Hôm nay,  

Dứa

17/11/201700:00:00(Xem: 21236)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Dứa là trái cây miền nhiệt đới, có nguồn gốc từ các quốc gia miền Trung và Nam Mỹ. Khi Christopher Columbus (1451-1506) thám hiểm Mỹ Châu, thấy dứa trồng ở quần đảo Guadeloup rất ngon, bèn mang về dâng lên nữ hoàng Tây Ban Nha Isabella Đệ Nhất. Từ đó, dứa được trồng ở Tây Ban Nha, nhất là các quốc gia thuộc khu vực Thái Bình Dương.

Cây dứa thân ngắn, là dài và cứng, có gai mọc ở mép, quả có nhiều mắt, phía trên có một cụm lá.

Nông trại trồng dứa quy mô lớn nhất đầu tiên trên thế giới được thiết lập ở Hawai vào năm 1885. Quần đảo này dẫn đầu về việc sản xuất dứa trên thế giới cho tới năm 1960. Sau đó Phi Luật Tân là nước trồng và xuất cảnh nhiều dứa nhất.Các quốc gia khác ở Đông Nam Á cũng sản xuất một lượng dứa khá lớn.

Nhờ kỹ thuật canh tác từng loạt nên nhu cầu tiêu thụ dứa được đáp ứng đầy đủ với giá phải chăng.

Dứa có quanh năm, nhưng nhiều nhất vào tháng 6, tháng 7. Trung bình từ lúc trồng tới lúc thu hoạch mất 18 tháng. Dứa đã chín nên sẵn sàng để ăn.

Thành phần dinh dưỡng.

Dứa có nhiều sinh tố C, chất xơ pectin và chất gum.

Một ly dứa tươi 240 ml cung cấp khoảng 80 calori  và 25 mg sinh tố C, 0,1 mg thiamine, 16mcg folacin, 0,15 mcg sinh tố B6; 17 mg magnesium, 0,5 mg sắt, 2g chất xơ.

Dứa có nhiều chất bromelain, một loại enzyme giống như papain của đu đủ, có tác dụng làm mềm thịt và cho vị thơm ngon.

Bromelain cũng gây ra dị ứngvề da cho người tiêu thụ. Dứa đóng hộp còn giữ được sinh tố C nhưng chất bromelin bị hơi nóng phân hủy.

Ăn dứa.

Dứa có hương vị nồng ngọt, rất thích hợp để làm món tráng miệng kích thích tiêu hóa hoặc làm món ăn vặt.

Miếng dứa ở phía dưới gần gốc thường ngon hơn, vì như kinh nghiệm của ông cha ta là “Ăn dứa đằng đít, ăn mít đằng cuống”.

Sau khi gọt vỏ, khía bỏ mắt, dứa được bổ dọc làm tám hoặc cắt khoanh tròn mỏng vừa phải, rắc thêm ít đường, để trong tủ lạnh khoảng 15 phút rồi mang ra ăn thì tuyệt hảo.Nước dứa hòa với đường hớp vào thấy lạnh cả người. Nhiều người thích chấm với muối ớt, vừa ngọt, vừa mặn lại vừa cay.

Dứa còn dùng để sào nấu với thịt, cá.Món canh chua cá lóc, dứa xanh lại thêm vài ngọn ngò thì cơm ba nồi cũng hết.

Khi nấu, hơi nóng làm mềm dứavì chất cellulose tan ra, dứa hút gia vị và chất ngọt của thịt, cá.

Một đĩa sà lách trộn thập cẩm thêm vài miếng dứa thái mỏng nhỏ ăn lại càng ngon.

Năm 1892, một người Nga là Đại Úy Kidwell lần đầu tiên sản xuất dứa đóng hộp. Dứa thường được hái khi chín mùi,rất khó khi chuyên chở đi xa vì dễ hỏng nên thưởng được đóng hộp.Dứa đóng hộp như vậy là dứa đã chín, chín từ cuống trở lên, nên nhiều khi phải cần đến ba quả dứa mới được một hộp dứa có phẩm chất tốt. Dứa hộp có thêm chất đường cho nên chứa nhiều năng lượng.


Ngoài ra còn dứa sấy khô hoặc nước dứa ép cũng là những món ăn thức uống vừa ngon vừa bổ.

Mua Dứa.

Mua dứa tươi lựa trái to, nặng nước, toát ra mùi thơm của dứa, lá trên cuống còn xanh. Khi gõ, dứa phát ra một âm thanh đặc, quả dứa cầm thấy chắc, không có chỗ mềm. Vỏ dứa có thể hơi xanh hoặc vàng cũng không sao. Dứa có thể cất trong hoặc ngoài tủ lạnh.

Lưu ý.

Dứa rất lành tính, nhưng đôi khi có thể gây dị ứng nhẹ ở da vì có chất bromelain.

Dứa có chất tyrosine. Một vài u bướu hạch nội tuyến cũng tiết ra nhiều tyrosine, cho nên mấy ngày trước khi thử máu để tìm u bướu này, nếu ăn dứa thì thử nghiệm có thể bị sai, cho kết quả dương tính mà thực ra là không có.

Một vài bài báo cáo khoa học mới đây nói là trên mắt và vỏ dứa có một hóa chất không tốt cho sức khỏe. Vì thế tốt nhất là nên tránh ăn mắt dứa.

Quả Bơ.

Trái bơ có nguồn gốc ở Trung Mỹ và Mễ Tây Cơ. Ngày nay bơ được trồng ở các vùng ấm áp, gần nhiệt đới, đất không bị ủng nước và không bị lạnh băng vào mùa đông.

Tại một số quốc gia Nam Mỹ và quần đảo Thái Bình Dương, trái bơ là nguồn thực phẩm rất quan trọng vì có nhiều chất đạm hơn các loại trái cây khác.

Người Việt gọi là trái bơ vì khi ăn thấy giống bơ với nhiều hương vị. Bơ có thể ăn theo nhiều cách khác nhau. Ăn bơ chín cho thêm đường, sữa…hoặc nấu thịt bò hoặc thịt gà. Khi nấu, bơ có vị hơi đắng.

Một trái bơ lớn vừa phải  koảng 200 gr có 10 gr chất xơ, 30 gr chất béo,110 mcg folacin, 14 mg sinh tố C và đặc biệt là có tới1,5 gr kali.

Chất béo chiếm16% trọng lượng của trái bơ, nhưng đa số là chất béo chưa bão hòa dạng đơn mà nhiều người cho rằng ăn vào sẽ làm da láng mịn và mềm mại, lại không làm tăng cholesterol trong máu. Trái bơ cũng có một ít chất sắt, magnesium và các sinh tố khác như A,E…

Trái bơ cung cấp nhiều năng lượng. Một trái lớn trung bình cho tới 200 calori, cho nên nếu thấy ngon miệng mà lại ăn nhiều thì có thể là sẽ tăng cân.Nhiều người lại cho rằng trái bơ còn tăng cường sinh lý.

Trái bơ thường được hái khi chưa chín, nên khi mua về thì nên để ở ngoài không khí vài ba ngày để trái bơ chín mềm và ăn được.  Muốn cho trái bơ mau chín, nên để trái bơ trong túi giấy với một quả táo hoặc quả chuối.Khi trái bơ đã chín, nên cất trong tủ lạnh để đừng quá chín, ăn mất ngon.

Mua bơ, nên chọn trái không bị những vết bầm đen. Chỉ cắt trái bơ ra ngay trước khi ăn vì nếu để lâu, trái bơ sẽ chuyển sang mầu nâu sậm trông không đẹp.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Chỉ mới tuần trước, chúng ta ra xa lộ có thể cảm nhận được sức gió mạnh tới mức làm rung chuyển cả những chiếc xe cỡ nhỏ -- thí dụ như xe cỡ Corolla hay nhỏ hơn. Gió mạnh tới mức, nếu bạn đang ở nhà mobile home, đêm ngủ có thể thấy cửa ngõ với vách ván lay động kèn kẹt… nhưng không ai hình dung là sẽ có thảm họa cháy như tuần này.
BALTIMORE - 1 thông báo bất ngờ của HĐ Giám Mục Hoa Kỳ cho hay : Vatican yêu cầu hoãn biểu quyết các biện pháp quy trách hàng giáo phẩm Công giáo Hoa Kỳ không bảo vệ vị thành niên chống lại lạm dụng tình dục.
CANBERRA - Trong 14 tháng qua, khoảng 300 người vượt biên bằng 10 ghe thuyền bị Duyên Phòng của Australia nghênh cản từ xa.
SINGAPORE - Trong khi Trump siết vòng đai thuế quan đối với kinh tế Trung Quốc, nhà nước Bắc Kinh lặng lẽ gỡ vòng vây bằng cách mở rộng cửa chiêu dụ các đồng minh của Hoa Kỳ...
PORT MORESBY - Khi lên tiếng tại “diễn đàn kinh tế Thái Bình Dương – APEC” họp tuần này tại thủ đô của đảo quốc Papua New Guinea, PTT Mike Pence phác hỏa viễn ảnh liên kết an ninh và kinh tế 2 vùng Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. 1 viên chức Hoa Kỳ đã tuyên bố tại Singapore hôm Thứ Sáu : bài diễn văn ngày 17-11 của PTT Pence là mô tả chi tiết định hướng chính sách của Washington.
PARIS - Tuyên bố mới đây của nguyên thủ Pháp về nhu cầu thành lập 1 quân đội “thuần Âu” để bảo vệ lục địa châu Âu đưa tới khuyến cáo của TTK-NATO Jens Stoltenberg “Nên tránh gây tổn hại quan hệ 2 bên Đại Tây Dương tiếp theo bất đồng giữa TT Macron và TT Trump về phòng thủ châu Âu”.
LONDON - Các bộ trưởng của nội các Theresa May được nhắc nhở : kỳ hạn thương lượng Brexit, trong tuần này, có ý nghĩa như là “ngày phán xét”. Nội bộ chính quyền Anh (UK) phải quyết định các điều kiện “ly thân” kịp trong ngày Thứ Tư để giới lãnh đạo EU xem xét và quyết định kịp trước cuối tháng.
HELSINKI - Tín hiệu định vị toàn cầu (GPS) tại Phần Lan bị gián đoạn trong lúc NATO tập trận, theo loan báo của Thủ Tướng Juha Sipilia – thông tấn Đức DW đưa tin : phi công Phần Lan và Na Uy mất tín hiệu định vị trong thời gian tham gia tập trận Triodent Juncture gần biên giới tây của liên bang Nga. Lên tiếng trên làng sóng phát thanh quốc gia,
VIENNA - Cơ quan nguyên tử năng quốc tế (IAEA) xác nhận : cộng hòa Hồi Giáo Iran thực hành đầy đủ các nội dung của thỏa ước nguyên tử đã ký kết với Lục Cường năm 2015 tại Vienna – tuần qua, chính quyền Trump loan báo tái tục từ ngày 5-11 các trừng phạt Iran đã ban hành trước ngày đạt được thỏa thuận Vienna.
PARIS - Thủ Tướng Trudeau tuyên bố “Tình báo Canada đã được nghe tang chứng ghi âm vụ thảm sát ký giả Khashoggi” – theo lời ông “Canada đã được thông báo đầy đủ về thông tin do Thổ Nhĩ Kỳ chia sẻ”.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.