Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 21193)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

SEOUL - Lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong-un hứa sẽ gặp lại để tiếp tục thương lượng nguyên tử, theo 1 bản tin của thông tấn chính thức KCNA – báo Singapore tường thuật : tuyên bố của lãnh tụ Kim có vẻ lạc quan hơn phát biểu của ngoại trưởng Ri Yong-ho, mô tả cuộc gặp gỡ tại Hà Nội là “có ý nghĩa xây dựng”.
NAIROBI - Tai nạn trực thăng tại miền bắc Kenya gây thiệt mạng 5 du khách Hoa Kỳ - BBC đưa tin : trực thăng rơi tại công viên quốc gia Central Island hôm chủ nhật.
WASHINGTON - Phát ngôn viên Bộ ngoại giao loan báo : đóng cửa lãnh sự quán Jerusalem và sáp nhập phái bộ đặc trách Palalestine vào cấu trúc của sứ quán Jerusalem, cũng là hạ thấp vai trò của phái bộ này như là 1 đơn vị của tòa ĐS.
BEIJING - 2 ngày sau khi Canada khởi động tiến trình dẫn độ giám đốc tài chính của đại doanh nghiệp điện tử Huawei, Trung Cộng tố cáo 2 công dân Canada (bị giam từ Tháng 12) tội đánh cắp bí mật nhà nước.
AMSTERDAM - ĐS Hòa Lan tại Iran được gọi về nước để tham khảo sau khi 2 viên chức ngoại giao nhiệm sở Tehran bị trục xuất, theo xác nhận của ngoại trưởng Stef Blok – 2 tháng trước, nhà cầm quyền Tehran bị tố cáo dự phần trong các vụ ám sát chính trị.
BERLIN - Bộ nội vụ và Bộ tư pháp đồng ý về chính sách liên quan với công dân xuất ngoại tham chiến trong hàng ngũ “nhà nước Hồi Giáo – ISIS”. Bộ trưởng nội vụ Horst Seehofer tìm cách đưa vấn đề này vào kế hoạch cải tổ về quốc tịch, cụ thể là tước quốc tịch số người theo ISIS tham chiến tại Trung Đông.
CARACAS - Tuần qua, lãnh tụ đối lập Venezuela xác nhận : quyết định về nước dù bản thân và gia đình bị cường quyền Maduro đe dọa.
JAKARTA - Sau hơn 9 năm đàm phán, Indoensia và Australia đã ký thương ước – nỗ lực tìm kiếm thỏa thuận thương mại song phương bị đình hoãn khi Australia phát tín hiệu ủng hộ Israel gây bất bình trong công luận Indonesia là xứ sở của dân số Hồi Giáo lớn nhất thế giới. Bộ trưởng thương mại Enggartisato và bộ trưởng thương mại Simon Birmingham đã ký tên trên văn bản “Comprehensive Economic Partnership Agreement” tại Jakarta sáng Thứ Hai – với thỏa thuận này, Canberra sẽ bãi bỏ hoàn toàn thuế nhập cảng với hàng hóa Indonesia và Jakarta và xóa thuế nhập cảng với 94% hàng hóa nhập cảng từ Australia.
BEIJING - Sức tăng của ngân sách quốc phòng của Trung Cộng được tính bằng 1 hàng số qua năm thứ 5 liên tiếp – quân số giảm trong quân phí 2019 là 1 phần trong chương trình hiện đại hóa quân đội.
Khoảng đầu tháng 03/2019, Facebook kiện 4 công ty trung quốc với cáo buộc bán tài khoản giả mạo. Ngoài ra, Facebook còn khẳng định những công ty mà họ đang khởi kiện còn có hành vi xâm phạm thương hiệu và dính líu đến hoạt động chiếm dụng tên miền.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.