Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 22395)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

Tháng 10/2018, Microsoft chính thức phát hành bản cập nhật Windows 10 October 2018 (Build 1809), sau đó phát hiện ra một lỗi nghiêm trọng khiến dữ liệu của người dùng tự động bị xóa. Microsoft phải ngừng phát hành và tiến hành sửa lỗi.
Garden Grove (Bình Sa)- - Tại hội trường Jordan Intermediate School, 9821 Woodbury, Garden Grove vào lúc 12 giờ trưa Chủ Nhật, ngày 18 tháng11 năm 2018, Trung Tâm Văn Hóa Hồng Bàng (TTVHHB), đã tổ chức kỷ niệm 25 năm ngày thành lập 1993-2018 với chủ đề “Tìm Về Nguồn Cội”.
Nước Lào có nhiều ngôi chùa cổ kính. Luang Prabang là lãnh thổ Hoàng thành của vương quốc Ai Lao, tại đây có ba địa điểm quan trọng của Phật Giáo, gồm có chùa Xieng Thong gần Hoàng Cung. Chùa Phou Si trên núi cao 300 bực thang và động Pak Ou bên sông Mekong hùng vĩ cách Hoàng thành 25 cây số.
Vài kiểu tóc thật “cool”, làm trong nhấp nháy cho bạn gái và con gái, bằng vài dụng cụ thật đơn giản như độn tóc, kẹp tóc, giây thun, cây viết chì, hoa vải…
Trong phiên họp của cái gọi là Quốc Hội đảng cử dân bầu của CSVN, một đại biểu quốc hội Lưu Bình Nhưỡng lên tiếng nói Công an Cảnh sát có những “sai phạm rất là khủng khiếp, không thụ lý tin báo tố giác tội phạm là 94%, chậm gửi quyết định cho viện kiểm sát 80%, xử lý tin quá hạn 99,7%, vi phạm tống đạt là 100%” để chất vấn Bộ trưởng Công an Tô Lâm. Nhưng đại biểu than thở rằng “hôm đó tôi là người đưa ra chất vấn với các bộ trưởng, trưởng ngành nhưng không nhận được thông tin phản hồi”. Thay vào đó Nguyễn Hữu Cầu, một đại tá và cũng là đại biểu lên tiếng “đề nghị ông Nhưỡng nói rõ vấn đề này cho lực lượng công an, “nếu không anh em rất là phân tâm”.
BIỂN ĐÔNG -- Báo The Express của Anh quốc cho biết Hải quân Trung Quốc đã xây căn cứ quân sự ngầm dưới mặt biển ở Biển Đông.
ISLAMABAD - Vụ bạo động tấn công tòa lãnh sự Trung Cộng tại Karachi nêu quan ngại về an ninh của Hoa-kiều tại Pakistan. Giới chuyên môn nhận xét: dân thường phản đối các dự án liên doanh với Trung Cộng tại tỉnh bang Baluchistan.
PANMUNJOM - Nam Hàn và Bắc Hàn đã nối đường băng qua biên giới lần đầu từ 14 năm, là tiến triển mới theo hướng giảm căng thẳng.
PARIS - Lãnh đạo mới của tổ chức cảnh sát quốc tế (Interpol) khẳng định: sứ mạng ưu tiên là phát triển hợp tác giữa 194 thành viên vì nhu cầu an ninh toàn cầu.
ANKARA - Thông tấn quốc doanh Anadolu đưa tin: giới chức Thổ Nhĩ Kỳ đã phát lệnh truy tố 28 người tội mưu sát ĐS Nga năm 2016.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.