Hôm nay,  

Cà Tím

03/11/201700:00:00(Xem: 22298)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Cà tím thuộc họ Solanaceae, cùng họ với cà chua, khoai tây, ớt xanh và ớt đỏ. Tiếng Mỹ gọi cà tím là eggplant, Pháp gọi là aubergine.

Quả cà tím  có đực, có cái. Để phân biệt ta chỉ cần nhìn ở  đáy quả cà: Nếu vết lõm sâu và dài như một cái gạch ngang là cà cái; nếu vết lõm nông và tròn là cà đực. Cà đực có ít hạt do đó ít đắng hơn cà cái.

Giá trị dinh dưỡng            

Tuy có ít năng lượng và chất dinh dưỡng, nhưng cà được nhiều người ưa thích vì có nhiều chất xơ, tốt cho bài tiết tiêu hóa, ăn lại mau no, không sợ béo mập. Một chén cà tím (khoảng 180g) có 20 calori, 2.5 g chất xơ và 0.5 mg sinh tố C.

 Cà tím có cấu tạo đặc biệt giống  như thịt và dễ thấm hút gia vị trong món ăn. Vì thế, người ăn chay thường dùng để nấu nướng thay cho thịt. Nhưng khi nấu với mỡ béo, cà sẽ hút rất nhiều mỡ, vì thế nên dùng dầu thực vật có ít chất béo bão hòa.

 Sau khi nấu, đôi khi cà có vị hơi đắng. Để làm mất vị đắng này, ướp cà với một chút muối, xếp mỏng trên một cái đĩa, lấy một cái đĩa khác đậy lên trên cho nặng, chắt bỏ nước cà chẩy ra; hoặc ngâm các miếng cà trong nước muối chừng 30 phút rồi mới vớt ra nấu. Khi nấu cà tránh  dùng nồi nhôm, vì chất nhôm làm cà đổi mầu.

Cà đã nấu không nên để ngoài không khí quá lâu vì chất nitrate trong cà chuyển hóa thành nitite, ăn vào có thể gây ngộ độc, nhất là ở trẻ em.

Cũng chỉ nên cắt cà ít phút trước khi nấu, kẽo cà bị oxy hóa thành mầu thâm nâu.

Nên cất giữ  cà tươi trong tủ lạnh, để cà khỏi mau khô héo.

Công dụng y học

Cà tím nom có vẻ rẻ tiền, nhưng theo kinh nghiệm dân gian ở  nhiều nơi, món ăn này còn có những tác dụng trị bệnh quý giá.

Y học cổ truyền Triều Tiên ăn cà tím để chữa bệnh đau lưng, đau bụng, bệnh sởi,  nghiện rượu và đắp ngoài da để chữa phong thấp, phỏng, đau bụng.

Người  Nigeria dùng cà tím như thuốc ngừa thai, chữa kinh phong, viêm xương khớp.

Nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy nước chiết cà tím có thể ngăn chặn ung thư ở màng tế bào. Ở vùng mà dân chúng ăn nhiều cà tím thì số người mắc bệnh ung thư bao tứ rất thấp.

 Cách đây hơn 30 năm, một bác sĩ người Áo thử nghiệm cho thỏ ăn nhiều cà tím thì thấy sức tác hại của cholesterol trên thành động mạch máu của những con thỏ này thấp hơn ở nhóm thỏ không ăn cà. Ông ta cho rằng chất xơ trong cà đã bám chặt vào cholesterol, rồi đưa ra ngoài theo chất thải của sự tiêu hóa, do đó bảo vệ được động mạch.

Vài điều cần lưu ý

Khi uống thuốc chữa bệnh trầm cảm MAO  inhibitor (Monoamine oxidase inhibitor), nên cẩn thận vì chất tyramine trong cà có tác dụng tương phản với MAO, làm huyết áp lên cao.

 Trước khi đi thử nước tiểu kiểm tra u bướu bao tử hoặc tuyến nội tiết, không được ăn cà tím, vì cà tím có nhiều serotonin có thể làm thử nghiệm thành dương tính giả (false positive). U bướu tiết ra nhiều serotonin và được thải ra trong nước tiểu.

Serotonin cũng có nhiều trong chuối, cà chua, mận, dứa, trái bơ....Nếu ăn những thứ này thì nước tiểu sẽ có serotonin ngay cả khi không bị u bướu.

 

DÂU

 

Dâu là loại trái cây có quanh  năm, nhiều nhất là vào tháng 4 tới tháng 6.

Dâu có loại hái một mùa hoặc loại có nhiều vụ cho tới khi tàn vào mùa lạnh băng giá.

Thành phần dinh dưỡng

Dâu có nhiều sinh tố C, sinh tố B; chất xơ không hòa tan lignin ở hạt dâu và trên vỏ, và  chất xơ hòa tan pectin trong trái dâu. Một trăm gram dâu có 21mg folate, 42mg sinh tố c, 1.5 g chất xơ.

Cất trữ

 Không nên mua dâu mềm chẩy nước, vỏ mọc nấm. Thường thường dâu nhỏ và trung bình lại ngon ngọt hơn trái to.

Dâu ngon khi nom còn mầu đỏ tươi, thịt chắc, cuống xanh có lá nhỏ. Dâu mầu hơi tái là dâu non, còn dâu có những đốm đỏ sậm lại chín quá. Dâu mà cuống lá non mầu nâu đất thì là dâu già.

Mua dâu về lựa bỏ trái hư để tránh nấm mốc lan tràn, giữ nguyên cuống rồi cất giữ trong tủ lạnh, nhưng đừng để quá lâu. Chỉ rửa dâu trước khi ăn và cắt cuống sau khi rửa, tránh nước thấm vào làm nhạt vị ngọt của dâu.

Chỉ cắt dâu khi sắp ăn vì cắt để lâu, sinh tố C bị phân hủy, làm giảm giá trị dinh dưỡng của dâu.

Muốn dâu dịu ngọt, cho thêm chút đường. Đường hòa nhập với nước tiết của dâu, một lúc sau dâu trở lên mềm, dễ ăn.

Dâu có thể ăn tươi, làm mứt, đóng hộp.

Dâu khử trùng để dành bằng sức nóng mất bớt một phần sinh tố C và cũng ngả sang mầu đất nên để giữ mầu tự nhiên của dâu, người ta thường châm thêm một chút nước trái chanh.

 Dùng trong y học

Trái dâu vừa  là một loại trái ăn ngon, vừa là một vị thuốc được dân gian dùng để chữa bệnh.

Dâu có tác dụng nhuận tràng, lợi tiểu, làm bớt đau nhức xương khớp,  chữa các bệnh ngoài da như mụn trứng cá, nấm trên da.

Dâu có nhiều chất chống oxy hóa, có tác dụng làm giảm nguy cơ bệnh tim, ung thư, thoái hóa thần kinh và làm chậm sự lão suy.

Chất folate trong dâu góp phần làm giảm nguy cơ khuyết tật bẩm sinh ở trẻ em như chẻ cằm, và ống thần kinh  kém phát triển.

Sinh tố C có nhiều trong dâu nên cũng tốt để ngừa thiếu sinh tố này, tránh bệnh hoại huyết (scurvy hay scorbut).

 Vài điều cần lưu ý

Dâu là một trong mười hai loại thực phẩm hàng đầu gây ra dị ứng cho người ăn. Mười một thứ kia là sô cô la, trứng, cá, bắp ngô, hạt đậu, sữa, quả hạch (nuts ), quả đào, thịt heo, đồ biển và hạt lúa mì (wheat).

Dâu có một hóa chất salicylate, tương tự như Aspirin, nên quý vị dị ứng với thuốc giảm đau nhức này nên cẩn thận.

Ngoài ra, oxalic acid trong dâu có thể làm trầm trọng bệnh sạn thận, sạn ống dẫn nước tiểu và làm cơ thể khó hấp thụ calci và sắt./.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

www.bsnguyenyduc.com

 

NEW YORK - Các nhà vận động nhân quyền từ Syria, Yemen và nước khác loan báo: họ chật vật với việc tìm gặp các nhà quyết định chính sách tại Washington và New York - đó là ảnh hưởng của sắc lệnh về di trú của TT Trump ký ban hành đầu năm 2017 hạn chế nhập cư công dân 6 nước Hồi Giáo.
WASHINGTON — Bản tin Jiji Press ghi rằng tổng sản lượng quốc dân của Nhật Bản sẽ giảm hơn 25% trong vòng 40 năm, vì dân số suy giảm, nếu không cải tổ cấu trúc trong một cách khả dụng, theo lời Quỹ Tiền Tệ IMF trong khi phổ biến kết quả một cuộc nghie6nc ứu.
SEOUL, Nam Hàn -- Học sinh đa văn hóa tại Nam Hàn tăng 11,7% so với năm ngoái... Bản tin KBS ghi rằng cứ 100 học sinh tiểu học tại Nam Hàn thì có 3 em là con của các gia đình đa văn hóa, tức có bố hoặc mẹ là người nước ngoài. Điều này cho thấy xã hội Nam Hàn đang chuyển biến một cách nhanh chóng, hướng tới một xã hội đa văn hóa.
Giới trẻ Mỹ tại tiểu bang New Jersey có lẽ ít xấu hổ nhất để nói ra lời này, “Tôi sống với ba mẹ.” Đó là bởi vì tiểu bang có phần trăm cao hơn của giới trẻ sống với ba hay mẹ hay cả hai hơn bất cứ tiểu bang nào khác trên toàn nước Mỹ, theo North Jersey Record, là tài liệu thống kê được thăm dò từ năm 2017. Nó cho thấy 47% cư dân tại New Jersey tuổi từ 18 tới 34 vẫn sống với ba mẹ của họ. Ngược lại là North Dakota.
Cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2018 đánh dấu thời điểm then chốt khi người Mỹ gốc Á Châu tạo ra sự khác biệt – khi các cử tri, ứng cử viên và những người chiến thắng lịch sử.
SAIGON -- Cơ nguy cúp điện sắp tới... chỉ vì thiếu than đá cho nhà máy điện. Báo Tuổi Trẻ cho biết rằng Tập đoàn Điện lực VN (EVN) báo động cơ nguy sẽ cắt điện kể từ đầu năm 2019.
SAIGON -- Học phí tăng... sinh viên đại học sẽ bị đẩy ra khỏi giảng đường ào ạt... Báo Tiền Phong đưa ra viễn ảnh: 28% sinh viên có nguy cơ bỏ học vì học phí tăng. Bản tin TP ghi rằng theo kết quả điều tra của PGS.TS Đặng Thị Lệ Xuân (ĐH Kinh tế Quốc dân, về tác động chính sách học phí với sinh viên, có khoảng 28% sinh viên có nguy cơ phải bỏ học khi học phí tăng.
SAIGON -- Tiền vào ào ạt... nhờ du khách ngoại vào lũ lượt. Báo Doanh Nhân Sài Gòn đưa ra những thống kê cho thấy: Du lịch và hàng không đóng góp lớn cho kinh tế Việt Nam.
HANOI -- Kinh tế Việt Nam có trở ngại: Số doanh nghiệp tạm dừng hoạt động tăng 50%... Báo Đất Việt ghi rằng chỉ trong 11 tháng năm 2018, số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động là 83.108 doanh nghiệp, tăng 49,3% so với cùng kỳ năm trước.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.