Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 21540)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

Hồn vô tư gửi cửa thiền thanh vắng/ Sáng quét lá, chiều nghe kinh, cất cao mật ngôn Phạn ngữ/ Đáy tâm sâu hun hút, chơi vơi những bóng hình, bồng bềnh những ẩn điệu/ Mộng ban sơ, lặng lẽ, trôi đi những tháng ngày…
Chiều nay, một chiều cuối năm, ngồi một mình bên tách trà quên uống đã nguội lạnh, tôi lẩn thẩn ôn lại những ngày qua, và hình ảnh người đàn bà ấy lại nổi bật kéo theo nhiều chuỗi hồi ức khác tưởng đâu đã hoàn toàn bị quên lãng. Chuyện xẩy ra cách đây hơn nửa thế kỷ.
Vậy đó, điều kiện làm việc của những người vắt đến tận cùng sức khỏe để xây dựng chế độ! Vậy đó, số phận của Giáo Sư Đại Học! Nửa dân tộc đã chịu đựng gần phần tư thế kỷ, nay cả nước đang trong cảnh trầm luân, quốc nạn kéo dẫn dân tộc đi xuống con đường dốc thẵm mịt mùng. Gió lạnh của ngày giáp Tết đánh bật dậy lớp da gà trên tay Minh
Cuối năm 2017, Hải và vợ vừa bước xuống xe định mở cửa tiệm Nail bắt đầu một ngày mới như thường lệ, thì 7-8 nhân viên công lực ập đến, súng ống chĩa vào người Hải y hệt cái lần thằng nhỏ 17 tuổi tên Hải bị bắt vào năm 1984 thuở ấy. Cũng y như lần đó, Hải bị đè xấp mặt xuống mặt đường để bị còng tay chéo ra sau lưng, giữa tiếng la hét van nài và khóc lóc của vợ.
nhiều tài liệu chứng tỏ hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trên Biển Đông thuộc chủ quyền Việt Nam. Từ thời nhà Nguyễn, hàng năm, triều đình gởi thuyền ra Hoàng Sa thăm dò rồi trở về. Năm 1835 vua Minh Mạng sai thuyền chở gạch đá, đến xây đền trên đảo
Năm nay là năm Hợi. Xin nói chuyện con heo. Hi vọng quí vị có được những giây phút thoải mái, thư giãn trong mấy ngày Tết. Con heo xuất hiện trên trái đất cách nay sáu triệu năm. Hỏi “Sao ông biết?” Thì nói rằng “Di chỉ hóa thạch còn đó!”
SAIGON -- Nhà nước Hà Nội nói rõ: một mục tiêu lớn của nhà nước CSVN là dạy tiếng Việt cho thế hệ trẻ Việt kiều hải Em ngoại.
Ngày sinh của nhạc sĩ Lê Uyên Phương là ngày 2, tháng 2/1941. Như thế nghĩa là, hôm Thứ Bảy 2/2/2019 là tròn 78 năm sinh nhật của người nhạc sĩ họ Lê.
SEOUL -- Mỹ có thể sẽ nhượng bộ Bắc Hàn, theo thông tấn Nhật Bản NHK. Bản tin ghi rằng Đặc phái viên Mỹ tại Bắc Hàn ngụ ý Washington có thể thảo luận khả năng nhượng bộ Bình Nhưỡng, trước thềm 2 nước họp thượng đỉnh lần thứ 2, dự kiến trong tháng này. Hôm thứ Năm, trong bài phát biểu tại Đại học Stanford, tiểu bang California, ông Stephen Biegun cho biết ông dự kiến thảo luận về "biện pháp tương ứng" của Mỹ để đổi lấy việc Bắc Hàn phi hạt nhân hóa.
MADRID - Tòa tối cao Tây Ban Nha loan báo: 12 chính khách ly khai ra tòa ngày 12-2 để trả lời về vai trò của họ trong cuộc vận động giành độc lập cho miền nam giàu có hơn với tên gọi Catalonia.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.