Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 21437)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

BEIJING - Vòng đàm phán mậu dịch thứ 3 giữa 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới diễn ra trong tuần này tại thủ đô Hoa Lục.
Khoảng giữa tháng 02/2019, một số nguồn tin cho biết, toàn bộ nước Nga sắp bị ngắt kết nối hoàn toàn ra khỏi mạng Internet. Đây là quyết định của chính quyền Nga và hầu hết các nhà mạng, nhằm tiến hành thử nghiệm theo như kế hoạch đã lên trước đây, nhằm thu thập thông tin chi tiết, cung cấp phản hồi và tinh chỉnh những đạo luật thuộc Chương trình quốc gia về kinh tế kỹ thuật số đã được đề xuất lên Quốc hội Nga hồi cuối năm 2018.
Thông tin về việc Samsung sẽ ra mắt chiếc smartphone mới màn hình gập (có thể có tên gọi là Galaxy F) đã có từ rất lâu, nhưng tới khoảng giữa tháng 02/2019 mới có ngày ra mắt chính thức – ngày 20/02/2019. Đây cũng là ngày hãng ra mắt bộ sản phẩm Galaxy S10 và sẽ trở thành một trong những sự kiện đáng mong chờ nhất của Samsung.
Một người đàn ông tại thành phố Minneapolis đã nhận tội dùng dây điện thoại để thắt cổ vợ đã bị kết án hôm Thứ Ba.
Phần trăm các món nợ vay mua xe hơi trong tình trạng trả trễ nghiêm trọng đã gia tăng tới mức cao nhất trong vòng 7 năm tính vào 3 tháng cuối năm 2018, khi khách hàng với tín dụng yếu kém đã chật vật để trả nợ bất kể nền kinh tế Hoa Kỳ đang vững mạnh và thị trường lao động chặt chẽ nghĩa là tỉ lệ thất nghiệp thấp kỷ lục.
NEW YORK - Khí hậu khắc nghiệt đang trùm phủ từ bờ đông sang bờ tây lục địa Hoa Kỳ. Báo động bão được ban hành với khoảng 100 triệu người – hàng triệu người đối diện cơ nguy ngập lụt.
NEW YORK - Với các hành động tội ác trải dài 25 năm, xâm nhập biên giới Hoa Kỳ hơn 200 tấn cocaine, trùm ma túy Joaquin “El Chapo” Guzman phải trả giá bằng án tù chung thân.
DUBAI - Lên tiếng tại sự kiện World Government Summit (Dubai), tài tử Harrison Ford phê bình “các nhân vật lãnh đạo khắp thế giới (gồm xứ sở của mình) phủ nhận hay hạ thấp khoa học để duy trì nhà nước và nguyên trạng – họ thuộc về bề trái của lịch sử”.
OAKLAHOMA CITY - Mục sư Berluson là tiếng nói cô đơn trong hoang dã từ hơn 1 thập niên – là 1 nhà thuyết giáo 57 tuổi của Hội thánh Baptist tại tiểu bang Oaklahoma, năm 2008 ông từng hô hào thiết lập hồ sơ dữ kiện để theo dõi số mục sư, phó tế, nhà giáo dạy Chủ nhật bị tố cáo lạm dụng tình dục.
SIENEY, Ohio - Đại công ty hứa tăng lương công nhân bằng số tiền được giảm thuế do luật của TT Trump ký ban hành sát lễ giáng sinh 2017 – thực tế là họ dùng khoản tiết kiệm đó để mua lại cổ phần vốn trị giá bạc tỉ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.