong một tai nạn xe cộ, mà từ bệnh viện bị cáo đã không chịu gọi điện thoại cho luật sư của mình để yêu cầu triển hoãn việc xét xử, vì không có gì có thể hoài nghi được về sự tranh cãi rằng tai nạn đã không cản trở được việc bị cáo gọi điện thoại.
Tuy nhiên, Thẩm Phán Sheller của Tòa Kháng Án đã đưa ra ý kiến rằng điều luật đó phải được giải thích bằng một cách khác.
Theo Thẩm Phán Sheller thì điều luật đó đã đưa ra một sự quy định hầu tránh sự bất công hiển nhiên đối với bị cáo, khi đương sự không thể ra hầu tòa vào ngày mà đương sự bị kết tội được, vì lý do vắng mặt của bị cáo là do bởi tai nạn, bệnh hoạn, hoặc do những nguyên nhân chính đáng khác.
Lý do mà bị cáo nộp đơn xin hủy bỏ sự kết tội là vì đương sự đã bị kết tội trong lúc vắng mặt. Nếu bị cáo bị cản trở không đến hầu tòa được vào ngày hôm đó vì bị bệnh, thì việc không đến hầu tòa đó được xem như là đã hội đủ điều kiện luật định.
Điều này có nghĩa là vì bị bệnh nên bị cáo không thể tuân thủ làm đúng theo thủ tục quy định. Đây chính là ý định của các nhà lập pháp. Cuối cùng Tòa Kháng Án đã hủy bỏ bản án và gởi trả vụ kiện cho tòa sơ thẩm để xét xử lại.
Dựa vào luật pháp cũng như phán quyết vừa trưng dẫn, ông có thể thấy được rằng việc tòa án địa phương đã kết buộc và phạt ông trong lúc ông không thể hầu tòa vì lý do xe bị hư trên đường đến tòa là điều mà ông có thể nộp đơn xin hủy bỏ bản án đó để được xét xử lại.
Ông đã bị kết buộc và xử phạt tối đa trong lúc ông vắng mặt. Với nồng độ rượu 0.05 ông có thể xin để tòa xử phạt ông nhẹ hơn. Nếu ông có mặt và nhận tội, tòa có thể phạt ông $550 thay vì $1,100 và không cho ông lái xe trong thời gian 3 tháng thay vì 6 tháng [với điều kiện là trước đây ông chưa hề uống rượu lái xe và bị phạt].
Nếu ông còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp tường tận hơn.
Tuy nhiên, trên đường lái xe về nhà tôi đã bị một chiếc xe khác tông vào hông của xe tôi khi tôi quẹo vào bùng binh.
Tôi đổ lỗi cho tái xế của chiếc xe kia, nhưng ông ta nói rằng tôi đã chạy ẩu vào bùng binh mà không chịu nhường đường cho xe của ông ta khi xe của ông ta đang chạy trong bùng binh.
Chúng tôi đã không đồng ý ai là người có lỗi. Trong lúc đang tranh cãi thì xe cảnh sát chạy ngang qua và đã yêu cầu chúng tôi dời xe vào nơi an toàn để tránh đường cho xe chạy. Thế là chúng tôi đã dời xe vào lề đường cách đó chừng 50 mét.
Sau khi hai chúng tôi dời xe vào nơi được chỉ định, cảnh sát bèn thử rượu. Mặc dầu đã ngủ một giấc nhưng khi thử rượu thì lượng rượu trong máu của tôi vẫn vượt quá mức luật định là 0.05. Thế là cảnh sát đã yêu cầu tôi để xe tại chỗ và lên xe để về đồn. Tại trạm cảnh sát, tôi được thử rượu một lần nữa và nồng độ rượu không thay đổi. Sau khi thẩm vấn cảnh sát đã cáo buộc tôi hai tội. Một tội lái xe bất cẩn và tội kia là tội uống rượu lái xe. Đồng thời họ đã cho tôi tại ngoại và đưa giấy cho tôi phải hầu tòa về hai tội trạng nêu trên vào hai tuần lễ sau đó.
Vào ngày hầu tòa, vì biết được rằng với các tội trạng vừa nêu, tôi sẽ có thể bị mất bằng lái một thời gian nên tôi đã không lái xe đến tòa mà nhờ một người bạn chở giùm.
Trên đường đến tòa, xe của người bạn đã bị tắt máy trong đường hầm của xa lộ M5. Vì thế, tôi không thể đến tòa nên đã gọi điện thoại đến báo cho nhân viên của tòa án về tình trạng của tôi. Sau khi xe của bạn tôi được sửa xong, chiều hôm đó tôi có gọi điện thoại cho tòa án thì biết được rằng tôi đã bị tòa phạt $1,100 và cấm lái xe trong thời gian 6 tháng. Xin LS cho biết là tôi có thể khiếu nại hoặc kháng án về bản án mà tòa đã đưa ra trong lúc tôi vắng mặt để được xét xử lại hay không"
*
Trả lời: Để có thể được xét xử lại về trường hợp mà ông đã nêu lên trong thư, thì ông phải làm theo một thủ tục mà luật pháp gọi là “hủy bỏ sự kết tội” (annulling convictions).
Thông thường thì tòa án có thể đưa ra phán quyết đối với những người không chịu ra hầu tòa. Tuy nhiên, tòa án không được đưa ra phán quyết nếu bản án đó là một bản án tù, hoặc án lệnh phải phục dịch cộng đồng, hoặc bản án buộc bị can phải giữ gìn tánh hạnh trong một thời gian nào đó.
Khi một người vì bất cứ lý do nào đó đã không ra hầu tòa, nếu vị thẩm phán tọa xử xét thấy rằng bản án mà ông ta sẽ đưa ra sẽ là một bản án tù, hoặc án lệnh phải phục dịch cộng đồng, hoặc bản án buộc bị can phải giữ gìn tánh hạnh trong một thời gian nào đó, thì vị thẩm phán tọa xử phải đưa ra án lệnh bắt giữ can phạm hầu đưa can phạm ra tòa để xét xử.
Trong vụ Miller v DPP [2004] NSWCA 90. Trong vụ đó, sau một thời gian xét xử và khi đến ngày mà bị cáo sẽ bị kết tội, bị cáo đã đi khám bác sĩ. Bác sĩ đã chứng nhận rằng vì lý do sức khỏe bị cáo không thể đến hầu tòa ngày hôm đó được. Bị cáo đã báo cho luật sư của đương sự biết về tình trạng sức khỏe và yêu cầu luật sư xin tòa cho triển hoãn việc xét xử lại. Tuy nhiên, tòa đã không chấp nhận lời thỉnh cầu triển hoãn và đã kết án bị cáo trong lúc đương sự vắng mặt.
Bị cáo bèn nộp đơn xin tòa xét xử lại, nhưng đơn xin của bị cáo đã bị bác bỏ. Bị cáo bèn kháng án lên Tối Cáo Pháp Viện về việc tòa sơ thẩm đã không chịu xét đơn xin xét xử lại vụ kiện của bị cáo.
Tuy nhiên, vị thẩm phán xét xử kháng án tại Tối Cao Pháp Viện đã xét thấy không có sai lầm nào về quyết định của tòa sơ thẩm cả. Vì thế, bị cáo bèn kháng án lên Tòa Kháng Án. Tòa kháng án đã đưa ra phán quyết như sau:
Điều 100K(2)(b) Đạo Luật Hình Sự [về việc Kháng Án và Tái Xét quyết định của các Tòa Án Địa Phương] [Crimes (Local Court Appeal and Review) Act], cho phép vị thẩm phán của tòa sơ thẩm đưa ra ý kiến rằng bị cáo đã không hội đủ những quy định trong vì bị cáo còn đủ sức khỏe để thực hiện các thủ tục liên hệ. Việc bị cáo còn đủ sức khỏe có thể được chứng minh do việc bị cáo còn có thể liên lạc với luật sư của mình và yêu cầu luật sư xin triển hoãn việc xét xử.
Theo điều 100A(3), nếu bị cáo không nhận được trát tòa hoặc giấy báo ra hầu tòa, và vì lý do đó mà bị cáo không biết được ngày ra hầu tòa thì vị thẩm phán có thể đưa ra lệnh hủy bỏ việc kết tội bị cáo.
Tuy nhiên, theo điều 100K(2) trong Part 4A, điều luật mới này đã dùng ngôn từ là [“must grant” an application for an annulment] (“phải chấp nhận” lời thỉnh cầu về việc hủy bỏ [“phải chấp nhận” đơn xin hủy bỏ]), yêu cầu tòa án sơ thẩm phải chấp nhận đơn xin, nếu đơn xin hội đủ các điều kiện.
Nếu vị thẩm phán của tòa sơ thẩm “giải thích điều luật này theo nghĩa hẹp” (the narrow construction) rằng “không chịu tuân thủ theo thủ tục thích đáng” thì ông ta có thể từ khước đơn xin, ngay cả trong trường hợp bị cáo trên đường đến tòa và bị thương tích trầm trọng trong một tai nạn xe cộ, mà từ bệnh viện bị cáo đã không chịu gọi điện thoại cho luật sư của mình để yêu cầu triển hoãn việc xét xử, vì không có gì có thể hoài nghi được về sự tranh cãi rằng tai nạn đã không cản trở được việc bị cáo gọi điện thoại.
Tuy nhiên, Thẩm Phán Sheller của Tòa Kháng Án đã đưa ra ý kiến rằng điều luật đó phải được giải thích bằng một cách khác.
Theo Thẩm Phán Sheller thì điều luật đó đã đưa ra một sự quy định hầu tránh sự bất công hiển nhiên đối với bị cáo, khi đương sự không thể ra hầu tòa vào ngày mà đương sự bị kết tội được, vì lý do vắng mặt của bị cáo là do bởi tai nạn, bệnh hoạn, hoặc do những nguyên nhân chính đáng khác.
Lý do mà bị cáo nộp đơn xin hủy bỏ sự kết tội là vì đương sự đã bị kết tội trong lúc vắng mặt. Nếu bị cáo bị cản trở không đến hầu tòa được vào ngày hôm đó vì bị bệnh, thì việc không đến hầu tòa đó được xem như là đã hội đủ điều kiện luật định.
Điều này có nghĩa là vì bị bệnh nên bị cáo không thể tuân thủ làm đúng theo thủ tục quy định. Đây chính là ý định của các nhà lập pháp. Cuối cùng Tòa Kháng Án đã hủy bỏ bản án và gởi trả vụ kiện cho tòa sơ thẩm để xét xử lại.
Dựa vào luật pháp cũng như phán quyết vừa trưng dẫn, ông có thể thấy được rằng việc tòa án địa phương đã kết buộc và phạt ông trong lúc ông không thể hầu tòa vì lý do xe bị hư trên đường đến tòa là điều mà ông có thể nộp đơn xin hủy bỏ bản án đó để được xét xử lại.
Ông đã bị kết buộc và xử phạt tối đa trong lúc ông vắng mặt. Với nồng độ rượu 0.05 ông có thể xin để tòa xử phạt ông nhẹ hơn. Nếu ông có mặt và nhận tội, tòa có thể phạt ông $550 thay vì $1,100 và không cho ông lái xe trong thời gian 3 tháng thay vì 6 tháng [với điều kiện là trước đây ông chưa hề uống rượu lái xe và bị phạt].
Nếu ông còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp tường tận hơn.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình