Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 20573)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

Khi Ủy ban Ba bên - gồm có một nhóm các nhà lãnh đạo chính trị và kinh doanh, các nhà báo và các học giả - đã gặp nhau gần đây, nhiều người bày tỏ mối quan ngại về vai trò lãnh đạo của Mỹ suy giảm ở châu Á.
Sự kiện và thời sự. Tin từ trong nước VN, Báo Dân Việt ngày 8 tháng 4, 2018 loan tin Nhà Máy Giấy Lee & Man tiếp tục gây ô nhiễm. Đồng bào xung quanh nói khói bụi, nước thải hoá học, và mùi hôi thúi phát ra từ nhà máy giấy Lee&Man làm cho người dân bị viêm họng, đau đầu và chóng mặt trong một thời gian dài, chữa mãi vẫn không hết…Tình trạng này diễn ra ngày càng nghiêm trọng từ sau Tết Nguyên Đán cho tới nay khiến người dân không thể chịu nổi nữa. Ngoài ra người dân còn cho biết phía nhà máy giấy lại xuất hiện tiếng ồn lớn vào ban đêm, làm cho các hộ dân sống xung quanh không thể nào ngủ được…Nhiều hộ dân cho biết, trước khi nhà máy giấy hoạt động không khí nơi đây rất trong lành nhưng giờ đầy bụi và hôi thối, họ rất mong cơ quan chức năng và các nhà đầu tư di dời họ đến nơi khác sinh sống.
Một phụ nữ ở Melbourne 24 tuổi, người giả vờ bị bệnh ung thư ở giai đoạn cuối và lừa số tiền 42,000 AUD ($32,552) từ cha mẹ và bạn bè, hàng xóm để cô có thể duy trì lối sống tiệc tùng, bị kêu án tù ở ba tháng.
Nếu bạn cho con chuột một bánh xe chạy, nó sẽ chạy. Điều này không có nghĩa là nó sẽ tiêu thêm năng lượng, bởi vì nó cũng sẽ chuyển động một cách khác nếu nó không trên bánh xe chạy, dựa theo một nghiên cứu mới thú vị về cách hành xử và khả năng tiêu hóa khi chuột tập thể dục.
Món xà-lách gà chế biến bởi một công ty thực phẩm của Iowa và phân phối bởi công ty Fareway Stores ở vùng Trung Tây đã làm cho 265 người bị bệnh tại tám tiểu bang và một người thiệt mạng tại Iowa do việc nhiễm vi khuẩn salmonella, Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Bệnh Hoa Kỳ (CDC) cho biết.
MARSHALL — Số liệu thống kệ về sức khỏe tâm thần của trẻ em hiện ở mức độ đáng chú ý – 1 trong 7 trẻ em ở Hoa Kỳ từ 2 đến 8 tuổi hiện có triệu chứng bị rối loạn trong hành xử và phát triển tâm thần. 1 trong 4 trẻ em bị ảnh hưởng bởi chứng sợ hãi, lo âu, rối loạn bất bình thường, và 80% trong số này chưa bao giờ được chữa trị, dựa theo số liệu của Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bệnh CDC.
Một em bé sinh ra làm kinh ngạc các bác sĩ vì em đã sống sót với căn bệnh hiếm hoi. Em Ah Neath được sinh ra thiếu nửa cái sọ đầu, khiến cho toàn bộ phần trong đầu em lộ ra ngoài.
Cơ quan giám sát hàng đầu của Hoa Kỳ dự định áp dụng số tiền phạt kỷ lục đối với ngân hàng Wells Fargo & Co. - có thể vượt trên con số mấy trăm triệu Mỹ Kim, do tội lạm dụng bảo hiểm xe và tiền vay thế chấp, theo ba nguồn tin thân cận về kế hoạch này.
(Reuters) – Các nhà hành pháp của bộ y tế Hoa Kỳ thứ Tư qua đã nói rằng họ chấp thuận việc bán thiết bị y tế đầu tiên sử dụng nhu liệu thông minh (artificial intelligence AI) để dò ra mức độ nhẹ của nguyên nhân gây mất thị lực phổ biến nhất trong số trên 30 triệu người Mỹ đang sống với bệnh tiểu đường.
Nông sản VN có thị trường tiêu thụ rất lớn là Trung Quốc theo bản tin của Sputnik hôm Thứ Sáu cho biết.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.