Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 21898)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

BEIJING - Để thách thức ưu thế của hải quân Hoa Kỳ, cụ thể tại Biển Đông, kỹ nghệ quốc phòng Trung Cộng đang vận dụng trí thông minh nhân tạo để chế tàu ngầm tự lái.
BRUSSELS - Thứ Tư tuần này, chủ tịch Jean-Claude Juncker của ủy hội Liên Âu (EC) hội đàm với TT Trump tại Bạch Ốc trong nỗ lực tránh thuế suất cao với xe hơi nhập cảng từ châu Âu - nhưng, EC báo trước : không có gì cụ thể về mậu dịch để đề nghị nguyên thủ Hoa Kỳ. Phát ngôn viên EC Margaritis Schinas nói “Chủ tịch Juncker muốn giảm căng thẳng - đây là cơ hội đối thoại và duy trì đối thoại”.
BERLIN - Chiến luợc gia Steve Bannon, có thời gian là cố vấn của TT Trump, định tổ chức 1 cơ sở nghiên cứu theo hướng “mị dân” của phe cực hữu tại châu Âu – các nhà lập pháp Đức tố cáo ý định gây ảnh hưởng các cuộc bầu cử năm 2019 là “tấn công trực diện EU”. Là chiến luợc gia của phe bảo thủ CH tại Hoa Kỳ, ông Bannon cũng có quan hệ với các cuộc vận động như Brexit.
LONDON - Nhà chức trách Ecuador sắp đuổi nhà sáng lập WikiLeaks ra khỏi sứ quán đặt tại London – ông Julian Assange, là công dân Australia, đuợc tị nạn tại toà ĐS Ecuador từ năm 2012 tiếp theo yêu cầu dẫn độ từ Thụy Điển trong 1 nghi án tấn công tình dục.
MOSCOW - 4 thành viên của ban Pussy Riot bị cảnh sát đưa ra toà về tội gọi là “phạm các quy định về khán giả xem đấu bóng tròn”, bị đề nghị án phạt 15 ngày tù, chống án không thành công – chánh án Sergei Misyura tuyên bố tại toà án của thành phố Mosvow “Tôi xét thấy hình phạt này là hợp pháp và có nền tảng”.
BAGHDAD - Từ lúc 8 giờ rưỡi sáng Thứ Hai, 3 tay súng tấn công toà thị chính Irbil, thủ phủ của vùng Kurd tại miền bắc Iraq, đuợc biết là tương đối an ninh – cả 3 tên bị diệt vài giờ sau khi chiếm tầng 3 của toà nhà.
DHAKA - Cảnh sát Bangladesh lập hồ sơ truy tố 8 phần tử cực đoan Hồi Giáo về vụ tấn công 1 quán cà phê thu hút người Âu tại thủ đô Dhaka, gây thiệt mạng 22 người, gồm 18 ngoại kiều - trưởng ban chống khủng bố Monirul Islam nói “Mục tiêu của họ là gây bất ổn, và định biến Bangladesh thành 1 đất nước của dân quân Hồi Giáo”.
TOKYO - Ít nhất 44 người chết vì thời tiết thái cực phát sinh từ 2 tuần qua - trên 10,000 người vào nhà thương vì “ngộp nóng”.
BEIJING - Trung Cộng mở điều tra sản phẩm thép nhập cảng từ EU, Nhật và Indonesia, Nam Hàn trong lúc thép đang là trọng tâm của tranh chấp mậu dịch quốc tế - Bộ thương mại cho biết : muốn tìm hiểu có phải những nước kể trên đã xuất cảng thép với giá thấp như là phá giá, là đối tượng của thuế phạt.
COPENHAGEN - Viên chức an ninh tình báo Hoà Lan đưa tin : 2 người Morocco đã bị bắt sau khi lộ các thông điệp mã hoá về âm mưu tấn công khủng bố nhắm 2 thủ đô Paris và Copenhagen. 2 nghi can đã bị bắt hôm 17-6 theo các thông tin mà tình báo Hoà Lan phát giác. Các trao đổi giữa 2 nghi can gồm ý định tấn công khủng bố trong tháng chay Ramadan của đạo Hồi. Cảnh sát khám nhà, không thấy vũ khí hay chất nổ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.