Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 20765)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

WASHINGTON - Kết quả khảo sát của RAND Corporation báo động : trí tuệ nhân tạo (hay AI) có thể làm tăng nguy cơ phát sinh chiến tranh nguyên tử truớc thời điểm 2040 – biên bản RAND ghi : trong thời kỳ Chiến Tranh Lạnh, các điều kiện duy trì hoà bình không thoải mái giữa các siêu cường bằng cách bảo đảm rằng bất kỳ 1 trận tấn công nào sẽ bị đáp trả bằng tàn phá, đưa tới khuyến khích ổn định bằng cách giảm kích động 1 phe hành động đưa tới leo thang thành chiến tranh nguyên tử.
MOSCOW - Ít nhất 8000 người xuống đường tại thủ đô Nga để phản đối chủ trương của nhà nước ngăn tiếp cận mạng internet bằng ứng dụng Telegram của điện thoại di động, là 1 phương cách áp chế bất đồng chính kiến của lãnh tụ Putin.
TEHRAN - Trong lúc ngoại trưởng Mike Pompeo du thuyết Trung Đông, nhân vật quyền lực chính trị và tôn giáo mạnh nhất nước Iran tuyên bố “đôi chân của Hoa Kỳ tại Trung Đông phải bị cắt bỏ” – twitter từ lãnh tụ tối cao Ali Khamenei phóng đi sáng Thứ Hai ghi : bất kỳ đến đâu, họ gây ra bất ổn, đau khổ cho dân chúng.
DAMASCUS - Thông tấn chính thức SANA đưa tin : 5, 6 căn cứ tại miền bắc bị “địch” tấn công bằng phi đạn – theo đài truyền hình thủ đô Damascus, căn cứ của binh lực Assad tại các tỉnh Hama và Aleppo bị đánh hồi khuya chủ nhật, dẫn nguồn ẩn danh.
KABUL - Bom đôi tấn công thủ đô Afghanistan, trên 20 người thiệt mạng – tổ chức “nhà nước Hồi Giáo – ISIS” nhận trách nhiệm 2 vụ nổ nhắm đánh 1 cơ sở tình báo. Cảnh sát sở tại xác nhận ít nhất 25 người chết, hàng chục người bị thương tại trung tâm thành phố (gần bản doanh NATO và khu ngoại giao đoàn) giữa giờ cao điểm lưu thông sáng Thứ Hai. AFP dẫn nguồn tin y tế ghi 21 người chết.
MANILA - Danh sách hơn 200 viên chức dân cử có liên lạc với ma túy vừa đuợc chính quyền công bố 2 tuần trước ngày bầu cử địa phương, bác bỏ các quan ngại về “danh sách mục tiêu” của chính sách diệt trừ tệ nạn ma túy – giám đốc cơ quan cưỡng chế luật ma túy Aaron Aquino xác nhận : danh sách này đuợc công bố theo lệnh của TT Duterte.
SEATTLE, Washington (VB) -- Một người gốc Việt đã trở thành ứng cử viên thứ nhì trong cuộc chạy đua tranh ghế Thượng nghị sĩ tiểu bang Washington địa hạt 34.
WASHINGTON - Hậu thuẫn của giới trẻ dành cho đảng DC giảm 9 điểm trong 2 năm qua. Thăm dò bằng mạng xác nhận : 46% cử tri tuổi từ 18 đến 34 đã ghi danh chọn đảng DC nhưng ngày càng tin rằng đảng CH làm việc hữu hiệu hơn về kinh tế.
WASHINGTON - TT Trump tiếp đón TT Muhammadu Buhari của Nigeria tại Bạch Ốc trong ngày Thứ Hai, là lần đâu tiên từ khi gọi nguồn gốc của 1 số di dân Haiti, El Salvador và châu Phi là “hố phân”.
WASHINGTON - Cựu giám đốc tình báo quốc gia (DNI) James Clapper đối diện sự hoài nghi về nội dung bất nhất trong cuộc điều trần tại ủy ban tình báo Hạ Viện về các thảo luận với truyền thông xoay quanh tố giác toa rập giữa đoàn tranh cử của ứng viên Trump và Moscow trong cuộc tuyển cử Tháng 11-2016. Điều này chứa đựng trong phúc trình công bố hôm Thứ Sáu của ủy ban tình báo Hạ Viện.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.