Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 21045)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

NEW DEHLI - Giới thông thạo kỹ nghệ khai mỏ tại vùng núi Himalaya nhận biết cac hoạt động khai thác khoáng sản quy mô của Trung Cộng trong vùng là không khác tham vọng chế ngự Biển Đông – các nhà địa chất ước luợng nguồn vàng, bạc và quý kim tại vùng tranh chấp biên giới với Ấn Độ là 60 tỉ MK.
WASHINGTON - Ngoại trưởng Hoa Kỳ báo động : Iran sẽ thấy các biện pháp trừng phạt mạnh nhất lịch sử nếu không đáp ứng hàng loạt yêu sách của Hoa Kỳ, gồm từ bỏ tham vọng nguyên tử và giới hạn chương trình phát triển phi đạn, ngưng các hoạt động gây ảnh hưởng, và không là nhà nước đỡ đầu khủng bố quốc tế.
BEIJING - Truởng phái bộ ngoại giao Iran hô hào Trung Cộng giúp duy trì thỏa ước nguyên tử Vienna 2015 đã đạt đuợc với các siêu cường - ĐS Ali Asghar Khaji cho hay : Iran buộc phải chọn phương án khác nếu các quyền lợi của mình bị các trừng phạt của Washington gây thiệt hại.
JERUSALEM - Sứ quán của Paraguay khai trương sáng Thứ Hai tại Jerusalem - quy chế Jerusalem càng trở nên nhậy cảm hơn từ khi TT Trump tuyên bố Jerusalem là thủ đô Israel (ngày 6-12) và cho dời sứ quán tới đây. TT Paraguay và Thủ Tướng Netanyahu cùng dự lễ – TT Cartes tuyên bố “Đây là 1 ngày lịch sử trong các quan hệ song phương”.
ISLAMABAD - Tướng Mahmood Hayat, tham mưu trưởng liên quân Pakistan, tuyên bố với thông tấn AWD “Nếu Israel xâm lăng, chúng tôi sẽ san bằng vùng đất Zionist trong vòng dưới 12 phút” – nhưng, vị Tướng này khẳng định ông không chống Israel.
SEOUL - Bắc Hàn vẫn gây khó dẫ, bất kể Nam Hàn đã đưa danh sách phóng viên Nam Hàn sang dự...
Khoảng giữa tháng 05/2018, một số nguồn tin phát hiện ra loại malware mới sẽ tận dụng toàn bộ tài nguyên hệ thống để đào tiền mã hóa Monero.
Khoảng giữa tháng 05/2018, theo trang Koreatimes, sau khi chủ tịch LG Group Koo Bon-moo qua đời, con trai nuôi của ông là Koo Kwang-mo được chỉ định nắm vị trí quyền lực cao nhất điều hành đế chế kinh doanh của gia đình.
LOS ANGELES, Calif.-- Nỗi lo của dân Mỹ: Vật giá đang tăng vọt. Thất nghiệp Hoa Kỳ lần đầu trong vòng 17 năm đã xuống dưới 4%, trong khi lương tăng chậm và thường là đứng khựng, và khách hàng xài nhiều tiền hơn khi mua áo quần, bàn ghế và xe. Cùng lúc, chi phí về giao thông, nhà cửa và lao động đều tăng, làm giảm tỷ lệ lợi tức của các công ty.
WASHINGTON - Công luận đuợc báo giới lưu ý không phân tâm để bỏ qua 1 phiên họp tại Trump Tower hồi háng 6-2016 giữa nhóm thân cận Trump và các thế lực Arap và Trung Đông với trưởng nam ứng viên TT là Trump Junior - ấn bản cuối tuần của báo New York Times ghi: 3 tháng trước cuộc bâ cử 2016, một nhóm người tụ tập tại Trump Tower để họp với trưởng nam của ứng viên TT, là Trump Junior, gồm : 1 chuyên gia của Israel về lèo lái dư luận bằng truyền thông, 2 sứ giả của các hoàng thân Saudi Arabia, Arap Emirates, và nhà tài trợ tranh cử của đảng CH đuợc biết với tên Eric Prince (chủ nhân hãng an ninh tư hoạt động tại Iraq đầy tai tiếng).
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.