Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 21708)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

SEOUL - Toà ĐS Hoa Kỳ tại thủ đô Nam Hàn loan báo bằng twitter : 1 viên chức CIA đã thuyết trình về chuyến đi Bắc Hàn tuần qua của ngoại trưởng Mike Pompeo với tân ĐS Harry Harris - vị này là 1 viên chức trong đoàn tháp tùng ông Pompeo.
WASHINGTON - Trước khi lên đường dự hội nghị NATO, công du vương quốc UK và hội ngộ TT Putin, TT Trump lại lên tiếng đả kích các nước thành viên NATO dành dưới mưc 2% GDP cho quân phí là thủ lợi với Hoa Kỳ.
BRUSSELS - NATO họp thượng đỉnh ngày 11 và 12 tháng này – di trú không là đề tài trong chương trình nghị sự, nhưng không ngoài quan tâm. Chính sách gây ly tán gia đình di dân vượt biên và tàu vượt biên bị từ chối tại bờ nam Italy là những thực tế gây phẫn nộ trong công luận vào lúc này.
LONDON - Ngoại trưởng Boris Johnson từ chức trong lúc Thủ Tướng Theresa May giao trọng trách thực hiện tiến trình Brexit cho bộ trưởng gia cư là Dominic Raab – ông này đuợc biết tiếng là 1 chính khách 44 tuổi tích cực vận động Brexit từ trước cuộc trưng cầu dân ý giữa năm 2016. Với quyết định này thay thế nhân sự, Thủ Tướng May tái khẳng định quyền kiểm soát nội các sau khi bộ trưởng Brexit là David Davis đả kích chính sách thương luợng Brexit của bà.
MADRID - Nhà lãnh đạo mới của Tây Ban Nha đã gặp thủ lãnh ly khai của vùng Catalina lần đầu tiên từ hơn 2 năm theo hướng tìm kiếm giải pháp thỏa hiệp – Thủ Tuớng Pedro Sanchez và lãnh tụ Quim Torra của Catalina đã bắt tay nhau tại thủ đô Madrid sáng Thứ Hai.
CHIANG RAI - Người chỉ huy cuộc giải cứu đội bóng thiếu niên và huấn luyện viên (tổng cộng 13 người) loan báo : 6 học sinh đã đuợc giải thoát từ đuờng hầm ngập nước, các điều kiện về bơm nước, thời tiết và tinh thần cũng như sức khoẻ của các em là thuận lợi. 4 em đuợc thợ lặn chuyên nghiệp đưa ra ngoài hôm chủ nhật, thêm 2 em ra hồi chiều Thứ Hai. Tin bổ túc là tổng cộng 8 em đã đuợc tự do – số em ra sau có vẻ khỏe mạnh hơn.
Khoảng đầu tháng 07/2018, theo trang Digitimes, Samsung sẽ tiến hành cuộc đại tu lớn và thay thế các tấm film quantum dot QDEF bằng kính để phục vụ sản xuất các tấm dẫn sáng của module đèn nền.
PHILADELPHIA - Bồi thẩm đoàn quyết định cho người hầu bàn bị ép hôn gây thương tích đuợc bồi thường 3 triệu MK - Kristin Lisi thắng kiện tuần qua về vụ xâm phạm của 1 thực khách say rượu tại nhà hàng trong khách sạn sang trọng The Rittenhouse Square Hotel ngày 7-10-2916.
WASHINGTON - 2 nguồn thông thạo đoán biết ý nghĩa của luật sư Cohen, giúp việc pháp lý tỉ phú Trump nhiều năm, cho hay : oông Cohen muốn nhắn ông Trump và luật sư Giuliani “Sự thật không là bạn của ông và thân chủ của ông đâu”. 2 người ẩn danh xác nhận : Cohen đổi ý, nhấn nút reset và quyêát định kể ra sự thật.
WASHINGTON - 1 vị dân cử thế lực của đảng CH tố cáo Trung Cộng níu kéo Bắc Hàn, gây trì hoãn thương luợng phi nguyên tử vì ý định bảo đảm ảnh hưỏng với lâân bang phía đông.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.