Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 21852)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

Biển Đông và tham vọng xâm lăng biển đảo của Trung Cộng luôn là vấn đề nhức nhói đối với các nước trong vùng Đông Nam Á, Úc, Nhật, và Hoa Kỳ, mà đặc biệt là nhận định bi quan mới đây của Cựu Tư Lệnh Lực Lượng Quốc Phòng Úc là Angus Houston nói rằng đã “quá muộn” để ngăn TQ xâm chiếm Biển Đông, theo bản tin hôm Thứ Ba của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) cho biết.
Một lần nữa nhà bất đồng chính kiến mà cũng là người đưa ra Con Đường Việt Nam nói với người nhà ông rằng ông nhất định không đi định cư nước ngoài, theo bản tin hôm Thứ Ba của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) cho biết.
WASHINGTON -- Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm Thứ Ba đã đề cử Chánh Án Neil M. Gorsuch, là một thẩm phán tòa phúc thẩm liên bang tại Denver, để điền khuyết vào chỗ trống của Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ bởi cái chết của Thẩm Phán Antonin Scalia, nâng cao một luật sư có khuynh hướng bảo thủ và bảo vệ hiến pháp phù hợp với khuôn mẫu của người đàn ông mà ông kế vị.
WASHINGTON - Tham vụ báo chí Sean Spice tìm cách xoa dịu phản ứng chống lại hành động tái tổ chức HĐ an ninh quốc gia (NSC) của TT Trump với khẳng định “không có gì thay đổi” về cơ cấu NSC – nhưng, đối chiếu với tài liệu của 2 triều TT trước, tuyên bố của ông Spicer là thiếu chính xác.
WASHINGTON -- Các Bộ đuợc lệnh củng cố an ninh mạng, theo nguồn tin từ Bạch Ốc – viên chức loan báo TT Trump sẽ ký ban hành trong ngày Thứ Ba sắc lệnh đòi hỏi các bộ trưởng và trưởng cơ quan liên bang đóng 1 vai trò trực tiếp trong việc xem xét và ứng phó rủi ro.
WASHINGTON - TT Trump họp giới chủ doanh nghiệp bào chế thuốc tại Bạch Ốc hôm Thứ Ba, hô hào tăng sản xuất để hạ giá thuốc.
WASHINGTON - Các nghị sĩ thuộc đảng DC tẩy chay cuộc biểu quyết tại cấp ủy ban để phê chuẩn các ứng viên bộ trưởng ngân khố và bộ trưởng y tế do TT Trump đề cử.
WASHINGTON - 1 khảo sát của tư nhân công bố hôm Thứ Ba ghi: hoạt động của các kỹ nghệ chế xuất tăng trong Tháng 1 tại vùng Trung Tây Thượng, là tăng 3 tháng liên tiếp.
WASHINGTON - Thất bại của ứng viên mà tỉ phú Warren Buffett ưa thích không ảnh hưởng cuộc mua bán cổ phiếu của ông – ông tiết lộ đã mua lại 12 tỉ MK cổ phiếu từ công ty của mình là Berkshire Hathaway từ khi ông Donald Trump đánh bại cựu ngoại trưởng Hillary Clinton.
WASHINGTON - Sau ngày vào Bạch Ốc làm việc lãnh đạo hành pháp, TT Trump tố cáo hàng triệu cử tri gian lận trong bầu cử, gồm 1 số người bỏ phiếu tại hơn 1 tiểu bang, và 1 số cử tri ghi danh muợn tên người chết – nhưng, chuyên gia đuợc ông Trump ủy quyền điều tra gian lận ghi danh cử tri tại nhiều tiểu bang, theo tin của thông tấn AP.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.