Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 21459)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

WASHINGTON - Ông Trump có thể sẽ phải vào tù khi cử tri đi bầu năm 2020 – đó là tuyên bố của nghị sĩ Elizabeth Warren, chuẩn ứng viên TT của đảng DC trong ngày vận động đầu tiên. Bà Warren nói tại Veterans Memorial Building (Cedar Rapids, Iowa) “khi ấy, có thể Trump không còn là TT, không còn là người tự do”.
SACRAMENTO - Thống đốc của tiểu bang California định rút vệ binh quốc gia làm việc củng cố biên giới giữa Hoa Kỳ và Mexico – NBC đưa tin : thống đốc Gavin Newsom khẳng định : California không là 1 phần trong “khủng hoảng tự tạo” của nội các Trump.
WESTMINSTER (VB) -- Diễn hành Tết Kỷ Hợi năm 2019 là một trong những sự kiện quan trọng trong sinh hoạt hàng năm của cộng đồng người Việt tại Quận Cam đã được diễn ra trên Đại Lộ Bolsa/Trần Hưng Đạo tại Thành Phố Westminster, miền Nam California, Hoa Kỳ vào sáng Thứ Bảy, ngày 9 tháng 2 năm 2019, nhằm ngày Mùng 5 Tết Kỷ Hợi, với sự tham dự của hàng chục ngàn người gồm các vị dân cử Việt-Mỹ ở cấp liên bang, tiểu bang và địa phương, các hội đoàn, tổ chức, trường học, các cơ quan truyền thanh, truyền hình, báo chí Việt-Mỹ, và cư dân Việt-Mỹ từ nhiều nơi đến tham dự.
Khoảng giữa tháng 02/2019, Apple tiếp tục vướng phải một rắc rối mới khi một người dùng từ New York có tên là Jay Brodsky đã đệ đơn kiện Apple, cáo buộc hãng không cho phép người dùng vô hiệu hóa tính năng xác thực 2 yếu tố sau khoảng thời gian 2 tuần được bật lên. Điều này vi phạm luật lệ bổ sung của bang California và Apple có thể sẽ phải đối mặt với một vụ kiện liên quan tới pháp lý ngay tại Mỹ.
Le Parisien (Người Paris) - Florian Garcia Hàng ngàn bao lì xì nhỏ màu đỏ cũng như hàng trăm quả quít đã được phân phát... Hàng thập kỷ niên trôi qua nhưng truyền thống vẫn còn. Vào thứ hai nầy, cộng đồng Phật giáo Việt Nam đã tập trung tại chùa Khánh Anh ở Evry-Courcouronnes để chào mừng năm mới. Sau một ngày dành cho gia đình, cả trăm tín đồ đã đến ngôi chùa Phật giáo lớn nhất châu Âu để chào đón năm Kỹ Hợi.
Phóng viên Việt Báo Huỳnh Bình đi lễ chùa đầu năm Thứ Ba ngày 5/2/2019 (Mùng 1 Tết Nguyên Đán) tại chùa Địa Tạng Viên Quang Tự số 1705 Filbert Road, Lynwood, WA 98036. Đây là ngôi chùa thuộc Trung Tâm Phật Giáo Hoa Việt vùng Lynnwood dưới sự trụ trì của Hòa Thượng Viện chủ Thích Nhật Truyền.
Một buổi trưa nắng gắc trên đường phố Yangon, tôi thấy mấy cái hũ ngộ nghỉnh bên đường, hõi ra mới biết đó là bình nước công cộng, nó miển phí cho người khát nước.
Tối Mùng Hai Têt năm Kỷ Hợi 2019. Tại Chùa Liên Hoa Olympia một buổi lễ Tụng Kinh Dược Sư đầu năm do Thầy Thích Huệ Nhân Trụ Trì chùa Liên Hoa chủ lễ.
HANOI -- CSVN đang tăng áp lực ngược đãi tù nhân lương tâm... trong đó có nghi vấn nhà tù đang đầu độc thực phẩm của tù nhân lương tâm.
SAIGON -- Việt kiều về thăm nhà, hãy cẩn trọng các màn cướp giựt... Cầm số tiền khoảng 43 ngàn đô la, một Việt kiều bị giựt ngay ngày mùng 2 Tết trên đường phố Quận 5 Sài Gòn...
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.