Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 21697)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

SEOUL - Trong lúc 2 bên chuẩn bị đối thoại Trump-Kim thứ nhì, các nhà nghiên cứu Hoa Kỳ loan báo khám phá thêm 1 căn cứ phi đạn bí mật tại Bắc Hàn, là 1 trong 20 địa điểm không khai báo.
CARACAS - Biểu tình bạo động diễn ra trên đường phố của thủ đô Venezuela sau khi lực luợng an ninh của chế độ Maduro dập tắt cuộc nổi dậy trước bình minh của 1 nhóm vệ binh quốc gia trong khi tòa tối cao loại bỏ ngoài vòng pháp luật QH do đối lập kiểm soát không chấp nhận nhiệm kỳ mới của lãnh tụ tự xưng xã hội chủ nghĩa.
LONDON - Tuần qua, Hạ Viện vương quốc bác bỏ thỏa thuận Brexit của Thủ Tướng Theresa đạt được với UK, là thất bại nặng chưa từng thấy của lãnh tụ Bảo Thủ - với 69 ngày trước dự kiến bắt đầu thực hành Brexit như dự kiến, Thủ Tướng May đã đưa ra mô hình sửa đổi, là Plan B của Brexit – điều chờ đợi chắc chắn xẩy ra là nếu Lập Pháp không tán đồng, UK sẽ ly thân UK không thỏa thuận.
JERUSALEM - Bộ quốc phòng Israel loan báo : chiến dịch không tập trong đêm chủ nhật rạng sáng Thứ Hai nhắm đánh 2 đơn vị Quds (thuộc vệ binh cách mạng Iran) và phòng không Syria quanh thủ đô Damascus.
MANILA - Gần 3 triệu cử tri đi bỏ phiếu trưng cầu dân ý về quy chế tự trị của đảo lớn Mindanao – dân địa phương được hỏi có ủng hộ hay không kế hoạch của du kích ly khai về vùng tự quản được biết với tên Bangsamoro. Trên 120,000 người thiệt mạng trong nhiều năm bạo động tại Mindanao.
BEIJING - He Jiankui là tác giả thay đổi gene (chuỗi nhiểm sắc thể di truyền) bào thai của 2 bé gái song sinh trong năm qua đã bị trường hoa học kỹ thuật Shenzhen (tỉnh Guangdong (tên tắt SUSTech) sa thải – khoa học gia He đã lên tiếng xác nhận hồi Tháng 11-2018 công trình bị lên án là vượt giới hạn và xâm phạm biên giới của đạo lý vì tham vọng nổi tiếng và tiền tài.
BEIJING - Thông tin chính thức loan báo : kinh tế Hoa Lục 2018 tăng trưởng với tỉ lệ 6.6%, là chậm nhất từ 1990. GDP quý 4-2018 tăng 6.4% so với cùng kỳ năm trước, không bằng 6.5% của 3 tháng trước. Các số đo kể trên là phù hợp với dự báo, xác nhận quan ngại về tiềm năng phát triển của nền kinh tế lớn hạng nhì thế giới đe dọa ảnh hưởng kinh tế toàn cầu trong lúc đối đầu mậu dịch với Hoa Kỳ. Hồi đầu tháng này, Apple hạ dự báo vể doanh thu vì biết trước thị trường tại Hoa Lục bị thu hẹp trong cac điều kiện thực tế thay đổi – 1 số doanh nghiệp khác cũng báo động tương tự.
Cách đây không lâu, toà án Đức đã tuyên bố cấm Apple bán một số mẫu iPhone tại thị trường Đức do vi phạm bằng sáng chế của Qualcomm. Tuy nhiên, Apple lại đưa thông báo rằng những mẫu iPhone vi phạm vẫn được bán bởi những nhà bán lẻ. Khoảng giữa tháng 01/2019, một lần nữa toà án Đức yêu cầu Apple thu hồi thông báo và dừng mọi hoạt động bán những mẫu iPhone vi phạm.
Được cả thế giới tôn kính, James Watson, nhà khoa học từng được vinh danh với giải Nobel danh giá nhờ vào việc phát hiện ra cấu trúc xoắn kép của chuỗi DNA từ những năm 1950, bất ngờ bị đuổi khỏi phòng thí nghiệm ở tuổi ngoài 90 chỉ vì một bình luận phân biệt chủng tộc.
SIOUX CITY -- Andrew Yang, ứng cử viên đảng Dân Chủ tranh chức Tổng Thống 2020, sẽ tới nói chuyện ở hai thành phố Sioux City và Denison trong khi ông để ra 4 ngày đi vận động ở Iowa.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.