Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 21796)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

đây là đêm nhạc Phật giáo quy mô lớn đầu tiên tại hải ngoại. Mặc dù vậy, với nội dung phong phú, chất lượng nghệ thuật đáng khen ngợi, có thể nói là Gia Huy và các cộng sự đã rất thành công với hướng đi mới mẻ này.
Báo cáo Chỉ số Dân chủ 2018 của tạp chí The Economist mới công bố hôm 8/1/2019 xếp chế độ VNCS vào trong số những nước có chế độ độc tài với điểm số là 3.08 trong thang điểm từ 0 đến 10, trong đó 0 là thấp nhất và 10 là cao nhất. Điểm số này cũng tương đương như điểm số mà The Economist cho Việt Nam vào năm 2017.
HANOI -- Dân chủ là điều hiếm hoi tại Việt Nam. Bản tin RFA kể rằng: Báo cáo Chỉ số Dân chủ 2018 của tạp chí The Economist mới công bố hôm 8/1 xếp Việt Nam vào trong số những nước có chế độ độc tài với điểm số là 3.08 trong thang điểm từ 0 đến 10, trong đó 0 là thấp nhất và 10 là cao nhất. Điểm số này cũng tương đương như điểm số mà The Economist cho Việt Nam vào năm 2017.
SAN JOSE, CALIF – Leva Data, là công ty giao hàng ứng dụng máy thông minh nhân tạo (robot) để chuyển nguồn chiến lược và tạp vụ, hôm Thứ Năm đã công bố các kết quả của thăm dò mới đối với các giám đốc ngành xe hơi về chủ đề Hiệp Ước Mỹ Mễ Canada (USMCA) mới được thương lương, đề xuất thuế lên sản phẩm của TQ, và các ảnh hưởng lên kỹ nghệ xe hơi.
Phúc trình gần đây từ trung tâm sản xuất xe hơi Hoa Kỳ khi trời đang mưa trong cuộc diễn hành AI với các kết quả nghiên cứu cho rằng bộ phận kỹ thuật toán số của các xe hơi không người lái rất tệ trong thời tiết xấu.
Đề nghị ngân sách của Thống Đốc California Gavin Newsom hôm Thứ Năm được dự kiến gồm 40 triệu đô la cấp cho năm thứ 2 của cao đẳng cộng đồng miễn học phí lần đầu tiên, cho các sinh viên học toàn thời gian. Tiểu bang đã đồng thuận ngân khoản tài trợ này vào năm đầu của Thống Đốc Jerry Brown.
Các nhà kinh tế được thăm dò bởi Báo the Wall Street Journal nhận thấy trung bình 25% cơ hội suy thoái trong vòng 12 tháng tới. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 10 năm 2011, tăng từ mức 13% vào năm ngoái. Các kinh tế gia nêu lý do cuộc chiến thương mại với Trung Cộng, tăng lãi suất và bán cổ phần lớn trong tháng 12.
HUNTINGTON BEACH, Calif.-- Một buổi Tiệc trà Gây quỹ Xây dựng Hội trường Trung Tâm Giác Ngộ - Thiền Viện Phổ Môn đã thực hiện hoàn mãn hôm Thứ Bảy 5/1/2019 tại Sangha Center, 7641 Talbert Ave., Huntington Beach, CA 92648.
Nữ Dân Biểu Liên Bang Hoa Kỳ và là người sinh trưởng tại Quận Bronx của thành phố New York là Alexandria Ocasio-Cortez đã tìm ra quê nhà tại Stockholm. Cô đang đề nghị để tính thuế tới 70% những người có thu nhập từ 10 triệu đô la trở lên. Ý tưởng này đã tạo sự ca ngợi lẫn chế nhạo từ khắp giới chính trị.
Một số trẻ em là di dân tới Hoa Kỳ thường theo học các ngành khoa học, kỹ thuật, kỹ sư và toán (STEM) trong các trường đại học hơn là những trẻ em sinh tại Mỹ, theo một nghiên cứu mới từ nhiều nhà nghiên cứu tại Đại Học Duke và Đại Học Stanford cho biết.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.