Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 22075)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

BEIJING - Bài nói của chủ tịch Trung Cộng đánh dấu 40 năm đổi mới theo hướng hiện đại hóa như chủ trương của lãnh tụ Đặng Tiểu Bình là thông điệp trấn an, rằng “chính quyền này tiếp tục cải tổ để phát triển cả trong lúc đối diện các thách thức mới” – nhưng Tâp không loan báo chi tiết các bước cụ thể để giải quyết các vấn đề phát sinh, theo nhận xét của chuyên gia.
Khoảng giữa tháng 12/2018, một số nguồn tin cho biết, Jaguar Land Rover, tập đoàn xe đến từ Anh, đang phát triển cửa xe có thể tự mở, nhằm hướng đến hỗ trợ cho người khuyết tật. Theo đó, nguyên mẫu cửa xe mới phát triển bởi Jaguar Land Rover được thiết kế để có thể tự động mở ra khi hành khách bước đến gần hoặc thông qua các cử chỉ điều khiển. Nhờ sự bổ sung của các cảm biến chuyển động, hãng đã giúp nâng cấp tính năng Keyless Entry trên xe lên một bước tiến mới.
WASHINGTON - Ý kiến giải kết hoàn toàn tại Syria đang được chính quyền Trump xem xét khi kết thúc của chiến dịch đánh ISIS đang đến gần.
MIDDLEBURY - Cảnh sát xác nhận 1 học sinh cảnh giác tiếp tay phá vỡ âm mưu nổ súng tại trường.
WASHINGTON - Doanh thu của số nhà đang rao bán tăng ngoài mong đợi trong tháng qua, tuy là sút giảm lớn nhất trong 7 năm rưỡi. Thực tế này là tín hiệu tiêu cực từ thị trường địa ốc.
WASHINGTON - Thượng Viện đang tiến đến gần cuộc biểu quyết để thông qua 1 đề nghị lưỡng đảng giúp tránh đóng cửa công sở trong lúc TT Trump dọa phủ quyết nếu kinh phí xây tường biên giới không được cấp.
WASHINGTON - Các nhà đầu tư đang chờ tin từ hội nghị định kỳ của các nhà hoạch định chính sách tiền tệ thuộc Quỹ dự trữ liên bang (FED) kết thúc chiều Thứ Tư. Giới quan sát tin rằng FED định cho tăng lãi suất lần thứ 4 trong năm, là bất ngờ nhưng khả thi, và gây giận dữ với TT Trump.
WASHINGTON - Chủ nhiệm hội luận của CNN đã trưng ra màn ảnh truyền hình biên bản ghi nhớ về dự án Trump Tower Moscow mang chữ ký của tỉ phú Trump. Bằng chứng của nhà truyền thông Chris Cuomo là trái ngược xác quyết hôm cuối tuần của luật sư Rudy Giuliani.
WASHINGTON - Đặc sứ phụ trách Bắc Hàn của chính quyền Trump báo tin: đang xem xét khả năng nới lỏng các hạn chế lui tới Bắc Hàn để tạo dễ dàng cho sự vận chuyển hàng cứu trợ nhân đạo.
Khoảng giữa tháng 12/2018, AT&T cho biết mạng 5G của hãng đã có mặt tại 12 thành phố của Mỹ vào sáng ngày 18/12/2018 theo giờ địa phương. Đây là nhà mạng Mỹ đầu tiên triển khai mạng di động dựa trên chuẩn 5G. Dù vậy, không phải ai cũng có thể sử dụng mạng 5G của AT&T.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.