Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 22086)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

PHNOM PENH - Thủ Tướng tái cử Hun Sein đã tấn công chính khách đối lập lưu vong bằng thách thức “Hãy thề sét đánh chết nếu thực tâm tố cáo cuộc tổng tuyển cử ngày 29-7 là gian lận” và tin loan báo 82% cử tri đi bỏ phiếu là thống kê phóng đại.
BEIJING - Sau nhiều năm tranh luận, giới khoa học gia của Hoa Lục gần tiến tới đồng thuận về đồ án đường xe điện ngầm 135 kilomét, dài nhất thế giới nối liền với Taiwan – nhưng, với thực tế chính trị hiện tại, xe điện ngầm đưa thoi giữa Taiwan và lục địa với tốc đô kilomét-giờ chỉ là giấc mơ. 1 số quan sát viên phỏng đoán Beijing sẽ đơn phương khởi công với ý nghĩa tượng trưng.
WASHINGTON - Hoa Kỳ tấn công Nhật bằng 2 quả bom nguyên tử đầu tiên ngày 6 và ngày 9-8-1945, Nhật phải đầu hàng mấy ngày sau – từ đó tới nay, thế giới đã chế tạo hàng chục ngàn bom nguyên tử.
CARACAS - Chính quyền Venezuela loan báo : 6 tên khủng bố giết muớn đã bị bắt về tội mưu sát TT Maduro tại cuộc diễn hành của vệ binh quốc gia hôm Thứ Bảy trong âm mưu tấn công bằng phi cơ không người lái (UAV) mang bom.
TEHRAN - Giữa lúc nội tệ mất giá trầm trọng trước khi Washington tái tục trừng phạt , phó thống đốc ngân hàng trung ương Iran phụ trách hối đoái bị tống giam. Thông tấn IRIB xác nhận phó thống đốc Ahmad Araghchi bị bắt hôm chủ nhật cùng với 5, 6 viên chức (chưa rõ tên) dẫn loan báo của phát ngôn viên Bộ tư pháp.
HIROSHIMA - Hàng chục ngàn người dự lễ tưởng niệm nạn nhân của bom nguyên tử trong thời gian cuối của thế chiến Thứ Hai tại thành phố Hiroshima – phút mặc niệm cử hành lúc 8 giơ 15 phút sáng, đúng giờ quả bom nguyên tử đầu tiên của nhân loại bùng nổ thành cây nấm khổng lồ, ngày 6-8-1945.
JAKARTA - Nhà cầm quyền Indonesia đẩy mạnh việc tìm kiếm người sống sót sau khi động đất phát sinh tại đảo du lịch Lombok hồi tối chủ nhật gây thiệt mạng 98 người và trên 230 người bị thương - đây là lần thứ nhì trong 1 tuần, Lombok chứng kiến động đất, mạnh 6.9 độ Richter.
BEIJING - Trong lúc liên lạc căng thẳng, đảo Quemoy thuộc Taiwan nhập cảng nước từ lục địa - vì thiếu nuớc uống, đảo nhỏ cũng đuợc biết với tên Kinmen, cách bờ Hoa Lục 2 kilomét, có hợp đồng 2015 với tỉnh Fujian của Hoa Lục để đuợc cung cấp nước ngọt trong 30 năm.
SINGAPORE - Hội nghị ASEAN họp tại thị quốc Singapore đã kết thúc – các thành viên ASEAN đã cùng các đại diện của Hoa Kỳ, Trung Cộng và Nhật trao đổi ý kiến về phi nguyên tử bán đảo Hàn trong thời gian này. Ngoại trưởng Bắc Hàn dự khán.
VALLEJO, Calif. - Hai chị em gái song sinh 14 tuổi tại thị trấn Vallejo và mẹ của 2 em đã chết trong trận hỏa hoạn tại căn nhà của họ rạng sáng mà cảnh sát nói là một vụ hỏa hoạn khả nghi.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.