Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 20510)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

WASHINGTON - Giới thân cận tiết lộ: Chủ tịch Hạ Viện là dân biểu CH Paul Ryan không tái tranh cử.
WASHINGTON - Hồ sơ toà án cho thấy công ty Nga bị truy tố giúp quỹ tuyên truyền quấy rối cuộc tranh cử TT 2016 đã thuê 2 luật sư hành nghề tại thủ đô Washington D.C. làm việc biện hộ.
WASHINGTON - Tiếp theo tin dân biểu Paul Ryan không tái tranh cử, nghĩa là rời chính trường sau cuộc tuyển cử giữa kỳ Tháng 11, cựu chủ tịch Hạ Viện Newt Gingrich tuyên bố “Đã đến lúc đảng viên CH khắp nước phải tỉnh thức trước mối đe dọa phe DC sẽ giành quyền kiểm soát Hạ Viện duới của dân biểu Nancy Pelosi”.
WASHINGTON - Bạch Ốc tán dương nỗ lực của Chad về củng cố an ninh và chia sẻ thông tin về hành khách đáp phi cơ - nhưng, biện pháp cấm nhập cảnh với dân 6 nuớc khác đuợc duy trì vì không thấy tiến bộ.
Hầu hết các công ty công nghệ tại Mỹ đều sử dụng nhãn dán “Warranty Void if Removed”, nhằm đảm bảo việc người dùng sẽ không thay thế linh kiện của hãng thứ 3 trong quá trình sử dụng. Nếu linh kiện bị thay thế, có nghĩa là nhãn dán “Warranty Void if Removed” bị loại bỏ và cũng đồng nghĩa với việc khách hàng sẽ không được nhận chính sách bảo hành.
Khoảng đầu tháng 04/2018, theo trang Wall Street Journal, có vẻ như PayPal đang tìm cách mở rộng dịch vụ, hãng sẽ bắt đầu ra mắt nhiều dịch vụ ngân hàng truyền thống hơn cho khách hàng, bao gồm thẻ ghi nợ tương tích với ATM, dịch vụ chuyển tiền trực tiếp và bảo hiểm DFIC.
Có phải chính quyền CSVN thực sự muốn bảo vệ ngư dân trước nạn bị tàu TQ tấn công, giết hại, cướp bóc, và nạn xâm lấn biển đảo của TQ, hay chỉ là chiêu dàn trận giấy tờ rồi im re như từ trước tới nay, khi chuẩn bị đưa dự luật cho cảnh sát biển nổ súng để bạo vệ ngư dân, theo như bản tin của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) cho biết hôm 12 tháng 4.
Ngân Hàng Phát Triển Á Châu (ADB) dự đoán nền kinh tế VN sẽ gia tăng 7.1% trong năm nay là mức cao nhất trong vòng 10 năm qua, theo bản tin hôm Thứ Tư của Đài Á Châu Tự Do (RFA) cho biết.
Hải Quân Hoa Kỳ tiến thêm một bước nữa trong việc trinh sát vùng Biển Thái Bình Dương nói chung và Biển Đông nói riêng vì TQ ngày càng quân sự hóa các đảo nhân tạo của họ trong khu vực, cụ thể là Hải Quân Mỹ sẽ sử dụng máy bay trinh thám không người lái tối tân MQ-4C Triton, theo bản tin của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) cho biết hôm 12 tháng 4.
Chính quyền CSVN lại đưa 2 nhà đấu tranh cho nhân quyền ra tòa đó là thầy giáo Vũ Hùng tại Hà Nội và anh Nguyễn Viết Dũng tại Nghệ An, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) cho biết hôm 11 tháng 4.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.