Hôm nay,  

Dứa

17/11/201700:00:00(Xem: 20947)
BS_NGUYEN_Y_DUC nguyen y du
Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức

 
Dứa là trái cây miền nhiệt đới, có nguồn gốc từ các quốc gia miền Trung và Nam Mỹ. Khi Christopher Columbus (1451-1506) thám hiểm Mỹ Châu, thấy dứa trồng ở quần đảo Guadeloup rất ngon, bèn mang về dâng lên nữ hoàng Tây Ban Nha Isabella Đệ Nhất. Từ đó, dứa được trồng ở Tây Ban Nha, nhất là các quốc gia thuộc khu vực Thái Bình Dương.

Cây dứa thân ngắn, là dài và cứng, có gai mọc ở mép, quả có nhiều mắt, phía trên có một cụm lá.

Nông trại trồng dứa quy mô lớn nhất đầu tiên trên thế giới được thiết lập ở Hawai vào năm 1885. Quần đảo này dẫn đầu về việc sản xuất dứa trên thế giới cho tới năm 1960. Sau đó Phi Luật Tân là nước trồng và xuất cảnh nhiều dứa nhất.Các quốc gia khác ở Đông Nam Á cũng sản xuất một lượng dứa khá lớn.

Nhờ kỹ thuật canh tác từng loạt nên nhu cầu tiêu thụ dứa được đáp ứng đầy đủ với giá phải chăng.

Dứa có quanh năm, nhưng nhiều nhất vào tháng 6, tháng 7. Trung bình từ lúc trồng tới lúc thu hoạch mất 18 tháng. Dứa đã chín nên sẵn sàng để ăn.

Thành phần dinh dưỡng.

Dứa có nhiều sinh tố C, chất xơ pectin và chất gum.

Một ly dứa tươi 240 ml cung cấp khoảng 80 calori  và 25 mg sinh tố C, 0,1 mg thiamine, 16mcg folacin, 0,15 mcg sinh tố B6; 17 mg magnesium, 0,5 mg sắt, 2g chất xơ.

Dứa có nhiều chất bromelain, một loại enzyme giống như papain của đu đủ, có tác dụng làm mềm thịt và cho vị thơm ngon.

Bromelain cũng gây ra dị ứngvề da cho người tiêu thụ. Dứa đóng hộp còn giữ được sinh tố C nhưng chất bromelin bị hơi nóng phân hủy.

Ăn dứa.

Dứa có hương vị nồng ngọt, rất thích hợp để làm món tráng miệng kích thích tiêu hóa hoặc làm món ăn vặt.

Miếng dứa ở phía dưới gần gốc thường ngon hơn, vì như kinh nghiệm của ông cha ta là “Ăn dứa đằng đít, ăn mít đằng cuống”.

Sau khi gọt vỏ, khía bỏ mắt, dứa được bổ dọc làm tám hoặc cắt khoanh tròn mỏng vừa phải, rắc thêm ít đường, để trong tủ lạnh khoảng 15 phút rồi mang ra ăn thì tuyệt hảo.Nước dứa hòa với đường hớp vào thấy lạnh cả người. Nhiều người thích chấm với muối ớt, vừa ngọt, vừa mặn lại vừa cay.

Dứa còn dùng để sào nấu với thịt, cá.Món canh chua cá lóc, dứa xanh lại thêm vài ngọn ngò thì cơm ba nồi cũng hết.

Khi nấu, hơi nóng làm mềm dứavì chất cellulose tan ra, dứa hút gia vị và chất ngọt của thịt, cá.

Một đĩa sà lách trộn thập cẩm thêm vài miếng dứa thái mỏng nhỏ ăn lại càng ngon.

Năm 1892, một người Nga là Đại Úy Kidwell lần đầu tiên sản xuất dứa đóng hộp. Dứa thường được hái khi chín mùi,rất khó khi chuyên chở đi xa vì dễ hỏng nên thưởng được đóng hộp.Dứa đóng hộp như vậy là dứa đã chín, chín từ cuống trở lên, nên nhiều khi phải cần đến ba quả dứa mới được một hộp dứa có phẩm chất tốt. Dứa hộp có thêm chất đường cho nên chứa nhiều năng lượng.


Ngoài ra còn dứa sấy khô hoặc nước dứa ép cũng là những món ăn thức uống vừa ngon vừa bổ.

Mua Dứa.

Mua dứa tươi lựa trái to, nặng nước, toát ra mùi thơm của dứa, lá trên cuống còn xanh. Khi gõ, dứa phát ra một âm thanh đặc, quả dứa cầm thấy chắc, không có chỗ mềm. Vỏ dứa có thể hơi xanh hoặc vàng cũng không sao. Dứa có thể cất trong hoặc ngoài tủ lạnh.

Lưu ý.

Dứa rất lành tính, nhưng đôi khi có thể gây dị ứng nhẹ ở da vì có chất bromelain.

Dứa có chất tyrosine. Một vài u bướu hạch nội tuyến cũng tiết ra nhiều tyrosine, cho nên mấy ngày trước khi thử máu để tìm u bướu này, nếu ăn dứa thì thử nghiệm có thể bị sai, cho kết quả dương tính mà thực ra là không có.

Một vài bài báo cáo khoa học mới đây nói là trên mắt và vỏ dứa có một hóa chất không tốt cho sức khỏe. Vì thế tốt nhất là nên tránh ăn mắt dứa.

Quả Bơ.

Trái bơ có nguồn gốc ở Trung Mỹ và Mễ Tây Cơ. Ngày nay bơ được trồng ở các vùng ấm áp, gần nhiệt đới, đất không bị ủng nước và không bị lạnh băng vào mùa đông.

Tại một số quốc gia Nam Mỹ và quần đảo Thái Bình Dương, trái bơ là nguồn thực phẩm rất quan trọng vì có nhiều chất đạm hơn các loại trái cây khác.

Người Việt gọi là trái bơ vì khi ăn thấy giống bơ với nhiều hương vị. Bơ có thể ăn theo nhiều cách khác nhau. Ăn bơ chín cho thêm đường, sữa…hoặc nấu thịt bò hoặc thịt gà. Khi nấu, bơ có vị hơi đắng.

Một trái bơ lớn vừa phải  koảng 200 gr có 10 gr chất xơ, 30 gr chất béo,110 mcg folacin, 14 mg sinh tố C và đặc biệt là có tới1,5 gr kali.

Chất béo chiếm16% trọng lượng của trái bơ, nhưng đa số là chất béo chưa bão hòa dạng đơn mà nhiều người cho rằng ăn vào sẽ làm da láng mịn và mềm mại, lại không làm tăng cholesterol trong máu. Trái bơ cũng có một ít chất sắt, magnesium và các sinh tố khác như A,E…

Trái bơ cung cấp nhiều năng lượng. Một trái lớn trung bình cho tới 200 calori, cho nên nếu thấy ngon miệng mà lại ăn nhiều thì có thể là sẽ tăng cân.Nhiều người lại cho rằng trái bơ còn tăng cường sinh lý.

Trái bơ thường được hái khi chưa chín, nên khi mua về thì nên để ở ngoài không khí vài ba ngày để trái bơ chín mềm và ăn được.  Muốn cho trái bơ mau chín, nên để trái bơ trong túi giấy với một quả táo hoặc quả chuối.Khi trái bơ đã chín, nên cất trong tủ lạnh để đừng quá chín, ăn mất ngon.

Mua bơ, nên chọn trái không bị những vết bầm đen. Chỉ cắt trái bơ ra ngay trước khi ăn vì nếu để lâu, trái bơ sẽ chuyển sang mầu nâu sậm trông không đẹp.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Hãy hình dung về những âm thanh khởi đầu bản giao hưởng trong buổi khánh thành Nhà Hát Thủ Thiêm… Những âm thanh của một chiếc giày, và rồi của những trận mưa giày đã, đang và sẽ trở thành một phần lịch sử dân tộc…
WASHINGTON - Trong buổi hội luận sáng Thứ Hai của CNN, con rể TT và là cố vấn toàn quyền Jared Kushner xác nhận : cuộc điều tra tìm sự thật về cái chết của nhà báo Khashoggi còn tiếp diễn.
MOSCOW - Điện Kremlin loan báo : sẵn sàng hành động để bảo đảm cân bằng lực lượng nếu Hoa Kỳ phát triển phi đạn mới – TT Trump tuyên bố hôm Thứ Bảy : sẽ giải kết với thỏa ước về phi đạn nguyên tử tầm trung (INF) nếu Nga vi phạm.
KABUL - Tướng 1 sao giám sát đoàn cố vấn quân sự Hoa Kỳ tại miền nam Afghanistan bị thương trong vụ nổ súng của lính bản xứ là Taleban xâm nhập – vụ bạo động của nội tuyến xẩy ra hôm Thứ Năm tuần qua tại Dinh tỉnh trưởng Kandahar gây thiệt mạng 2 viên chức địa phương, gồm cảnh sát trưởng của tỉnh. Tin tuần qua ghi : 2 công dân Hoa Kỳ bị thương, gồm 1 quân nhân, 1 nhân viên dân chính. Buổi họp tại Dinh tỉnh trưởng Kandahar cũng có mặt Tướng Scott Miller, tư lệnh liên quân Hoa Kỳ-NATO tại Afghanistan – ông đã ra ngoài, không thương tổn.
ISLAMABAD - Thủ Tướng Imran Khan sẽ đi Riyadh dự hội thảo kinh tế do thế tử bin Salman tổ chức – ông công nhận : rất cần vay tiền của vương quốc Saudi Arabia để phát triển kinh tế trong nước. Reuters đưa tin “Thủ Tướng Pakistan đi Riyadh trước cuối tháng này là lần thứ nhì trong hơn 1 tháng và chưa tìm được tín dụng để giải quyết khủng hoảng ngân sách”.
MIAMI - Trung tâm báo bão quốc gia Hoa Kỳ (NHC-Miami) đưa tin : bão Willa, sức mạnh cấp 5 vào sáng Thứ Hai, đang trực chỉ Mexico – với sức gió 160 dặm/giờ, bão Willa là tai họa chết người. Dự báo của NHC ghi : bão đổ bộ trong ngày Thứ Ba, khi đã giảm sức mạnh, nhưng vẫn đem gió dữ, sóng cao, mưa lớn tới vùng duyên hải Thái Bình Dương của Mexico. Bão bắt đầu được cảm thấy trước trưa Thứ Ba, với sức mạnh hơn bão cấp 3. Hệ thống bão này cũng đem mưa tới Texas, có thể cả Louisiana và Mississippi.
WASHINGTON -- Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Hai nói với các phóng viên rằng Hoa Kỳ sẽ xây dựng thêm kho vũ khí nguyên tử “cho tới khi nào người ta có ý thức hiểu biết,” vài ngày sau khi loan báo ông đưa Mỹ ra khỏi hiệp ước nguyên tử ký với Nga.
NEW YORK - Báo Washington Post tường thuật : ông Rick Helfenbein, chủ tịch Hội sản xuất y phục và giày dép (AAFA) khuyến cáo Washington và Beijing đối thoại để giải quyết tranh chấp trước khi chiến tranh mậu dịch trở thành sóng thần gây thiệt hại cả đôi bên. AAFA là Hội tập trung hơn 1000 thương hiệu lớn.
NEW YORK - Cảnh sát nhận được điện thoại khẩn cấp, đến chúng cư Upper West Side lúc trước 5 giờ sáng chủ nhật, thấy bà Susan Trott đã chết trong nhà với thương tích cứa cổ - tin cảnh sát xác nhận : không có dấu hiệu xâm nhập, và chưa có nghi can.
GWINNETT COUNTY - Cảnh sát quận Gwinnett mở cuộc truy nã ráo riết thủ phạm có súng đã bắn chết 1 nhân viên cảnh sát gần trường học hồi 2 giờ rưỡi chiều Thứ Bảy – Tafahree Maynard 18 tuổi nổ súng bất ngờ khi 2 cảnh sát tìm đến khám xét 1 xe hơi khả nghi với người lái đang hút cần sa.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.