Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 21906)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

WASHINGTON - Với hậu thuẫn của chủ tịch Hạ Viện cùng đảng DC, phe đa số Hạ Viện sẽ mở điều trần về “Medicare-for-all” để cung cấp chăm sóc y tế cho toàn dân.
WASHINGTON - Dân biểu DC Jerry Nadler, là tân chủ tịch ủy ban pháp chế Hạ Viện, xác nhận với nhà báo: không chờ đoàn Mueller làm xong việc để điều tra TT Trump - ông cho biết: khi nhận được phúc trình sau cùng về cuộc điều tra “hồ sơ Nga”.
WASHINGTON - Khuyến cáo du lịch của Bộ ngoại giao đưa lên mạng báo động công dân: coi chừng bị bắt vô cớ tại Hoa Lục.
Khoảng đầu tháng 01/2019, nhóm tin tặc quốc tế Dark Overload thông báo chúng đã đánh cắp 10 GB tài liệu từ một công ty luật có khả năng đưa ra những thông tin mật chấn động về vụ khủng bố lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ ngày 11/09/2001.
Bão số 1 qua xong rồi... Để lại những tan hoang cho nhiều tỉnh Miền Tây. Bản tin VOV kể: Theo báo cáo nhanh về thiệt hại do bão số 1 ở của các địa phương, toàn tỉnh Kiên Giang có 2 căn nhà bị sập, 2 căn bị tốc mái, 65 phương tiện bị sóng đánh chìm, hư hỏng 1 lồng mè nuôi cá bống mú, 2 ao cá nước ngọt. Trong đó chủ yếu ở xã An Sơn thuộc huyện Kiên Hải và Thổ Châu thuộc huyện Phú Quốc. Ước tính thiệt hại về vật chất hơn 2,7 tỷ đồng. Rất may không có thiệt hại về người.
BIỂN ĐÔNG -- Nhà nước Trung Quốc ngang ngược... làm đủ mọi trò hung hăng ở Biển Đông. Bản tin RFA ghi lời Bộ Ngoại giao TQ: Tàu TQ đâm tàu cá VN là "hành động chấp pháp bình thường"...
Garden Grove (Bình Sa)- - Tại hội trường Thư Viện Việt Nam, (góc đường Westminster – Eulicd) vào lúc 11 giờ trưa Thứ Ba ngày 01 tháng 01 năm 2019, Câu Lạc Bộ Hùng Sử Việt (CLBHSV) đã tổ chức buổi tiếp tân đầu năm 2018.
Santa Ana (Bình Sa) -- Tại Hall of Administration số 333 W. Santa Ana Blvd, Chánh Lục Sự Hiếu Nguyễn đã thực hiện nghi lễ tuyên thệ, tham dự buổi lễ rất đông các viên chức chính quyền Quận Hạt, các Thành Phố, thân nhân, bằng hữu trong đó có: Linh Mục Bill Cao. về phía dân cử người Mỹ gốc Việt có: Cựu Dân Biểu Tiểu Bang LS. Trần Thái Văn, Dân Biểu Tiểu Bang Tyler Diệp, Chủ Tịch Hội Đồng Giám Sát Quận Cam LS. Andrew Đỗ, Thị Trưởng Thành Phố Westminster ông Tạ Đức Trí và Nghị Viên Sergio Contreras, Chủ Tịch Hội Đồng Giáo Dục Học Khu Garden Grove, LS. Nguyễn Quốc Lân, Ủy Viên Giáo Dục Học Khu Westminster Frances Nguyễn Thế Thủy… một số các cơ quan truyền thông Việt Ngữ.
Trong những năm gần đây, một phong trào chánh trị mới xuất hiện, rõ nét hơn hết, theo dư luận báo chí Mỹ và Pháp, là hiện tượng Ông Donald Trump thắng cử Tổng thống Huê kỳ. Ở Âu châu, phong trào tương tợ xuất hiện ở Ý, Áo, Hòa lan, Hongrie, Ba lan, cả Pháp và ở Anh có Brexit với kết quả của trưng cầu dân ý, Á châu có Ấn độ, Phi luật tân,…. Hiện tượng này được các nhà nghiên cứu khoa chánh trị học gọi là «Dân túy».
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.