Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 22096)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

KUALA LUMPUR - Các chi nhánh và 2 cựu viên chức của tập đoàn tài chính Goldman Sachs bị tố cáo thủ lợi từ quỹ đầu tư 1MDB, theo hồ sơ điều tra thất thoát 2.7 tỉ MK.
PYONGYANG - Bắc Hàn báo động : chính sách trừng phạt của Washington là chướng ngại vật của phi nguyên tử - sau 1 số tiếp cận nhanh chóng tiếp theo đối thoại thượng đỉnh Trump-Kim kết thúc bằng thỏa thuận mơ hồ Singapore Tháng 6-2018, cuộc đàm phán về kho vũ khí nguyên tử của Bắc Hàn không vượt qua bế tắc.
BEIJING - Tại hội thảo “Understanding China”, cựu phó thống đốc ngân hàng quốc gia Zhu Min tỏ ý lạc quan về khả năng đạt thỏa hiệp mậu dịch với Hoa Kỳ kịp trước khi hết thời hạn “hưu chiến 90 ngày” –
LOS ANGELES -- Gần 3/10 dân Mỹ trì hoãn chữa trị y khoa vì chi phí nặng nề, theo một bản khảo sát mới của Gallup mới phổ biến hôm Thứ Hai. Bản khảo sát có tên Sức Khỏe và Chăm Sóc Y Tế (Health and Healthcare) của Gallup cho thấy 29% dân Mỹ trì hoãn chữa trị vì chi phí đắt. Trong đó hơn phân nửa báo cáo có bệnh nghiêm trọng hay khá nghiêm trọng -- một tỷ lệ tương đương 19% toàn bộ người thành niên Hoa Kỳ. Tỷ lệ ngu7::7Ỳ6::d ân Mỹ trì hoãn chữa bệnh phù hợp với các thống kê trong các bản khảo sát gần đây.
WASHINGTON - Thăm dò của NBC/Wall Street Journal ghi : công dân Hoa Kỳ thừa nhận viễn ảnh kinh tế tăng tiến là sự kiện quan trọng nhất năm 2018 – nhưng mặt u ám của xã hội Hoa Kỳ chứng kiến nổ súng tàn sát tiếp tục.
WASHINGTON - Nga khai thác mọi “sàn” của truyền thông xã hội để gây ảnh hưởng với chu kỳ bầu cử 2016 tại Hoa Kỳ - báo Washington Post đưa tin. Một bản thảo phúc trình của Thượng Viện xác nhận các mạng xã hội Facebook, Twitter, YouTube, Tumblr và Istagram đều là mục tiêu xâm nhập, quấy rối của tin tặc thuộc Điện Kremlin.
NEW YORK - Ngôi sao internet 34 tuổi được biết với tên Colin Kroll, đã chết trong phòng ngủ của căn chúng cư của mình tại Manhattan, là nhà sáng lập của ứng dụng di động Vine và trò chơi điện tử HQ Trivia.
NEW YORK CITY - Các “đại danh” kỹ thuật tiếp mở rộng cơ sở ngoài phạm vi Silicon Calley – thông báo ngày Thứ Hai 17-12 của Google là dự chi trên 1 tỉ MK để tăng gấp đôi lực lượng nghiên cứu và sản xuất tại thành phố New York, CNN báo tin : Google sẽ xử dụng 3 tòa nhà tại Nam Manhattan, ven sông Hudson để có diện tích làm việc 1.7 triệu foot-vuông cho hơn 7000 người.
WASHINGTON - TT Trump thích gọi luật sư Cohen là “chuột” và nhiều lần – 1 cộng tác viên của Fox News là cựu phó biện lý liên bang Andrew McCarthy vừa lên tiếng nhắc nhở TT tỉ phú chọn chữ khác.
WASHINGTON - Dân biểu DC Adam Schiff, sắp là chủ tịch ủy ban tình báo Hạ Viện nhiệm kỳ mới, tuyên bố với NBC : muốn có hồ sơ về Trump của Deutsche để lấy bằng chứng về thỏa hiệp với Nga – tuần qua, ông Schiff đã xác nhận với báo New Yorker : sẽ đòi Deutsche Bank cung cấp thông tin về các giao hoán của Trump vì ngân hàng này có liên lạc lâu dài với tỉ phú Trump và với hoạt động rửa tiền trong quá khứ của người Nga.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.