Hôm nay,  

Dứa

17/11/201700:00:00(Xem: 21319)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Dứa là trái cây miền nhiệt đới, có nguồn gốc từ các quốc gia miền Trung và Nam Mỹ. Khi Christopher Columbus (1451-1506) thám hiểm Mỹ Châu, thấy dứa trồng ở quần đảo Guadeloup rất ngon, bèn mang về dâng lên nữ hoàng Tây Ban Nha Isabella Đệ Nhất. Từ đó, dứa được trồng ở Tây Ban Nha, nhất là các quốc gia thuộc khu vực Thái Bình Dương.

Cây dứa thân ngắn, là dài và cứng, có gai mọc ở mép, quả có nhiều mắt, phía trên có một cụm lá.

Nông trại trồng dứa quy mô lớn nhất đầu tiên trên thế giới được thiết lập ở Hawai vào năm 1885. Quần đảo này dẫn đầu về việc sản xuất dứa trên thế giới cho tới năm 1960. Sau đó Phi Luật Tân là nước trồng và xuất cảnh nhiều dứa nhất.Các quốc gia khác ở Đông Nam Á cũng sản xuất một lượng dứa khá lớn.

Nhờ kỹ thuật canh tác từng loạt nên nhu cầu tiêu thụ dứa được đáp ứng đầy đủ với giá phải chăng.

Dứa có quanh năm, nhưng nhiều nhất vào tháng 6, tháng 7. Trung bình từ lúc trồng tới lúc thu hoạch mất 18 tháng. Dứa đã chín nên sẵn sàng để ăn.

Thành phần dinh dưỡng.

Dứa có nhiều sinh tố C, chất xơ pectin và chất gum.

Một ly dứa tươi 240 ml cung cấp khoảng 80 calori  và 25 mg sinh tố C, 0,1 mg thiamine, 16mcg folacin, 0,15 mcg sinh tố B6; 17 mg magnesium, 0,5 mg sắt, 2g chất xơ.

Dứa có nhiều chất bromelain, một loại enzyme giống như papain của đu đủ, có tác dụng làm mềm thịt và cho vị thơm ngon.

Bromelain cũng gây ra dị ứngvề da cho người tiêu thụ. Dứa đóng hộp còn giữ được sinh tố C nhưng chất bromelin bị hơi nóng phân hủy.

Ăn dứa.

Dứa có hương vị nồng ngọt, rất thích hợp để làm món tráng miệng kích thích tiêu hóa hoặc làm món ăn vặt.

Miếng dứa ở phía dưới gần gốc thường ngon hơn, vì như kinh nghiệm của ông cha ta là “Ăn dứa đằng đít, ăn mít đằng cuống”.

Sau khi gọt vỏ, khía bỏ mắt, dứa được bổ dọc làm tám hoặc cắt khoanh tròn mỏng vừa phải, rắc thêm ít đường, để trong tủ lạnh khoảng 15 phút rồi mang ra ăn thì tuyệt hảo.Nước dứa hòa với đường hớp vào thấy lạnh cả người. Nhiều người thích chấm với muối ớt, vừa ngọt, vừa mặn lại vừa cay.

Dứa còn dùng để sào nấu với thịt, cá.Món canh chua cá lóc, dứa xanh lại thêm vài ngọn ngò thì cơm ba nồi cũng hết.

Khi nấu, hơi nóng làm mềm dứavì chất cellulose tan ra, dứa hút gia vị và chất ngọt của thịt, cá.

Một đĩa sà lách trộn thập cẩm thêm vài miếng dứa thái mỏng nhỏ ăn lại càng ngon.

Năm 1892, một người Nga là Đại Úy Kidwell lần đầu tiên sản xuất dứa đóng hộp. Dứa thường được hái khi chín mùi,rất khó khi chuyên chở đi xa vì dễ hỏng nên thưởng được đóng hộp.Dứa đóng hộp như vậy là dứa đã chín, chín từ cuống trở lên, nên nhiều khi phải cần đến ba quả dứa mới được một hộp dứa có phẩm chất tốt. Dứa hộp có thêm chất đường cho nên chứa nhiều năng lượng.


Ngoài ra còn dứa sấy khô hoặc nước dứa ép cũng là những món ăn thức uống vừa ngon vừa bổ.

Mua Dứa.

Mua dứa tươi lựa trái to, nặng nước, toát ra mùi thơm của dứa, lá trên cuống còn xanh. Khi gõ, dứa phát ra một âm thanh đặc, quả dứa cầm thấy chắc, không có chỗ mềm. Vỏ dứa có thể hơi xanh hoặc vàng cũng không sao. Dứa có thể cất trong hoặc ngoài tủ lạnh.

Lưu ý.

Dứa rất lành tính, nhưng đôi khi có thể gây dị ứng nhẹ ở da vì có chất bromelain.

Dứa có chất tyrosine. Một vài u bướu hạch nội tuyến cũng tiết ra nhiều tyrosine, cho nên mấy ngày trước khi thử máu để tìm u bướu này, nếu ăn dứa thì thử nghiệm có thể bị sai, cho kết quả dương tính mà thực ra là không có.

Một vài bài báo cáo khoa học mới đây nói là trên mắt và vỏ dứa có một hóa chất không tốt cho sức khỏe. Vì thế tốt nhất là nên tránh ăn mắt dứa.

Quả Bơ.

Trái bơ có nguồn gốc ở Trung Mỹ và Mễ Tây Cơ. Ngày nay bơ được trồng ở các vùng ấm áp, gần nhiệt đới, đất không bị ủng nước và không bị lạnh băng vào mùa đông.

Tại một số quốc gia Nam Mỹ và quần đảo Thái Bình Dương, trái bơ là nguồn thực phẩm rất quan trọng vì có nhiều chất đạm hơn các loại trái cây khác.

Người Việt gọi là trái bơ vì khi ăn thấy giống bơ với nhiều hương vị. Bơ có thể ăn theo nhiều cách khác nhau. Ăn bơ chín cho thêm đường, sữa…hoặc nấu thịt bò hoặc thịt gà. Khi nấu, bơ có vị hơi đắng.

Một trái bơ lớn vừa phải  koảng 200 gr có 10 gr chất xơ, 30 gr chất béo,110 mcg folacin, 14 mg sinh tố C và đặc biệt là có tới1,5 gr kali.

Chất béo chiếm16% trọng lượng của trái bơ, nhưng đa số là chất béo chưa bão hòa dạng đơn mà nhiều người cho rằng ăn vào sẽ làm da láng mịn và mềm mại, lại không làm tăng cholesterol trong máu. Trái bơ cũng có một ít chất sắt, magnesium và các sinh tố khác như A,E…

Trái bơ cung cấp nhiều năng lượng. Một trái lớn trung bình cho tới 200 calori, cho nên nếu thấy ngon miệng mà lại ăn nhiều thì có thể là sẽ tăng cân.Nhiều người lại cho rằng trái bơ còn tăng cường sinh lý.

Trái bơ thường được hái khi chưa chín, nên khi mua về thì nên để ở ngoài không khí vài ba ngày để trái bơ chín mềm và ăn được.  Muốn cho trái bơ mau chín, nên để trái bơ trong túi giấy với một quả táo hoặc quả chuối.Khi trái bơ đã chín, nên cất trong tủ lạnh để đừng quá chín, ăn mất ngon.

Mua bơ, nên chọn trái không bị những vết bầm đen. Chỉ cắt trái bơ ra ngay trước khi ăn vì nếu để lâu, trái bơ sẽ chuyển sang mầu nâu sậm trông không đẹp.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Đáng lo ngại... Mỹ cứng rắn, nối tay với Ấn Độ, Úc Châu, Nhật Bản để đưa tàu chiến liên tục tuần hành Biển Đông. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn lì lợm, cứng rắn, có vẻ như bằng mọi giá sẽ mọc rễ ở Biển Đông.
BIỂN ĐÔNG -- Tổng Thống Philippines nói hồi cuối tuần ở Singapore rằng Trung Quốc đang nắm giữ sở hữu Biển Đông, rằng đó là một thực tế.
WASHINGTON - Trung Cộng nên chuẩn bị cuộc đối thoại gay go khi chủ tịch Xi Jinping và TT Trump gặp mặt bên lề hội nghị thượng đỉnh G-20 họp cuối thang này tại Argentina. Tình hình thù địch này là kết quả của hội nghị APEC không đưa tới đồng thuận giữa 21 các nhà lãnh đạo của các nước châu Á và Thái Bình Dương họp tại thủ đô Port Moresby tuần qua cũng được trông đợi phủ mây u ám trên các thương lượng giữa Washington và Beijing, theo nhận định của giới quan sát.
TAIPEI, Đài Loan -- Trung Cộng quậy táo bạo, nhúng tay vào bầu cử Đài Loan... Bản tin RTI ghi lời Chủ nhiệm Ủy ban Trung Hoa Lục Địa ông Trần Minh Thông: Trung Cộng nhúng tay vào bầu cử, gây phản cảm trong dân chúng Đài Loan.
WASHINGTON - Phân tích của CIA đưa tới kết luận: vụ thủ tiêu nhà báo Khashoggi, cộng tác viên của Washington Post là làm theo lệnh của thế tử bin Salman – thực tế này đưa khủng hoảng trong quan hệ song phương giữa Washington và Riyadh tới 1 bậc mới.
TIJUANA - Phần đầu của “đoàn lữ hành” là hàng ngàn di dân Trung Mỹ tìm đường vuợt biên vào Hoa Kỳ quá cảnh Mexico, đã tới Tijuana, là thành phố sát phía nam biên giới Hoa Kỳ, để thấy dân địa phương phản đối.
LONDON - Thủ Tướng Theresa May tái tục nỗ lực vận động các giới ủng hộ cuộc thương lượng Brexit – bà cả quyết với các giới doanh thương và chính khách: qua bản dự thảo hơn 500 trang, EU đã thỏa thuận hoàn toàn kế hoạch Brexit của UK.
TEHRAN - Nhân dịp lên tiếng tại Shura Council (là HĐ tư vấn tối cao), vua Salman của vương quốc Hồi Giáo Saudi Arabia hô hào cộng đồng quốc tế ngăn cấm các chương trình nguyên tử và phi đạn của Iran – nhà vua cũng nhắc lại chủ trương hậu thuẫn các nỗ lực của LHQ để kết thúc cuộc chiến Yemen. Đây là phát biểu công khai đầu tiên của Vua Salman từ sau vụ nhà báo Khashoggi bị giết tại lãnh sự quán Istanbul ngày 2-10.
JERUSALEM - Chính quyền Netanyahu vừa thoát nguy cơ sụp đổ, khi 1 thành viên quan trọng của liên hiệp rút lại đe dọa tẩy chay. Chính khách Naftali Bennett, thủ lãnh của Jewish Home, báo hiệu ý định rút lui, nhưng báo tin hôm Thứ Hai “Tiếp tục làm việc”. Thủ Tướng Netanyahu đang vận động các bộ trưởng tiếp tục làm việc – khủng hoảng bắt đầu khi bộ trưởng quốc phòng Lieberman từ chức để phản đối ngưng bắn với Gaza, là phần lãnh thổ Palestind dưới quyền kiểm soát của tổ chức vũ trang Hamas.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.